ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਤੇ ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਣਃ
ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ:
ਇਤੋਪਿ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਯਤ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੇਪਿ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਲਾਭਾਃ ਸਂਤੂਦ੍ਯਮਵਤਾਂ ਗਿਰੀਸ਼ੇਹ ਪਰਃ ਸ਼ਤਾਃ
ਗਿਰੀਸ਼, ਜੋ ਉੱਦਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਉੱਚੇ ਲਾਭ ਹੋਣ!
ਯਦੇਤਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨਾਥ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰਮ੍
ਹੇ ਨਾਥ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਲ ਭਰ ਦਾ ਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਜਨ੍ਮਕੋਟੀਨਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਨੋਤ੍ਰ ਪਰਿਸ੍ਫੁਰੇਤ੍
ਅਨੇਕਾਂ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ, ਇੱਥੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
ਦੇਵਯੋਨਿਰਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਚਿਰਮਸ੍ਮਾਭਿਰੀਸ਼ਿਤਃ
ਹੇ ਈਸ਼, ਅਸੀਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਆਸੁਰੀ ਦਾਨਵੀ ਨਾਗੀ ਨੈਰ੍ऋਤੀ ਚਾਪਿ ਕੈਨ੍ਨਰੀ
ਅਸੀਂ ਆਸੁਰ, ਦਾਨਵ, ਨਾਗ, ਨੈਰਿਤ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰ ਵੀ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਨਰਤ੍ਵੇ ਭੂਪਤਿਤ੍ਵਂ ਚ ਪਰਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਨੇਕਸ਼ਃ 4.2.79.
ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਨਾ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਨੇ ਵਨੌਕਸੋ ਜਾਤਾ ਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਗ੍ਰਾਮਵਾਸਿਨਃ
ਅਸੀਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਬਣੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਬਣੇ।
ਸੁਖਿਨੋਪਿ ਵਯਂ ਜਾਤਾ ਦੁਃਖਿਨੋ ਵਯਮਾਸ੍ਮ ਚ
ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲਏ, ਦੁੱਖੀ ਵੀ ਹੋਏ।
ਅਧੀਤਿਨੋਪਿ ਮੂਰ੍ਖਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਸੇਵਕਾ ਅਪਿ
ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਵੀ ਹੋਏ, ਮੂਰਖ ਵੀ; ਮਾਲਕ ਵੀ ਬਣੇ, ਨੌਕਰ ਵੀ।
ਅਭੂਮ ਭੂਰਿਸ਼ਃ ਸ਼ਂਭੋ ਨ ਕ੍ਵਾਪਿ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਾਗਤਾਃ
ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਅਸੀਂ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਠੀਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਪਿਨਾਕਿਨ੍ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਪ੍ਰਾਪਿ ਸੁਖਲੇਸ਼ੋ ਮਨਾਗਪਿ
ਹੇ ਪਿਨਾਕੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤਾਪਨੇਃਸੁਤਪੋ ਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤੈਨਸਃ
ਤਾਪਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਪस्या, ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਪਾਪ ਸੜ ਗਏ ਹਨ।
ਤਥਾਪਿ ਚੇਦ੍ਵਰੋ ਦੇਯਸ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਮਾਸੁ ਧੂਰ੍ਜਟੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਧੂਰਜਟ ਜੀ, ਜੇਕਰ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰ ਦਿੰਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਅਸੀਂ ਪਸ਼ੂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਈਏ—
ਯੇਨ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮੋऽਮੁष੍ਮਾਤ੍ਸਂਸਾਰਬਂਧਨਾਤ੍
ਉਹ ਗਿਆਨ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਈਏ।
ਐਂਦ੍ਰਂ ਪਦਂ ਨ ਵਾਂਛਾਮੋ ਨ ਚਾਂਦ੍ਰਂ ਨਾਨ੍ਯਦੇਵ ਹਿ
ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਾਦ੍ਵਿਜਾਨੀਮਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸਕਲਂ ਵਯਮ੍ 4.2.79.
ਹੇ ਸਰਵਜ੍ਯ, ਤੇਰੀ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।
ਏਤਦੇਵ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਂਸਾਰੋਚ੍ਛਿਤ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯ ਵਿष੍ਵਗ੍ਵਾਗ੍ਜਾਲਂ ਸਾਰਭੂਤਮਿਦਂ ਪਰਮ੍
ਸਭ ਪਾਸੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਯਦ੍ਵਾਚ੍ਯਂ ਬਹੁਭਿਰ੍ਗ੍ਰਂਥੈਸ੍ਤਦष੍ਟਾਭਿਰਿਹਾਕ੍ਸ਼ਰੈਃ
ਜੋ ਕਈ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋ ਮੁਨਿਵਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ਮੁਨਿਸਂਸਦਿ
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਸੀ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨਾਪਿ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀ ਪੁਰਤੋ ਮਂਦਰਾਚਲੇ
ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਵੀ, ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਇਹ ਕਹਿਆ ਸੀ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋਪ੍ਯੇਵਂ ਸ਼ਂਭੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਯਨ ਵੀ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਇਹੀ ਕਹੇਗਾ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਵਦਂਤ੍ਯਨ੍ਯੇਪਿ ਮੁਨਯਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸਂਨ੍ਯਾਸਕਾਰਿਣਃ
ਹੋਰ ਮੁਨੀ ਵੀ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਯਮਪ੍ਯੇਵਂ ਜਾਨੀਮੋ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਰਂਗਿਣੀ
ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਧਾਰ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭੂਤਂ ਭਾਵਿ ਭਵਿष੍ਯਂ ਯਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਰਸਾਤਲੇ
ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ—ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ—
ਅਤੋ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋਕ੍ਤਂ ਹਰਿਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮੁਨੀਰਿਤਮ੍ 4.2.79.
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕਹਿਆ—
ਕਰਾਮਲਕਵਤ੍ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਗੋਲਕਮ੍
ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਹਥੇਲੀ 'ਚ ਆਵਲੇ ਵਰਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਤਪਸਾ ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚੋਪਿ ਵਯਂ ਵਿਭੋ
ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਪਸ਼ੂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇਹੀ ਬਣੇ ਹਾਂ।