ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ ਬ੍ਰਾਧ੍ਨਿਰ੍ਦੇਵ ਦੇਵਮੁਮਾਪਤਿਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸਿ ਯਦੀਸ਼ਾਨ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਕਰੁਣਾਨਿਧੇ
ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ—
ਯਂ ਨ ਵੇਦਾ ਵਿਦੁਃ ਸਮ੍ਯਙ੍ਨ ਚ ਤੌ ਵੇਦਪੂਰੁषੌ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੇਦ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ—
ਸ਼੍ਰੀਕਂਠਾਂਡਜ ਡਿਂਭਾਨਾਮਮੀषਾਂ ਮਧੁਰਬ੍ਰੁਵਾਮ੍
ਇਹ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਅਤੇ ਅੰਡ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ—
ਪਿਤृਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਹੀਨਾਨਾਮਿਤਿਹਾਸ ਕਥਾਵਿਦਾਮ੍
ਜੋ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਸਮਯੇ ਆਮਯੇਨ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ—
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਾਮਨਾਥਾਨਾਂ ਸਦਾ ਮਨ੍ਮੁਖਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹਨ,
ਇਤਿ ਧਰ੍ਮਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰੋਪਕृਤਿਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ 4.2.79.੧
ਇਹ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ,
ਉਵਾਚ ਧਰ੍ਮੇਤਿ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ਼ੁਕਸ਼ਾਵਾਨਿਦਂ ਵਚਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਸ਼ਾਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ:
ਕੋ ਵਰੋ ਭਵਤਾ ਦੇਯੋ ਧਰ੍ਮੇਸ਼ ਪਰਿਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਧਰਮੇਸ਼ਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਤੇ ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਣਃ
ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ:
ਇਤੋਪਿ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਯਤ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੇਪਿ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਲਾਭਾਃ ਸਂਤੂਦ੍ਯਮਵਤਾਂ ਗਿਰੀਸ਼ੇਹ ਪਰਃ ਸ਼ਤਾਃ
ਗਿਰੀਸ਼, ਜੋ ਉੱਦਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਉੱਚੇ ਲਾਭ ਹੋਣ!
ਯਦੇਤਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨਾਥ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰਮ੍
ਹੇ ਨਾਥ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਲ ਭਰ ਦਾ ਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਜਨ੍ਮਕੋਟੀਨਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਨੋਤ੍ਰ ਪਰਿਸ੍ਫੁਰੇਤ੍
ਅਨੇਕਾਂ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ, ਇੱਥੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
ਦੇਵਯੋਨਿਰਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਚਿਰਮਸ੍ਮਾਭਿਰੀਸ਼ਿਤਃ
ਹੇ ਈਸ਼, ਅਸੀਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਆਸੁਰੀ ਦਾਨਵੀ ਨਾਗੀ ਨੈਰ੍ऋਤੀ ਚਾਪਿ ਕੈਨ੍ਨਰੀ
ਅਸੀਂ ਆਸੁਰ, ਦਾਨਵ, ਨਾਗ, ਨੈਰਿਤ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰ ਵੀ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਨਰਤ੍ਵੇ ਭੂਪਤਿਤ੍ਵਂ ਚ ਪਰਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਨੇਕਸ਼ਃ 4.2.79.
ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਨਾ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਨੇ ਵਨੌਕਸੋ ਜਾਤਾ ਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਗ੍ਰਾਮਵਾਸਿਨਃ
ਅਸੀਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਬਣੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਬਣੇ।
ਸੁਖਿਨੋਪਿ ਵਯਂ ਜਾਤਾ ਦੁਃਖਿਨੋ ਵਯਮਾਸ੍ਮ ਚ
ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲਏ, ਦੁੱਖੀ ਵੀ ਹੋਏ।
ਅਧੀਤਿਨੋਪਿ ਮੂਰ੍ਖਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਸੇਵਕਾ ਅਪਿ
ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਵੀ ਹੋਏ, ਮੂਰਖ ਵੀ; ਮਾਲਕ ਵੀ ਬਣੇ, ਨੌਕਰ ਵੀ।
ਅਭੂਮ ਭੂਰਿਸ਼ਃ ਸ਼ਂਭੋ ਨ ਕ੍ਵਾਪਿ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਾਗਤਾਃ
ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਅਸੀਂ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਠੀਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਪਿਨਾਕਿਨ੍ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਪ੍ਰਾਪਿ ਸੁਖਲੇਸ਼ੋ ਮਨਾਗਪਿ
ਹੇ ਪਿਨਾਕੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤਾਪਨੇਃਸੁਤਪੋ ਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤੈਨਸਃ
ਤਾਪਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਪस्या, ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਪਾਪ ਸੜ ਗਏ ਹਨ।
ਤਥਾਪਿ ਚੇਦ੍ਵਰੋ ਦੇਯਸ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਮਾਸੁ ਧੂਰ੍ਜਟੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਧੂਰਜਟ ਜੀ, ਜੇਕਰ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰ ਦਿੰਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਅਸੀਂ ਪਸ਼ੂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਈਏ—
ਯੇਨ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮੋऽਮੁष੍ਮਾਤ੍ਸਂਸਾਰਬਂਧਨਾਤ੍
ਉਹ ਗਿਆਨ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਈਏ।
ਐਂਦ੍ਰਂ ਪਦਂ ਨ ਵਾਂਛਾਮੋ ਨ ਚਾਂਦ੍ਰਂ ਨਾਨ੍ਯਦੇਵ ਹਿ
ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਾਦ੍ਵਿਜਾਨੀਮਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸਕਲਂ ਵਯਮ੍ 4.2.79.
ਹੇ ਸਰਵਜ੍ਯ, ਤੇਰੀ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।
ਏਤਦੇਵ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਂਸਾਰੋਚ੍ਛਿਤ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯ ਵਿष੍ਵਗ੍ਵਾਗ੍ਜਾਲਂ ਸਾਰਭੂਤਮਿਦਂ ਪਰਮ੍
ਸਭ ਪਾਸੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।