ਸ ਏਵ ਧਨ੍ਯਸ੍ਤਵ ਭਕ੍ਤਿਭਾਗ੍ਯਸ੍ਤਵਾਰ੍ਚਕੋ ਯਃ ਸੁਕृਤੀ ਸ ਏਵ 4.2.78.
ਜੋ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਨਸੀਬ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਪੂਜਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਨਿਆ ਤੇ ਸਚਾ ਨੇਕ ਹੈ।
ਕਸ੍ਤ੍ਵਾਮਿਹ ਸ੍ਤੋਤੁਮਨਂਤਸ਼ਕ੍ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਮਾਦृਗ੍ਲਘੁਬੁਦ੍ਧਿਵੈਭਵਃ
ਇਥੇ ਕੌਣ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਇਨੀ ਥੋੜੀ ਹੈ?
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਉਦੀਰ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋਤਿਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯੇਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਰਨ੍ਸਃ
ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ 'ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਂ ਤਪਸਾਤਿਖਿਨ੍ਨਂ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਤਾਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਤਿਭ੍ਯ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਸ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਕਬੂਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਧਰ੍ਮਾਧਿਕृਤੌ ਸਮਸ੍ਤ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਾਨਾਮ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਲਈ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਸ਼੍ਚ ਦਿਸ਼ੋਧਿਨਾਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਭਵ ਸਰ੍ਵਜਂਤੋਃ
ਤੂੰ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਯਾ ਯਦੇਤਨ੍ਮਮਭਕ੍ਤਿਭਾਜਾ ਲਿਂਗਂ ਸਮਾਰਾਧਿਤਮਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮ
ਧਰਮ, ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਨੇ ਇਥੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਯਃ ਸਕृਦੇਵ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਲੋਕਯਿष੍ਯਤ੍ਯਵਦਾਤਬੁਦ੍ਧਿਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਮਰਤਭੂਮੀ ਦਾ ਜੀਵ, ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਧਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਕृਤ੍ਵਾਪ੍ਯਘਾਨਾਮਿਹ ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਦੈਵਯੋਗਾਤ੍
ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਵੇ—
ਯੋ ਧਰ੍ਮਪੀਠਂ ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਨੋ ਯਤਤੇऽਤ੍ਰ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਤ੍ਵਯਾ ਯਥਾਪ੍ਤਾ ਇਹ ਧਰ੍ਮਰਾਜ ਮਨੋਰਥਾਸ੍ਤੇ ਗੁਰੁਭਿਸ੍ਤਪੋਭਿਃ 4.2.78.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾਪ੍ਯਘਾਨ੍ਯੇਵ ਮਹਾਂਤ੍ਯਪੀਹ ਧਰ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਾਰ੍ਚਾਂ ਸਕृਦੇਵ ਕੁਰ੍ਵਨ੍
ਇੱਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲਵੇ—
ਪਤ੍ਰੇਣ ਪੁष੍ਪੇਣ ਜਲੇਨ ਦੂਰ੍ਵਯਾ ਯੋ ਧਰ੍ਮਧਰ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਮਰ੍ਚਯਿष੍ਯਤਿ
ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁਰਵਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗਾ—
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਿਭੇष੍ਯਂਤਿ ਕृਤੈਨਸੋ ਯੇ ਭਯਂ ਨ ਤੇषਾਂ ਭਵਿਤਾ ਕਦਾਚਿਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਲਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਡਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
ਯਦਤ੍ਰ ਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਹਿ ਧਰ੍ਮਪੀਠੇ ਨਰਾ ਦ੍ਯੁਨਦ੍ਯਾਂ ਕृਤਮਜ੍ਜਨਾਸ਼੍ਚ
ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਯੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸਿਤਾष੍ਟਮੀ ਤਿਥੌ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਨਰਾ ਉਪੋषਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੰਨਣ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚ ਯੇ ਵੈ ਤ੍ਵਦੁਦੀਰਿਤਾਮਿਮਾਂ ਨਰਾਃ ਪਠਿष੍ਯਂਤਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤੀ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ—
ਪੁਨਰ੍ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਂ ਦਦੇ ਤੇਜੋਨਿਧੇਰ੍ਨਂਦਨ ਧਰ੍ਮਰਾਜ
ਤੂੰ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਜ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਂ ਕਾਰੁਣ੍ਯਪੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਵਮਨੋਰਥਾਭਿਦਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮਿਹਰ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਉਚਾਰਣ—
ਆਨਂਦਬਾष੍ਪਸਲਿਲਰੁਦ੍ਧਕਂਠਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ—
ਅਥ ਤਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸੌਖ੍ਯੇਨ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਛੂਹ ਦੇ ਸੁਖ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਧਰਮ ਰਾਜਾ—
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ ਬ੍ਰਾਧ੍ਨਿਰ੍ਦੇਵ ਦੇਵਮੁਮਾਪਤਿਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸਿ ਯਦੀਸ਼ਾਨ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਕਰੁਣਾਨਿਧੇ
ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ—
ਯਂ ਨ ਵੇਦਾ ਵਿਦੁਃ ਸਮ੍ਯਙ੍ਨ ਚ ਤੌ ਵੇਦਪੂਰੁषੌ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੇਦ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ—
ਸ਼੍ਰੀਕਂਠਾਂਡਜ ਡਿਂਭਾਨਾਮਮੀषਾਂ ਮਧੁਰਬ੍ਰੁਵਾਮ੍
ਇਹ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਅਤੇ ਅੰਡ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ—
ਪਿਤृਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਹੀਨਾਨਾਮਿਤਿਹਾਸ ਕਥਾਵਿਦਾਮ੍
ਜੋ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਸਮਯੇ ਆਮਯੇਨ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ—
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਾਮਨਾਥਾਨਾਂ ਸਦਾ ਮਨ੍ਮੁਖਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹਨ,
ਇਤਿ ਧਰ੍ਮਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰੋਪਕृਤਿਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ 4.2.79.੧
ਇਹ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ,
ਉਵਾਚ ਧਰ੍ਮੇਤਿ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ਼ੁਕਸ਼ਾਵਾਨਿਦਂ ਵਚਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਸ਼ਾਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ:
ਕੋ ਵਰੋ ਭਵਤਾ ਦੇਯੋ ਧਰ੍ਮੇਸ਼ ਪਰਿਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਧਰਮੇਸ਼ਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?