ਮਧ੍ਯੇ ਦੁਰ੍ਗਪ੍ਰਵਿष੍ਟੌ ਚ ਮਮਵਸ਼੍ਯਾਵਿਮੌ ਨ ਯਤ੍
ਮਧੀਲੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।
ਅਹੋ ਦੁਰ੍ਗਬਲਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਃ ਸ਼ਂਸਂਤ੍ਯੇਵੇਤਿ ਹੇਤੁਤਃ 4.2.76.
ਵਾਹ, ਗਿਆਨੀ ਸਦਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਸਚਮੁਚ ਠੀਕ ਹੈ।
ਕਰਿਣਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਵਰਾਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਨ ਲਕ੍ਸ਼ਤਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ,
ਦੁਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਨਾਭਿਭੂਯੇਤ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਃ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਦੁਰ੍ਗਬਲਂ ਸ਼ਂਸਞ੍ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਰੋषਾਰੁਣੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਬਾਜ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ।
ਅਥ ਪਾਰਾਵਤੀਦਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਫਿਰ, ਚਤੁਰ ਕਬੂਤਰਣ ਨੇ ਵੈਰੀ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਤਵ ਦृਗ੍ਵਿषਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼੍ਯੇਨੋਯ ਪ੍ਰਬਲੋ ਰਿਪੁਃ
ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਾਜ, ਜੋ ਕਿ ਬੜਾ ਤਾਕਤਵਰ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਵਜ੍ਞਂ ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪਾਰਾਵਤ੍ਯਾਃ ਸ ਤਤ੍ਪਤਿਃ
ਕਬੂਤਰਣ ਦੇ ਤਨਖੇੜੇ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ,
ਕਤਿ ਦੇਵਾਲਯੇष੍ਵੇषੁ ਖਗਾ ਨੋਪਵਿਸ਼ਂਤਿ ਹਿ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ ਆ ਕੇ ਬੈਠਦੇ?
ਕਤਿ ਚੈਵ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨੌ ਸੁਖਸ੍ਥਾਵਿਹ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਪਿਆਰੀ?
ਰਮਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਯਜ ਚਿਂਤਾਮਿਮਾਂ ਸ਼ੁਭੇ
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਤੇ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ।
ਇਤ੍ਥਂ ਪਾਰਾਵਤਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਵਤੀ ਤਤਃ 4.2.76.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਬੂਤਰੀ ਨੇ—
ਹਿਤਵਰ੍ਤ੍ਮੋਪਦਿਸ਼੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਿਯ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਭਲਾਈ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ—
ਅਨ੍ਯੇਦ੍ਯੁਰਪ੍ਯਥਾਯਾਤਃ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ ਦਂਪਤੀ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਬਾਜ਼ ਮੁੜ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਮਂਡਲਗਤ੍ਯਾ ਸ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਪਰਿਤੋ ਭ੍ਰਮਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਗਤੇऽਥ ਨਭਸਿ ਸ਼੍ਯੇਨੇ ਪੁਨਃ ਪਾਰਾਵਤਾਂਗਨਾ
ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਕਬੂਤਰੀ ਨੇ ਮੁੜ—
ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪੁਨਃ ਕਲਰਵੋਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਰਾਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ।
ਦੁਰ੍ਗਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੁਲ੍ਯਂ ਮੇ ਯਤ੍ਰ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਰਿਤੋ ਭਯਮ੍
ਇਹ ਕਿਲਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਡੀਨੋਡ੍ਡੀਨ ਸਂਡੀਨ ਕਾਂਡਵ੍ਯਾਡਕਪਾਟਿਕਾਃ
ਇੱਥੇ ਖੱਡਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੂਹ, ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਕਾਵਟਾਂ ਤੇ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਵਾੜਾਂ ਹਨ—
ਯਥੈਤਾਸ੍ਵਿਹ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਂ ਮਯਿ ਪਾਰਾਵਤਿ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੁਨਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਕਬੂਤਰੀ—
ਸੁਖੇਨ ਤਿष੍ਠ ਕਾ ਚਿਂਤਾ ਮਯਿ ਜੀਵਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ।
ਅਪਰੇਦ੍ਯੁਰਪਿ ਸ਼੍ਯੇਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਾਰਸ਼ਿਲਾਤਲੇ 4.2.76.
ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਬਾਜ਼ ਫਿਰ ਉਸ ਪੱਥਰ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਆਯਾਮਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕੁਲਾਯਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਚ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਘੋਂਸਲਾ ਵੇਖਿਆ।
ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਥਾਨਮਿਦਂ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਦੁष੍ਟਦृष੍ਟਿਵਿਦੂषਿਤਮ੍
ਇਹ ਪਿਆਰਾ ਥਾਂ ਛੱਡਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾੜੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਪਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਵਜ੍ਞਂ ਸ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤ੍ਯਸੌ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਉਹ ਫਿਰ ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਬੋਲੀ: ਉਹ ਕੀ ਕਰੇਗਾ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ?
ਇਤਰੇਦ੍ਯੁਰਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ ਚ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਜ਼ ਫਿਰ ਆ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਾਤੋ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਉਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਾਥ ਸ੍ਥਾਨਾਂਤਰਂ ਯਾਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨੌ ਨਿਕਟੋਤ੍ਰ ਯਤ੍
ਪ੍ਰਭੂ, ਆਓ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚੱਲੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਮੌਤ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯ ਯਸ੍ਯ ਸਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਗਤਿਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਿਦਾ
ਜਿਸਦਾ ਸਾਥੀ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੀ ਹਰ ਥਾਂ ਚਲਣੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੋਪਸਰ੍ਗਂ ਨਿਜਂ ਦੇਸ਼ਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਆਪਣੇ ਪੀੜਤ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।