ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਦਮਨਂ ਚੇਤਿ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾਦਿਹਾਗਤਃ
ਉਸਨੇ ਦਮਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?'
ਭਗੋਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਚਾਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਰਾਧਨਪ੍ਰਿਯ
ਉਹ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਮਾਰਗ ਦੇ ਅਚਾਰਯ ਸਨ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਭਗਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕਥਯਾਮਿ ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਤੇ ਨਿਜਚੇਤੋਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸਂਸਾਰਾਸਾਰਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਮਸ਼ਿਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਿਰਥਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਨਾਤਂ ਬਹੁषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਮਂਤ੍ਰਾ ਜਪ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਕੋਟਿਸ਼ਃ
ਮੈਂ ਕਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਮੰਤਰ ਜਪੇ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਿਤਾਸ਼੍ਚ ਗੁਰਵੋ ਬਹਵੋ ਬਹ੍ਵਨੇਹਸਮ੍
ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਧਤਰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਨ।
ਸ਼ਿਖਰਾਣਿ ਗਿਰੀਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਯਾ ਚਾਧ੍ਯੁषਿਤਾਨ੍ਯਹੋ 4.2.74.
ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਾਸ ਕੀਤਾ।
ਰਸਾਯਨਾਨਿ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸੇਵਿਤਾਨਿ ਮਯਾ ਪੁਨਃ
ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣੀਆਂ ਦੀ ਕਸਰਤ ਕੀਤੀ।
ਮਯਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਬਹੁਸ਼ਃ ਕृਤਾਂਤਵਦਨੋਪਮਾਃ
ਮੈਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਰਗਾ ਡਰ ਸੀ।
ਪਰਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਨੈਕ੍ਸ਼ਿ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਂਕੁਰਮਪਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਪਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਸਲ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਇਕ ਰਤਾ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਮਨਸਃ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਾਪਨ੍ਨਮਿਵ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਿਦ੍ਧਿਨਾ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਐਸਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਤੇਨੈਵ ਮਹਤੀ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿਤ੍ਰੀ ਮਮ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਇਸੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਅਨੇਨੈਵ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ ਪ੍ਰਥੀਯਸੀ
ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਦृष੍ਟਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਧृਤਵਤਾਂ ਮਹਾਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਅਚੰਭੇਜ ਤੇ ਉੱਚਾ ਗੱਲ ਦੱਸੀ—ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਨਾਹ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ।
ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਤੇ ਕਥਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦੇ ਸਤਾਮ੍
ਅਵਿਮੁਕਤ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਜਿੱਥੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ,
ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨਾਂ ਜਂਤੂਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ 4.2.74.
ਜੋ ਵੀ ਜੀਵ ਉੱਥੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ,
ਕਰ੍ਮਭੂਰੁਹ ਦਾਵਾਗ੍ਨੌ ਸਂਸਾਰਾਬ੍ਧ੍ਯੌਰ੍ਵਸ਼ੋਚਿਪਿ
ਕਰਮ ਰੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਜਲਣ ਵਿੱਚ,
ਦੀਰ੍ਘਨਿਦ੍ਰਾ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਨਾਂ ਪਰਮੋਦ੍ਬੋਧਦਾਯਿਨਿ
ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਜਨਿਤ ਮਹਾਪਾਪਾਦ੍ਰਿਵਜ੍ਰਿਣਿ
ਇਹ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੀ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਿਤੁਃ ਪਰੇਧਾਮ੍ਨਿ ਸੀਮ੍ਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਯੋਃ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹੱਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ,
ਏਵਂਵਿਧੇ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖੌਘਹਾਰਿਣਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਤ੍ਰ ਕਾਲਭਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਨਸੋ ਭਯਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸਮੇਂ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਨਾ ਮੌਤ ਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ,
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਯਾਨਿ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਞ੍ਜਂਤੂਨਾਮਘਹਾਨ੍ਯਹੋ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਹ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਅਪਿ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਵਸੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਵਿਕ੍ਰਯੀ
ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਚਦਾ ਹੋਵੇ,
ਰਾਗਬੀਜਸਮੁਦ੍ਭੂਤਃ ਸਂਸਾਰਵਿਟਪੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਮੋਹ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉੱਗਿਆ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੂषਰਾਣਾਂ ਤੁ ਕਾਸ਼ੀ ਪਰਮ ਊषਰਃ 4.2.74.
ਸਭ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਾਸ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਂਤੀਹ ਯੇ ਕਾਸ਼ੀਮਵਸ਼੍ਯਂ ਤੇਪਿ ਸਾਧਵਃ
ਇਥੇ ਜੋ ਵੀ ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਚੰਗੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਭੂਤਿਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਸਤ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਸੁਭਂਗੁਰਾ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸੱਚ ਆਦਿਕ ਦੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜੁਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕृਮਿਕੀਟਪਤਂਗਾਨਾਮਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਤਨੁਤ੍ਯਜਾਮ੍
ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਕੀੜੇ, ਮੱਖੀ ਤੇ ਪਤੰਗਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ,