ਓਂਕਾਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਕਥਮਤ੍ਰ ਸਮਾਗਮਃ
ਓਂਕਾਰੇਸ਼ ਦੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ ਵਿਚ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਮਾਤ੍ਮਕੋऽਯਮੋਂਕਾਰੋ ਮਹਿਮਾਸ੍ਯ ਚ ਕੋ ਹਰ
ਹੇ ਹਰਾ, ਇਹ ਓਂਕਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕੀ ਹੈ?
ਮृਡਾਨੀਵਾਕ੍ਸੁਧਾਮੇਤਾਂ ਵਿਧਾਯ ਸ਼੍ਰੁਤਿਗੋਚਰਾਮ੍
ਹੇ ਮ੍ਰਿਡ, ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਇੰਝ ਸਮਝਾ ਦੇ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਸੁਣ ਸਕੇ।
ਯਥੋਂਕਾਰਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵ ਇਹਾਭਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਓਂਕਾਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਪੁਰਾਨਂਦਵਨੇ ਚਾਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਨਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਨੇ,
ਪੂਰ੍ਣੇ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰੇऽਥ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਤਾਲਸਪ੍ਤਕਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਸੱਤ ਭਾਗ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ,
ਯਦਂਤਰਾਵਿਰਭਵਨ੍ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ
ਜਦੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰੋਂ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ,
ਯੋਭੂਚ੍ਚਟਚਟਾਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਫੁਟਤੋ ਭੂਮਿਭਾਗਤਃ ।। 4.2.73.
ਤਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ਼ ਚਟਚਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।
ਸ੍ਰष੍ਟਾਵਿਸृष੍ਟ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨੋ ਯਾਵਦੁਨ੍ਮੀਲ੍ਯਲੋਚਨੇ
ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਛੱਡਿਆ, ਉਹਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਲਿਆ।
ਅਕਾਰਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਪਨ੍ਨਮृਕ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸृष੍ਟਿਪਾਲਕਮ੍
ਉਹਨੇ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਤਗੁਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਉਕਾਰਮਥ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਰਜੋਰੂਪਂ ਯਜੁਰ੍ਜਨਿਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ, ਉਹਨੇ 'ਉ' ਅੱਖਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਜੋਗੁਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਯਜੁਰ ਦਾ ਮੂਲ ਸੀ।
ਨੀਰਵਧ੍ਵਾਂਤਸਂਕੇਤ ਸਦਨਾਭਂ ਤਦਗ੍ਰਤਃ
ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ, ਉਹਨੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਘਰ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਸਾਮ੍ਨੋ ਯੋਨਿਂ ਲਯੇ ਹੇਤੁਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਵਰੂਪਿਣਮ੍
ਉਹਨੇ ਸਾਮ ਦਾ ਮੂਲ, ਲੀਨ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਰੂਪ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਮਯਾਕਾਰਂ ਸਗੁਣਂ ਵਾਪਿ ਨਿਰ੍ਗੁਣਮ੍
ਉਹਨੇ ਉਹ ਸਰੂਪ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਗੁਣ ਰਹਿਤ।
ਸ਼ਵ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਯਤ੍ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਵਾਙ੍ਮਯਕਾਰਣਮ੍
ਜੋ ਧੁਨੀ-ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਕਾਰਣਂ ਕਾਰਣਾਨਾਂ ਚ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਂ ਚ ਤਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਅਵਨਾਦੋਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ 'ਅਵਨਾਦ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰੂਪੋਪਿ ਸਰੂਪਾਢ੍ਯਃ ਸ ਧਾਤ੍ਰਾ ਨੇਤ੍ਰਗੀਕृਤਃ ਤਤਸ੍ਤਾਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਯਸ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍ ।। 4.2.73.
ਜਦੋਂਕਿ ਉਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਣਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਨੂੰ 'ਤਾਰਾ' ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਣੂਯਤੇ ਯਤਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਰਨਿਰ੍ਵਾਣਕਾਮੁਕੈਃ
ਉਸਦੀ ਸਭ ਉਹ ਲੋਕ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਸੇਵਿਤਾਰਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਣਯੇਦ੍ਯਃ ਪਰਂਪਦਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੀਮਯਸ੍ਤੁਰੀਯੋਯਸ੍ਤੁਰ੍ਯਾਤੀਤੋਖਿਲਾਤ੍ਮਕਃ
ਉਹ ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਚੌਥੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਂਤ ਯਤੋ ਵੇਦਾਃ ਸਾਂਗਾਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਯੋਨਯਃ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਉਪਜੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਵृषਭੋ ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾਬਦ੍ਧੋ ਰੋਰਵੀਤਿ ਮਹੋਮਯਃ
ਉਹ ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਵੱਛਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਂਗਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਯਸ੍ਯਾਸਨ੍ਹਸ੍ਤਾਸਃ ਸਪ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਜਿਸਦੇ ਚਾਰ ਸਿੰਗ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪੈਰ ਹਨ।
ਯਦਂਤਰ੍ਲੀਨਮਖਿਲਂ ਭੂਤਂ ਭਾਵਿ ਭਵਤ੍ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਪੁਰਾਣਾ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੀਨਂ ਮृਗ੍ਯੇਤ ਯਤ੍ਰੈਤਦਾਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਂਬਭਾਜਨਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਲੱਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਤੱਕ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ।
ਪਂਚਾਰ੍ਥਾ ਯਤ੍ਰ ਭਾਸਂਤੇ ਪਂਚਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਹਿ ਯਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਪੰਜ ਤੱਤ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਤੋ ਵੇਧਾ ਲਿਂਗਰੂਪਿਣਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ 4.2.73.
ਜਦੋਂ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਸ੍ਵਰੂਪਾਯ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ 4.2.73.
ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਮੋਸ੍ਤੁਤੇ 4.2.73.
ਹੇ ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।