ਤਥਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਚੂਤਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਈ।
ਕਥਮਤ੍ਰ ਸਮਾਯਾਤਃ ਕੇਦਾਰਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕੌਤੁਕਮ੍
ਕੇਦਾਰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ? ਇਹ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਜਾਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤੁ ਵੈ
ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਨਿ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕੇਦਾਰਾਦ੍ਯਾ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਗੰਗਾ ਆਦਿਕ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵ ਲੋਕ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ।
ਸਮੁਦਾਯੇ ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਹੇ ਰਾਜਨ,
ਤਤਃ ਕਥਾਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਮ੍
ਫਿਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਚੌਂਮੁਖੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ਪੁਣ੍ਯਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਹਸ੍ਰੈਃ ਕृਤਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ 7.3.10.
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਅਠਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯੁਗਂ ਤ੍ਰੇਤਾਭਿਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਬਾਰਾਂ ਲੱਖ ਸਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਾਣ੍ਯष੍ਟੌ ਚਤੁਃषष੍ਟਿਸਹਸ੍ਰੈਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇਹ ਯੁਗ ਅੱਠ ਲੱਖ ਚੌਂਠੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਭਿਃ ਕਲਿਸ੍ਤਥਾ
ਕਲਿਯੁਗ ਚਾਰ ਲੱਖ ਬੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਚਤੁष੍ਪਦਃ ਕृਤੇ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਚ ਤਦਾ ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਕਾਲੇ ਮਰਣਂ ਨृਣਾਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧੋ ਭਯਂ ਲੋਭੋ ਮਤ੍ਸਰਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਸੂਯਤਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਲਾਲਚ, ਵੈਰ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਜਾਤਸ੍ਤ੍ਰਿਪਾਦੋ ਧਰ੍ਮ ਏਵ ਚ
ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਂਤੇ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਿष੍ਟਦਾਯਿਨਃ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਜਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸ੍ਨਾਨੈਰ੍ਦਾਨੈਃ ਪृਥਗ੍ਵਿਧੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਨਾਮ ਤृਤੀਯਂ ਯੁਗ ਮੁਚ੍ਯਤੇ 7.3.10.
ਫਿਰ ਤੀਜਾ ਯੁਗ ਦੁਆਪਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਜਪਯਜ੍ਞਤਪਾਂਸਿ ਚ
ਉਥੇ ਜਪ, ਯਜ, ਤੇ ਤਪ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਮਹੀਪਾਲਾ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਵਸੁਧਾਤਲੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੜਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਕਲਿਯੁਗਂ ਘੋਰਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵ ਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਫਿਰ ਚੌਥਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਲਿਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣੋ ਭਵੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਾਪਾਧਿਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥਲੁਬ੍ਧਾਸ੍ਤਥਾ ਭੂਪਾ ਲੋਭਮੋਹਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਰਾਜੇ ਧਨ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ੀਰਾਸ੍ਤਥਾ ਗਾਵਃ ਸਤ੍ਯਹੀਨਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਗਾਂਵਾਂ ਕੋਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁੱਧ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋਜਾਤੀ ਸੱਚ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਹੀਨਾਸ੍ਤਥਾ ਪਾਪਾ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਵੀ ਸੱਚ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਨਾਰ੍ਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮੇ ਵਰ੍षੇ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਸੁਗਰ੍ਭਿਤਾਃ
ਦਵਾਦਸ਼ਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਏਕਾਕਾਰਾ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਸ਼੍ਚ ਵੈ
ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਵ੍ਯਰ੍ਥਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਸ੍ਪृष੍ਟਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ 7.3.10.
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ: