ਇਮਾਨਿ ਯਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਨਿ ਹਿ ਮਯੈਤਾਨਿ ਕृਤਾਨ੍ਯੇਵ ਮਹਾਭਕ੍ਤਿਕृਪਾਵਸ਼ਾਤ੍
ਇਹ ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮੁਕ੍ਤਿਰਿਤਿ ਯਾ ਪ੍ਰਥਿਤਿ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੀਏ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
ਤ ਏਵ ਵ੍ਰਤਿਨਃ ਕਾਂਤੇ ਤ ਏਵ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ
ਸੋਹਣੀਏ, ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤ ਏਵਾਭ੍ਯਸ੍ਤਸਦ੍ਯੋਗਾ ਦਤ੍ਤਦਾਨਾਸ੍ਤ ਏਵ ਹਿ
ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਧਰ੍ਮਾਃ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮੈਃ
ਉਹ ਧਰਮਕਰਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਤੇ ਪੂਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਯੇਨਾਵਿਮੁਕ੍ਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਹਾਲਿਂਗਾਨਿ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਾਰਵਤੀਏ, ਵੱਡੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਹਿਤਾਥਾਰ੍ਯ ਤਾਨ੍ਯਥਾਕਰ੍ਣਯਾਗ੍ਰਜ
ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਓ ਉੱਚ ਜਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ।
ਸ਼ੈਲੇਸ਼ਃ ਸਂਗਮੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਲੀਨੋ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼੍ਵਰਃ 4.2.73.
ਸ਼ੈਲੇਸ਼, ਸੰਗਮੇਸ਼, ਸਵਰਲੀਨ ਅਤੇ ਮਧਯਮੇਸ਼ਵਰ—
ਉਪਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਿਵੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਨਿਵਾਸੇਸ਼੍ਵਰ ਏਵ ਚ
ਉਪਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ਿਵ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਅਤੇ ਨਿਵਾਸੇਸ਼ਵਰ ਵੀ—
ਮੁਨੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੈਤਾਨਿ ਮਹਾਂਤ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਵੈ
ਮੁਨੀ, ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਵੱਡੇ ਧਾਮ ਹਨ।
ਚੈਤ੍ਰਕृष੍ਣਪ੍ਰਤਿਪਦਂ ਸਮਾਰਭ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ,
ਏਤੇषਾਂ ਵਾਰ੍षਿਕੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਸੁਮਹੋਤ੍ਸਵਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਵੱਡੇ ਮੇਲੇ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁਨੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੈਤਾਨਿ ਮਹਾਲਿਂਗਾਨਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਮੁਨੀ, ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਵੱਡੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਮਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੇਤਦੇਵ ਪ੍ਰਿਯੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਪਿਆਰੀਏ, ਇਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯੋਪਨਿषਚ੍ਚੈषਾ ਮੁਕ੍ਤਿਬੀਜਮਿਦਂ ਪਰਮ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹੈ, ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੀਜ ਹੈ।
ਏਕੈਕਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾਦ੍ਯਂਤ ਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇ ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਵੀ ਹृष੍ਟਤਨੂਰੁਹਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਦੇਹ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵੋਤ੍ਸੁਕਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮੇਤੀਵ ਵਲ੍ਲਭ ।। 4.2.73.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਲਿਗਮੇਕੈਕਂ ਮਹਾਸਾਰਤਰਂ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਰ ਇਕ ਲਿੰਗ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹ ਅਰਥ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਮਹਿਮਾਨਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹ੍ਯੇषਾਂ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਸਾਰਿਆਂ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਓਂਕਾਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਕਥਮਤ੍ਰ ਸਮਾਗਮਃ
ਓਂਕਾਰੇਸ਼ ਦੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ ਵਿਚ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਮਾਤ੍ਮਕੋऽਯਮੋਂਕਾਰੋ ਮਹਿਮਾਸ੍ਯ ਚ ਕੋ ਹਰ
ਹੇ ਹਰਾ, ਇਹ ਓਂਕਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕੀ ਹੈ?
ਮृਡਾਨੀਵਾਕ੍ਸੁਧਾਮੇਤਾਂ ਵਿਧਾਯ ਸ਼੍ਰੁਤਿਗੋਚਰਾਮ੍
ਹੇ ਮ੍ਰਿਡ, ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਇੰਝ ਸਮਝਾ ਦੇ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਸੁਣ ਸਕੇ।
ਯਥੋਂਕਾਰਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵ ਇਹਾਭਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਓਂਕਾਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਪੁਰਾਨਂਦਵਨੇ ਚਾਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਨਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਨੇ,
ਪੂਰ੍ਣੇ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰੇऽਥ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਤਾਲਸਪ੍ਤਕਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਸੱਤ ਭਾਗ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ,
ਯਦਂਤਰਾਵਿਰਭਵਨ੍ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ
ਜਦੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰੋਂ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ,
ਯੋਭੂਚ੍ਚਟਚਟਾਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਫੁਟਤੋ ਭੂਮਿਭਾਗਤਃ ।। 4.2.73.
ਤਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ਼ ਚਟਚਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।
ਸ੍ਰष੍ਟਾਵਿਸृष੍ਟ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨੋ ਯਾਵਦੁਨ੍ਮੀਲ੍ਯਲੋਚਨੇ
ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਛੱਡਿਆ, ਉਹਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਲਿਆ।
ਅਕਾਰਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਪਨ੍ਨਮृਕ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸृष੍ਟਿਪਾਲਕਮ੍
ਉਹਨੇ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਤਗੁਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।