ਉਮਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯੇਤਿ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਕਦਂਬਕੁਸੁਮਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ 4.2.66.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੈਲੇਸ਼ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਰਤ੍ਨਭੂਤਂ ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਯਤ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਵੱਡਾ ਲਿੰਗ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਕੋਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਕੇਨੈਤਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਇਹ ਲਿੰਗ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ?
ਰਤ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਮੁਨੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਰਤਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਨਾਮਾਪਿ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਤ੍ਰਯਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਨਾਮ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲਰਾਜੇਨ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਪੁਂਜੀਕृਤਾਨ੍ਯਹੋ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋ ਰਤਨ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ—
ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯਂ ਲਿਂਗਂ ਜਾਤਂ ਤਤ੍ਸੁਕृਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ, ਸਭ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ, ਨੇਕ ਆਤਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ।
ਤਲ੍ਲਿਂਗਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਜ੍ਞਾਨਰਤ੍ਨਮਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੀ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਰਤਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਰਤ੍ਨਮਯਂ ਲਿਂਗਮਾਵਿਰ੍ਭੂਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਮੁਨੇ
ਜਿੱਥੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ—
ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਂ ਲਿਂਗਂ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਸੁਭ ਲਿੰਗ, ਜੋ ਸਭ ਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ, ਦੇਖ ਕੇ—
ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਤਾਭਯਪ੍ਰਦ 4.2.67.
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—
ਜ੍ਵਾਲਾਜਟਿਲਿਤਾਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਭਾਭਾਸਿਤ ਦਿਙ੍ਮੁਖਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਮਨੋਮੇਤੀਵ ਹृष੍ਟਵਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰੂਪਮੇਤਲ੍ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੇਜੋਨਿਧੇਃ ਪਰਮ੍
ਇਹ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਚਮਕਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਤਵ ਪਿਤ੍ਰਾ ਹਿਮਵਤਾ ਗਿਰਿਰਾਜੇਨ ਭਾਮਿਨਿ
ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਿਮਾਵਤ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਸੁੰਦਰਏ।
ਅਤ੍ਰ ਤਾਨਿ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਰਾਸ਼ੀਕृਤ੍ਯ ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਣਾ
ਇੱਥੇ ਉਹ ਰਤਨ ਹਿਮਾਦਰੀ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਤਵਾਰ੍ਥਂ ਵਾਮਮਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯਤ੍ਸਮਰ੍ਪ੍ਯਤੇ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਜਾਂ ਵਾਮ ਪਾਸੇ ਲਈ, ਜੋ ਵੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਿਂਗਂ ਰਤ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਾਖ੍ਯਂ ਵੈ ਮਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਹਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਰਤਨੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਹ ਲਿਂਗਾਨਾਂ ਰਤ੍ਨਭੂਤਮਿਦਂ ਪਰਮ੍
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਹ ਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨੈਵ ਸੁਵਰ੍ਣੇਨ ਪਿਤ੍ਰਾ ਰਾਸ਼ੀਕृਤੇਨ ਚ
ਇਹੀ ਸੋਨਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਲਿਂਗਪ੍ਰਾਸਾਦਕਰਣਾਤ੍ਖਂਡਸ੍ਫੁਟਿਤ ਸਂਸ੍ਕृਤੇਃ 4.2.67.
ਲਿੰਗ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸੁਚੱਜੇ ਤੇ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਤਥੇਤਿ ਭਗਵਤ੍ਯੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣਾਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਨਿਰ੍ਮਿਤੌ
ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ 'ਇਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ, ਗਣ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਗਣੈਸ਼੍ਚ ਕਾਂਚਨਮਯੋ ਨਾਨਾਕੌਤੁਕਚਿਤ੍ਰਿਤਃ
ਗਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਜੋਬਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਦृष੍ਟਵਦਨਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦਨਿਰ੍ਮਿਤਿਮ੍
ਦੇਵੀ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਮੰਦਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਦੇਵੀ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਮਿਦਾਨੀਂ ਚ ਤ੍ਵਤ੍ਪਿਤੁਃ ਪੁਣ੍ਯਗੌਰਵਾਤ੍
ਹੁਣ ਇਹ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗੁਹ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇऽਸ੍ਮਿਸ਼੍ਚਿਂਤਿਤਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਹ ਗੁਪਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿਚ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਰਤ੍ਨਂ ਗृਹੇ ਗੁਪ੍ਤਂ ਨ ਕੈਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਪਰੈਃ
ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਰਤਨ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਮਧ੍ਯੇਤ੍ਰ ਸਂਤਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਪਾਰਵਤੀ, ਜੋ ਵੀ ਲਿੰਗ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।