ਏਕਦਾਦ੍ਰੀਂਦ੍ਰਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮੇਨਾ ਸਂਹृष੍ਟਮਾਨਸਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਮੇਨਾ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਵਿਵਾਹਸਮਯਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯਾ ਗੌਰ੍ਯਾ ਗਿਰੀਸ਼੍ਵਰ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਗੌਰੀ ਲਈ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ—
ਸ ਵृषੇਂਦ੍ਰਗਤਿਰ੍ਦੇਵੋ ਭਸ੍ਮੋਰਗ ਵਿਭੂषਣਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਭਸਮ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੱਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਏ।
ਅष੍ਟੌ ਯਾ ਮਾਤਰੋ ਦृष੍ਟਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਪ੍ਰਭृਤਯਃ ਪ੍ਰਿਯ
ਉਹ ਅੱਠ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਹੈ, ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤਸ੍ਯੈਕਸ੍ਯ ਨ ਕੋਪ੍ਯਨ੍ਯੋਸ੍ਤ੍ਯਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਲਈ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਤਦਪਤ੍ਯਪ੍ਰਿਯੋ ਗਿਰਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨਿਤਰਾਂ ਬਾਧਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤਦਦृष੍ਟ੍ਯਗ੍ਨਿਦੂषਿਤਮ੍ ।।4.2.66.
ਉਹ ਪਿਆਰ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਅਣਹੋਣੀ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਾ ਗੌਰੀ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਮਮ ਸਦ੍ਮਤਃ
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਗੌਰੀ ਮੇਰੇ ਘਰੋਂ ਚਲੀ ਗਈ,
ਤਦਾਲਾਪਾਮृਤਧਯੌ ਨ ਮੇ ਸ਼ਬ੍ਦਗ੍ਰਹੌ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਉਸਦੀ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਪਿਆਰੀ।
ਜੈਵਾਤृਕੀ ਯਤੋਹ੍ਨਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੂਰੀਭੂਤਾ ਦृਸ਼ੋਰ੍ਮਮ
ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਦਾਯ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਰਤਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ ਚੁੱਕ ਲਏ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਕਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਕਿਯਂਤ੍ਯਪਿ ਚ षਣ੍ਮੁਖ
ਅਗਸਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਛੇ-ਮੁਖੀ, ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਰਤਨ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਹਨ?
ਤੁਲਾ ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਾਨਾਂ ਤੁ ਕੋਟਿਦ੍ਵਯ ਪਰੀਮਿਤਾਃ
ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਤੋਲ ਦੋ ਕਰੋੜ ਹੈ।
ਨਵਲਕ੍ਸ਼ਾਧਿਕਂ ਵਿਪ੍ਰ षਡਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸੁਤੇਜਸਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚਮਕਦਾਰ ਛੇ-ਮੁਖੀ ਰਤਨ ਨੌ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹਨ।
ਕੋਟਯਃ ਪਦ੍ਮਰਾਗਾਣਾਂ ਪਂਚਾਵੈਹਿ ਤੁਲਾ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਤੋਲ ਹਨ।
ਤਥਾ ਗੋਮੇਦ ਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਤੁਲਾਲਕ੍ਸ਼ਮਿਤਾ ਮੁਨੈ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਮੇਦ ਰਤਨ ਵੀ ਤੋਲ ਕੇ ਮਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਗਰੁਡੋਦ੍ਗਾਰਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਤੁਲਾਃ ਪ੍ਰਯੁਤਸਂਮਿਤਾਃ 4.2.66.
ਗਰੁੜ ਵਲੋਂ ਉਗਲੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਤੋਲ ਚਾਲੀ ਲੱਖ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਂਗਾਭਰਣਾਨਾਂ ਚ ਸਂਖ੍ਯਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਅੱਠ ਭਾਂਤੀਆਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਚਾਮਰਾਣਿ ਚ ਭੂਯਾਂਸਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਮੋਦਵਂਤਿ ਚ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਾਮਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਵਸਤੂਆਂ ਵੀ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਪਿ ਸਮਾਦਾਯ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਭੂਧਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚੱਲ ਪਏ।
ਅਨੇਕਰਤ੍ਨਨਿਚਯੈਃ ਖਚਿਤਾऽਖਿਲਭੂਮਿਕਾਮ੍
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਅਣਗਿਣਤ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੌਧਾਗ੍ਰਵਿਵਿਧਸ੍ਵਰ੍ਣਕਲਸ਼ੋਜ੍ਵਲਦਿਙ੍ਮੁਖਾਮ੍
ਹਵੈਲੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਮਹਾਸਿਦ੍ਧ੍ਯष੍ਟਕਸ੍ਯਾਪਿ ਕ੍ਰੀਡਾਭਵਨਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਅੱਠ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਅਦਭੁਤ ਮਹਲ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਤਿ ਕਾਸ਼ੀਸਮृਦ੍ਧਿਂ ਸ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਭੂਦ੍ਵਿਲਜ੍ਜਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਸੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਜਜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੇषੁ ਪ੍ਰਤੋਲੀषੁ ਪ੍ਰਾਕਾਰੇषੁ ਗृਹੇषੁ ਚ
ਮਹਿਲਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਕਿਲਿਆਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ,
ਮਣਿਮਾਣਿਕ੍ਯਰਤ੍ਨਾਨਾਮੁਚ੍ਛਲਚ੍ਚਾਰੁਰੋਚਿषਾਮ੍
ਮੁੱਲਵਾਨ ਰਤਨਾਂ, ਮਣਕਾਂ ਤੇ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦ੍ਯਾਵਾਭੂਮ੍ਯੋਰਂਤਰਾਲਂ ਤਥੇਤਿ ਸਮਵੈਮ੍ਯਹਮ੍ 4.2.66.
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਅੰਤਰ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੈ।
ਅਪਿ ਵੈਕੁਂਠਭੁਵਨੇ ਨੇਤਰਸ੍ਯੇਹ ਕਾ ਕਥਾ
ਵੈਕੁੰਠ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ?
ਤਾਵਤ੍ਕਾਰ੍ਪਟਿਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਲ੍ਲੋਚਨਪਥਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਪੁਰੋਦਂਤਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਕਿਮਪੂਰ੍ਵਮਿਹਾਧ੍ਵਗ
ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਯਾਤਰੀ, ਦੱਸੋ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹੜੀ ਨਵੀਂ ਤੇ ਅਣਸੁਣੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਹੈ?