ਮਚ੍ਚਰਿਤ੍ਰਮਿਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਲਿਂਗਮਿਦਂ ਹृਦਿ 4.2.65.
ਮੇਰੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਕੇ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲਿਂਗੇ ਲਯਂ ਯਯੌ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਸ਼ਾਦੁਤ੍ਤਰੇਭਾਗੇ ਦृष੍ਟਂ ਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਭਯਾਪਹਮ੍
ਜੇਠੇਸ਼ਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਯੇ ਭਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਬਿਭ੍ਯਤਿ ਕਿਂਕਰਾਃ
ਵਿਆਘਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸੇਵਕ ਡਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਾਸ਼ਰੇਸ਼੍ਵਰਾਦੀਨਾਂ ਲਿਂਗਾਨਾਮਿਹ ਸਂਭਵਮ੍
ਇੱਥੇ ਪਰਾਸਰੇਸ਼ਵਰ ਆਦਿ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੈ।
ਕਂਦੁਕੇਸ਼ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇ ਸ਼ਾਵਿਰ੍ਭਵਂ ਤਥਾ
ਕੰਦੁਕੇਸ਼ਾ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਵੀ।
ਉਟਜੇਸ਼੍ਵਰ ਲਿਂਗਂ ਤੁ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇਸ਼ਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਟਜੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਵਿਆਘਰੇਸ਼ਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਤਾਨਿ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਵਾਤਾਪਿਤਾਪਨ
ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨਿਵਾਰਨ ਵਾਲੇ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਸ਼ਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭਾਗੇ ਲਿਂਗਮਪ੍ਸਰਸਾਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜੇਠੇਸ਼ਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕੂਪਜਲਸੁਸ੍ਨਾਤੋ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਪ੍ਸਰਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਕੂਏ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਅਪਸਰਾਏਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੇਖੋ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਕੁਕ੍ਕੁਟੇਸ਼ਾਖ੍ਯਂ ਲਿਂਗਂ ਵਾਪੀਸਮੀਪਗਮ੍
ਉਥੇ ਹੀ, ਵਾਪੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੁੱਕੁਟੇਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਪਿਤਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਂਗਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਵਾਪੀਤਟੇ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜੇਠ ਵਾਪੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਸ਼ੁਭ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਪਿਤਾਮਹੇਸ਼ਾਨ੍ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਪੂਜਨੀਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਪਿਤਾਮਹੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨੈਰਿਤ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਿਸ਼ਿ ਪੁਣ੍ਯਜਨਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਲਿਂਗਾਜ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ਮੁਨੇ
ਪੁਣ੍ਯਜਨਾ ਨਾਮਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜੇਠੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਵਾਸੁਕਿਕੁਂਡੇ ਚ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਥੇ ਵਾਸੁਕੀ ਦੇ ਕੁੰਡ 'ਚ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਵਾਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਾਗਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਕੁਂਡੇ ਵਾਸੁਕਿਸਂਜ੍ਞਿਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵਾਸੁਕੀ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡ 'ਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਾਗਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵਰ੍षਾਸੁ ਤਤ੍ਰ ਵੈ 4.2.66.
ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ, ਉਥੇ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ 'ਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕੁਣ੍ਡਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਭਾਗੇ ਲਿਂਗਂ ਵੈ ਤਕ੍ਸ਼ਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਕੁੰਡ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਤਕਸ਼ਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਭਾਗੇ ਕੁਣ੍ਡਂ ਤਕ੍ਸ਼ਕਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਮ ਦਾ ਕੁੰਡ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕੁਣ੍ਡਾਦੁਤ੍ਤਰੇ ਭਾਗੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਰਃ ਸਦਾ
ਉਸ ਕੁੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਕismet ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੈਰਵਸ੍ਯ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤਦ੍ਵੈ ਸਾਧਕਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਉਹ ਭੈਰਵ ਦਾ ਮਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਚਣ੍ਡੀ ਮਹਾਮੁਣ੍ਡਾ ਭਕ੍ਤਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਾਂਤਿਦਾ। ਬਲਿਪੂਜੋਪਹਾਰਾਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਸ੍ਵਾਭੀष੍ਟਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਉਥੇ ਚੰਡੀ ਮਹਾਮੁੰਡਾ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਬਲੀ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਇੱਛਾ-ਪੂਰੀ ਲਈ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਜੋ ਕੋਈ, ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਮਹਾਂਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਮਹਾਮੁਣ੍ਡਾ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਤੁ ਚਤੁਃਸਾਗਰਵਾਪਿਕਾ
ਮਹਾਮੁੰਡਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਚਤੁਰਸਾਗਰ ਨਾਮ ਦੀ ਵਾਪੀ ਹੈ।
ਮਹਾਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਚਤੁਃਸਾਗਰਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਤੇ ਚਤੁਰਸਾਗਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਪ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਪੂਜਿਤਾਨਿ ਦਹਂਤ੍ਯਘਮ੍
ਉਸ ਵਾਪੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਜੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਰਸ੍ਯ ਵृषਭੇਣੈਵ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਤਤ੍ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਿਤਃ 4.2.66.
ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਝ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵृषੇਸ਼੍ਵਰਾਦੁਦੀਚ੍ਯਾਂ ਤੁ ਗਂਧਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਵੱਝੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਗੰਧਰਵੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਗਂਧਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਗੰਧਰਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ—
ਕਰ੍ਕੋਟਨਾਮਾ ਨਾਗੋਸ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਪੂਰ੍ਵਤਃ
ਗੰਧਰਵੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਕਰਕੋਟਾ ਨਾਮ ਦਾ ਨਾਗ ਹੈ।