ਕृਪਯਾऽਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਜਾਤੋ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਸ੍ਤ੍ਵਹਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਨ ਜਾਨੇ ਕਿਂ ਫਲਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਇਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਵੇਣੁਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਵੇਣੂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ—
ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਪਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਰ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ।
ਸੋऽਪਿ ਰਾਜਾ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵੇਣੁਃ ਸ਼ਂਭੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਰਾਜਾ ਵੇਣੂ ਵੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ—
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਭਾਃ ਸ਼ਿਲਾ ਯਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇऽਦ੍ਯਾਪਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਉਥੇ, ਅੱਜ ਵੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਭਾਗੇ ਲਿਂਗਮਸ੍ਤਿ ਪਿਨਾਕਿਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ, ਪਿਨਾਕੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰਕਰ੍ਣਗਣੋਨਾਮ ਪੁਰਾਸੀਚ੍ਛਿਵਵਲ੍ਲਭਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਭਦਰਕਰਨ ਗਣ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਸੀ।
ਕੇਨਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲੇਨ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਕਂਦੇ ਹਤੇ ਸੈਨ੍ਯੇ ਵੀਰਭਦ੍ਰੇ ਪਰਾਜਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਕੰਦੇ ਗੁਆਚ ਗਿਆ, ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਤੇ ਵੀਰਭਦਰ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ—
ਬਲਵਾਨ੍ਨਮੁਚਿਰ੍ਨਾਮ ਦਾਨਵੋ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਦਾਨਵ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਮੁਚਿ ਸੀ, ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਭਦ੍ਰਕਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਾਨਵਂ ਤਦਨਂਤਰਮ੍
ਭਦਰਕਰਨ ਨੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵੇਖਿਆ—
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾऽਸਿਮਸਿਨਾ ਤਸ੍ਯ ਚਰ੍ਮ ਚਾਪਿ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਬਕਤਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਸੌ ਨਿਹਤਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵਿਪੁਲਂ ਤਮਃ ਵਧਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦੈਤ੍ਯੋऽਸੌ ਨਤ੍ਵਾ ਹਰਮਸੌ ਸ੍ਥਿਤਃ 7.3.8.
ਫਿਰ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੈਤ ਗਹਿਰੀ ਹਨੇਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਮਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੋ ਹृਦਯੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
‘ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਭਲੇ ਜੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ।’
ਅਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਤਵ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਹ੍ਰਦੇऽਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ
‘ਇਥੇ ਤੇਰਾ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਥਿਰ ਰਹੋ।’
ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਹ੍ਰਦੇ ਲਿਂਗੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਤੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਦ੍ਰਕਰ੍ਣਹ੍ਰਦੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਯਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਭਦਰਕਰਨ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਲਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯਤ੍ਨੇਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੇਦਾਰਮਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਨृਣਾਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਮਾਗਤਾ
ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਰਿਆ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾਵृਤ੍ਤਮਿਤਿਹਾਸ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਸੱਚਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣ।
ਅਜਪਾਲੋ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਅਜਪਾਲਾ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਸੀ।
ਨ ਹਸ੍ਤਿਨੋ ਨ ਪਾਦਾਤਾ ਨ ਚਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਨਾ ਹਾਥੀ ਸੀ, ਨਾ ਪੈਦਲ ਫੌਜ, ਨਾ ਘੋੜਸਵਾਰ।
ਨ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਕਰਂ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯੋਥਾਧਿਕਂ ਨृਪ
ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਜਾਤਾਪਰਾਧੋ ਭੂਪृष੍ਠੇ ਜਾਯਤੇ ਚੇਤ੍ਕਥਂਚਨ
ਜੇ ਕਦੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ,
ਏਵਮਸ੍ਯ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਭੂਤਲੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਕਾਮਂ ਵਰ੍षਤਿ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਸਸ੍ਯਾਨਿ ਰਸਵਂਤਿ ਚ
ਮੀਂਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਕੇਨਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲੇਨ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮੁਨਿਃ 7.3.9.
ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਆਏ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।