ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਧਨ੍ਯਾ ਯੂਯਂ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਾਃ
ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਧਨਿਆ ਹੋ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ।'
ਜਾਨੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਯਾ ਜਾਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨਿषੇਵਣਾਤ੍
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ ਹੋ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਭਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤਾ ਮਮ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ।
ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼ੀਸ੍ਥਿਤੋ ਜਂਤੁਰਲ੍ਪਕੋਪਿ ਵਿਰੋਧਿਤਃ
ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਵੇ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤੁਤਿਮਪਿ ਯੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਨੁਮੋਦਤੇ
ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਸਤਿ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵਸਂਤਿ ਹਿ ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਨਂਦਕਾਨਨੇ
ਜੋ ਮਰਦ ਇਸ ਅੰਧਕਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵਸਂਤਿ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਮ ਭਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ
ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵਸਂਤਿ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਮ ਭਕ੍ਤਿਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਤੇ
ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਕਾਸ਼ੀ ਨਿਰ੍ਵਾਣਨਗਰੀ ਯੇषਾਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਾਸ਼ੀ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਿਯਂ ਕਾਸ਼ੀ ਨ ਯੇਭ੍ਯਃ ਪਰਿਰੋਚਤੇ 4.2.64.
ਇਹ ਕਾਸ਼ੀ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਕਾਥੀਂ ਸਂਕਾਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਨਾਂ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਉਦੇਸ਼ਾਂ—
ਆਨਂਦਕਾਨਨੇ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਜ੍ਵਲਦ੍ਦਾਵਾਨਲੋਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਥੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਤਪਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹਾਂ।
ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਤਤਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਯष੍ਟਵ੍ਯੋਹਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ।। ਜੇਤਵ੍ਯੌ ਕਲਿਕਾਲੌ ਚ ਰਂਤਵ੍ਯਾ ਮੁਕ੍ਤਿਰਂਗਨਾ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਲਿਯੁਗ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਰਮਣੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਕਾਸ਼ੀਂ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯੋ ਨ ਮਾਂ ਪਰਿਸੇਵਤੇ
ਕਾਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਮੈਨੂੰ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਧਨ੍ਯਾ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕਾਸ਼ਿਵਾਸਿਨਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੜੇ ਧਨਿਆ ਹਨ।
ਦਾਤਵ੍ਯੋ ਵੋ ਵਰਃ ਕੋਤ੍ਰ ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਮੇ ਯਥਾਰੁਚਿ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ; ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਲੈ ਲਓ।
ਇਤਿ ਪੀਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼ਾਨਮੁਖਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧਿਜਾਂ ਸੁਧਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹੇਸ਼ਾਨਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰੂਪ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ—
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਊਚੁਃ ਉਮਾਪਤੇ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਵਰ ਏष ਨਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਮਾਪਤੀ, ਮਹੇਸ਼ਾਨਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਵਰ ਹੈ—
ਵਚਨਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤੁ ਸ਼ਾਪੋ ਮਾ ਪ੍ਰਭਵਤ੍ਵਿਹ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਪ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਤਵ ਪਾਦਾਬੁਂਜਦ੍ਵਂਦ੍ਵੇ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤੁ ਨਃ 4.2.64.
ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਉੱਤੇ ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਰਹੇ।
ਕਿਮਨ੍ਯੇਨ ਵਰੇਣੇਸ਼ ਦੇਯ ਏष ਵਰੋ ਹਿ ਨਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਅਸਲ ਵਰ ਹੈ।
ਤਵ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਕृਤ੍ਯਾਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਿਤੈਃ
ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਤੇਰੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵਾਂਗ ਕਰਾਂਗੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਤਥਾਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਪਿਨਾਕਿਨਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਨਾਕੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।'
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਨਿਸ਼ਾਮਯਤ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੋ।'
ਸੇਵ੍ਯੋਤ੍ਤਰਵਹਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਲਿਂਗਮਰ੍ਚ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਹਣ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਦਮੇਵ ਰਹਸ੍ਯਂ ਚ ਕਥਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਇਹੀ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਨਸਾਪਿ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਨੋਤ੍ਰ ਵਿਜਿਗੀषੁਣਾ
ਇੱਥੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਪਰਿਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਤਰ੍ਗੇਹੇ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਪੈਸ਼ਾਚ੍ਯਨਰਕਾਵਹਮ੍
ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਆਤਮਾ ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਵਾਲੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਭਿਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਮृਜ੍ਯਤੇ 4.2.64.੭੦. ਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਪੈਸ਼ਾਚੀਂ ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਕਰਮ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ; ਭਾਵੇਂ ਪੈਸ਼ਾਚੀ ਜਨਮ ਮਿਲੇ ਤੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇ।