ਯਸ੍ਤੁ ਪੂਜਯਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਪਂਚਾਮृਤੇਨ ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕੁਰੁ ਤੇ ਨਰਃ
ਤੇ ਉਥੇ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਤੇ ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੇ ਆਖਿਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਭੂਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਹ ਸੱਚ ਸੁਣੋ, ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ।
ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਕੋ ਨੀਡਂ ਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਚੈਵਾਕਰੋਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਥੇ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਕ ਤੋਤਾ ਨੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਘੋਂਸਲਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਨ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹਾਰਾਜ ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੋਨਿਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਪਰ, ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਂਜਾਤਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇ ਵਂਸ਼ੇ ਰਾਜਾ ਵੇਣੁਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵੇਣਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ 7.3.7.
ਉਹ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ—
ਨਕ੍ਤਂ ਦਿਨਂ ਮਹਾਰਾਜ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਨ ਪੁष੍ਪੇ ਧੂਪਦਾਨੇ ਚ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਰਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਧੂਪ ਦੇਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦਃ ਸ਼ੌਨਕਸ਼੍ਚੈਵ ਹਾਰੀਤੋ ਦੇਵਲਸ੍ਤਥਾ
ਨਾਰਦ, ਸ਼ੌਨਕ, ਹਾਰੀਤ ਤੇ ਦੇਵਲ ਵੀ—
ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵੋ ਦੇਵਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਃ
ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਵਿਵਿਧਾਂ ਪੂਜਾਂ ਜਪਮਨ੍ਯੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਲਿਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਚਾਪਰੇ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਂ ਕੌਤੁਕਮਾਪਨ੍ਨਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ:
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਰਃ ਸਦਾ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੁਸੀਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਦਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ?
ਨ ਦਦਾਸਿ ਜਲਂ ਲਿਂਗੇ ਪ੍ਰਭੂਤਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁਹਣਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ—
ਸਮਰ੍ਥੋऽਸਿ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਦਾਨਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਮਹੀਪਤੇ 7.3.7.
ਪਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
ਪੂਰ੍ਵਦੇਹਾਂਤਰੇ ਵृਤ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰਾ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਸ਼ੁਕੋऽਹਂ ਸ੍ਥਿਤਵਾਂਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਪੰਛੀ—ਤੋਤਾ—ਵਜੋਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕृਪਯਾऽਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਜਾਤੋ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਸ੍ਤ੍ਵਹਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਨ ਜਾਨੇ ਕਿਂ ਫਲਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਇਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਵੇਣੁਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਵੇਣੂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ—
ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਪਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਰ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ।
ਸੋऽਪਿ ਰਾਜਾ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵੇਣੁਃ ਸ਼ਂਭੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਰਾਜਾ ਵੇਣੂ ਵੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ—
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਭਾਃ ਸ਼ਿਲਾ ਯਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇऽਦ੍ਯਾਪਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਉਥੇ, ਅੱਜ ਵੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਭਾਗੇ ਲਿਂਗਮਸ੍ਤਿ ਪਿਨਾਕਿਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ, ਪਿਨਾਕੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰਕਰ੍ਣਗਣੋਨਾਮ ਪੁਰਾਸੀਚ੍ਛਿਵਵਲ੍ਲਭਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਭਦਰਕਰਨ ਗਣ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਸੀ।
ਕੇਨਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲੇਨ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਕਂਦੇ ਹਤੇ ਸੈਨ੍ਯੇ ਵੀਰਭਦ੍ਰੇ ਪਰਾਜਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਕੰਦੇ ਗੁਆਚ ਗਿਆ, ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਤੇ ਵੀਰਭਦਰ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ—