ਅਦਤ੍ਤਮੌਂਜੀਦਾਨਾ ਯੇ ਯੇ ਚਾਦਾਰਪਰਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਂਜੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ—
ਅਗ੍ਨਿਦਾਹਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਨਾਗ੍ਨਿਦਾਹਸ਼੍ਚ ਯੇषੁ ਵੈ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ—
ਔਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਹੀਨਾ ਯੇ षੋਡਸ਼ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਧਵ ਦੇਹਿਕ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਨਹੀਂ ਹੋਏ—
ਅਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਯੇषਾਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੁਕਪ੍ਰਦਃ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਬਿਨਾਂ ਮਰ ਗਏ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ—
ਅਪਮृਤ੍ਯੁਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਚੋਰਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਲਾਦਿਭਿਃ
ਜੋ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਮਰੇ, ਚੋਰਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ—
ਆਤ੍ਮਘਾਤੇਨ ਨਿਧਨਂ ਯੈषਾਮਿਹਵਿਕਮਰ੍ਣਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ—
ਪਿਤृਗੋਤ੍ਰੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਮਾਤृਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਯੇ ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਮਰੇ—
ਪਤ੍ਨੀਵਰ੍ਗੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਮਿਤ੍ਰਵਰ੍ਗੇ ਚ ਯੇ ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੇ—
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿ ਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਯੇ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ 4.2.62.
ਜੋ ਜੀਵ ਮਰ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਪਿਸਾਚ ਬਣ ਗਏ ਹਨ—
ਯੇ ਤੁ ਮਾਨੁषਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ਪਿਤਰੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਯੋਨਯਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਤਰ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—
ਯੇ ਦਿਵ੍ਯਲੋਕੇ ਪਿਤਰਃ ਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ਦੇਵਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਤਰ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ—
ਕृਤੇ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਯਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਮਧੁਮਤ੍ਪੁਨਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਤੀਰਥ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿਚ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਹਦ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੀਮਾਬਹਿਰ੍ਗਤਮਪਿ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜੇਕਰ ਇਹ ਤੀਰਥ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜਾਣੋ।
ਕਾਸ਼ੀਸ੍ਥਿਤੈਰ੍ਯਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਿ ਧ੍ਵਜੋ ਮੇषਵृषਲਾਂਛਨਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਝੰਡਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੇਛ ਤੇ ਵੱਛ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਸਹਿਤੋ ਗਦਾਧਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੇ ਪਿਤਾਮਹ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਭੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ।
ਇਤਿ ਯਾਵਦ੍ਵਰਂ ਦਤ੍ਤੇ ਪਿਤृਭ੍ਯੋ ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਵੱਛ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਅष੍ਟੌ ਕਂਠੀਰਵਾ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਣਾਮष੍ਟਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਕੰਠੀਰਵ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਵੱਛਿਆਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੂਹ ਹੈ—
ਯਤ੍ਰੇਭਾਃ ਪਰਿਭਾਂਤ੍ਯष੍ਟੌ ਯਤ੍ਰਾष੍ਟੌ ਜਵਿਨੋ ਹਯਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਹਾਥੀ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਹਨ—
ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰੀषੇ ਚਕ੍ਰੇ ਪਵਨਦੇਵਤਾ 4.2.62.
ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਵਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਥਾਂ ਬਣਾਈ।
ਤਾਰਾਵਲੀਮਯਾਃ ਕੀਲਾ ਆਹੇਯਾ ਉਪਨਾਯਕਾਃ
ਉਥੇ ਥੰਮ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਸੇਵਕ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਧੂਰ੍ਦृਢਾ ਯਤ੍ਰ ਮਖਾ ਯਤ੍ਰਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਕਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਗ੍ਯ ਤੇ ਉਹਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਨ—
ਸਾਂਗਾ ਵ੍ਯਾਹृਤਯੋ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭਾ ਸੋਪਾਨਵੀਥਿਕਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਨ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਜੁਲੂਸ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਹਨ—
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਮਕਰਤੁਂਡਸ਼੍ਚ ਰਥਭੂਃ ਕੌਮੁਦੀਮਯੀ
ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਮਕਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਰਥ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਚਾਨਣੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ—
ਸ੍ਵਯਂ ਵਾਗ੍ਦੇਵਤਾ ਯਤ੍ਰ ਚਂਚਚ੍ਚਾਮਰਧਾਰਿਣੀ ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਸ਼ੈਲਾਦਿਨੇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਦੇਵਦੇਵ ਉਮਾਪਤਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਵਾਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਆਪ, ਹਿਲਦੇ ਚਾਮਰ ਲੈ ਕੇ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸ਼ੈਲਾਦਿਨੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਉਮਾ ਪਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ—
ਕृਤਨੀਰਾਜਨਵਿਧਿਰष੍ਟਭਿਰ੍ਦੇਵਮਾਤृਭਿਃ
ਅੱਠ ਦੇਵੀ ਮਾਵਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਨੀਰਾਜਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ।
ਨਿਨਾਦੋ ਦਿਵ੍ਯਵਾਦ੍ਯਾਨਾਂ ਰੋਦਸੀ ਪਰ੍ਯਪੂਰਯਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਭਰ ਦਿੱਤੇ।
ਤੇਨ ਦਿਵ੍ਯਨਿਨਾਦੇਨ ਬਧਿਰੀਕृਤਦਿਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਉਸ ਅਸਲ ਰੂਹਾਨੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਹਿਰੇ ਹੋ ਗਏ।
षਡਾਨਨਾਃ ਕੁਮਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਯੂਰਵਰਵਾਹਨਾਃ 4.2.62.
ਛੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਮੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ।
ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਪਾਠਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਿਵਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। 4.2.62.
ਇਹ ਪਾਠ ਕੇਹ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਲਭ੍ਯਲਾਭੋ ਦੇਵਸ੍ਯ ਜਾਤੋਤ੍ਰ ਹਿ ਯਤਃ ਪਰਃ
ਇਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਹ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਜੋ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।