ਅਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਨਾਮਾਨਿ ਯਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਨਾਂ, ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪਿਤਰੋ,
ਮਧੁਸ੍ਰਵੇਤਿ ਪ੍ਰਥਮਮੇषਾ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਧੁਸਰਵਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵृषਭਧ੍ਵਜਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੈਤਾਮਹਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਵਛਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਕਾਪਿਲਧਾਰਂ ਵੈ ਸੁਧਾਖਨਿਰਿਯਂ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਕਪਿਲਾਧਾਰਾ ਤੇ ਮੁੜ ਸੁਧਾਖਨਿਰਿਆ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਨਿ ਦਸ਼ ਨਾਮਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਹੇ ਪਿਤਰੋ, ਇਹ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦੱਸ ਨਾਂ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯੇਂਦੁ ਸਂਗਮੇ ਯੇਤ੍ਰ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਕਾਮੁਕਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਜਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਸਂਤृਪ੍ਤ੍ਯੈ ਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਕਪਿਲਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਸੋਹਣੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਃ ਕृਤੋ ਯੈਸ੍ਤੁ ਤੀਰ੍ਥੇਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਰ੍षਭਧ੍ਵਜੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਵਛਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਛਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ—
ਗਯਾਤੋष੍ਟਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਮਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਹੇ ਪਿਤਰੋ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਗਯਾ ਨਾਲੋਂ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੇषਾਂ ਗਰ੍ਭੇऽਭਵਤ੍ਸ੍ਰਾਵੋ ਯੇऽ ਦਂਤਜਨਨਾਮृਤਾਃ 4.2.62.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਰਸ ਵਗਿਆ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਤਾ—
ਅਦਤ੍ਤਮੌਂਜੀਦਾਨਾ ਯੇ ਯੇ ਚਾਦਾਰਪਰਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਂਜੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ—
ਅਗ੍ਨਿਦਾਹਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਨਾਗ੍ਨਿਦਾਹਸ਼੍ਚ ਯੇषੁ ਵੈ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ—
ਔਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਹੀਨਾ ਯੇ षੋਡਸ਼ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਧਵ ਦੇਹਿਕ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਨਹੀਂ ਹੋਏ—
ਅਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਯੇषਾਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੁਕਪ੍ਰਦਃ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਬਿਨਾਂ ਮਰ ਗਏ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ—
ਅਪਮृਤ੍ਯੁਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਚੋਰਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਲਾਦਿਭਿਃ
ਜੋ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਮਰੇ, ਚੋਰਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ—
ਆਤ੍ਮਘਾਤੇਨ ਨਿਧਨਂ ਯੈषਾਮਿਹਵਿਕਮਰ੍ਣਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ—
ਪਿਤृਗੋਤ੍ਰੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਮਾਤृਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਯੇ ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਮਰੇ—
ਪਤ੍ਨੀਵਰ੍ਗੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਮਿਤ੍ਰਵਰ੍ਗੇ ਚ ਯੇ ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੇ—
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿ ਮृਤਾ ਯੇ ਵੈ ਯੇ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ 4.2.62.
ਜੋ ਜੀਵ ਮਰ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਪਿਸਾਚ ਬਣ ਗਏ ਹਨ—
ਯੇ ਤੁ ਮਾਨੁषਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ਪਿਤਰੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਯੋਨਯਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਤਰ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—
ਯੇ ਦਿਵ੍ਯਲੋਕੇ ਪਿਤਰਃ ਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ਦੇਵਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਤਰ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ—
ਕृਤੇ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਯਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਮਧੁਮਤ੍ਪੁਨਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਤੀਰਥ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿਚ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਹਦ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੀਮਾਬਹਿਰ੍ਗਤਮਪਿ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜੇਕਰ ਇਹ ਤੀਰਥ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜਾਣੋ।
ਕਾਸ਼ੀਸ੍ਥਿਤੈਰ੍ਯਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਿ ਧ੍ਵਜੋ ਮੇषਵृषਲਾਂਛਨਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਝੰਡਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੇਛ ਤੇ ਵੱਛ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਸਹਿਤੋ ਗਦਾਧਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੇ ਪਿਤਾਮਹ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਭੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ।
ਇਤਿ ਯਾਵਦ੍ਵਰਂ ਦਤ੍ਤੇ ਪਿਤृਭ੍ਯੋ ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਵੱਛ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਅष੍ਟੌ ਕਂਠੀਰਵਾ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਣਾਮष੍ਟਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਕੰਠੀਰਵ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਵੱਛਿਆਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੂਹ ਹੈ—
ਯਤ੍ਰੇਭਾਃ ਪਰਿਭਾਂਤ੍ਯष੍ਟੌ ਯਤ੍ਰਾष੍ਟੌ ਜਵਿਨੋ ਹਯਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਹਾਥੀ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਹਨ—
ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰੀषੇ ਚਕ੍ਰੇ ਪਵਨਦੇਵਤਾ 4.2.62.
ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਵਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਥਾਂ ਬਣਾਈ।
ਤਾਰਾਵਲੀਮਯਾਃ ਕੀਲਾ ਆਹੇਯਾ ਉਪਨਾਯਕਾਃ
ਉਥੇ ਥੰਮ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਸੇਵਕ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।