ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਪਾਰਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਨੇਤ੍ਰਾਣਿ ਚਕ੍ਰਿਣਿ
ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਚਕਰਧਾਰੀ ਵੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਈਸ਼ੋਪਿ ਸ਼੍ਰੁਤਵृਤ੍ਤਾਂਤਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦ੍ਗਣਪ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣੋਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਗਣਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ ਤੋਂ ਘਟਨਾ ਸੁਣ ਕੇ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਗੋਲੋਕਾਤ੍ਪਂਚ ਧੇਨਵਃ
ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਗੋਲੋਕ ਤੋਂ ਪੰਜ ਗਾਂਵਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।
ਪਂਚਮੀ ਕਪਿਲਾ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਾਘੌਘਵਿਘਟ੍ਟਿਨੀ
ਪੰਜਵੀਂ ਗਾਂ ਕਪਿਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਵਰ੍षੁਃ ਪਯਸਾਂ ਪੂਰੈਸ੍ਤਦੂਧਾਂਸਿ ਪਯੋਧਰਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਥਣਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪਯਃਪਯੋਧਿਰਿਵ ਸ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਪ੍ਰੈਕ੍ਸ਼ਿ ਪਾਰ੍षਦੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਕਪਿਲਾ ਹ੍ਰਦ ਇਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ 'ਕਪਿਲਾ ਹ੍ਰਦ' ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਆਵਿਰਾਸੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਦਥ ਦਿਵ੍ਯਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਦਿਵਿਆ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾ ਬਰ੍ਹਿषਦ ਆਜ੍ਯਪਾਃ ਸੋਮਪਾਸ੍ਤਥਾ
ਅੱਗਨਿਸ਼ਵਾਤ, ਬਰਹਿਸ਼ਦ, ਆਜ੍ਯਪਾ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾ ਵੀ ਆਏ।
ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਪ੍ਰਦ 4.2.62.
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਂਭੋ ਵਰਂ ਦੇਹਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨਾਂਤਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਰ ਦਿਓ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਪਿਲੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਕਾਪਿਲੇਯ ਪਯੋਭृਤੇ
ਇਸ ਕਪਿਲਾ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਪਿਲਾ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵਗਦਾ ਹੈ—
ਯੇ ਪਿਂਡਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਪਿष੍ਯਂਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਾਨਤਃ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਤੇ ਚੌਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਅਨ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਤृਪ੍ਤਿਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਸਂਵਰ੍ਤਕਾਲੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਜਲਰਾਸ਼ਿਰ੍ਜਲਾਨ੍ਯਪਿ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੈਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਅਮਾਸੋਮਸਮਾਯੋਗੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ਰ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਅਮਾ ਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ—
ਗਦਾਧਰਭਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਚ ਪਿਤਾਮਹ
ਜਿੱਥੇ ਗਦਾਧਰ, ਭਵ, ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਮੌਜੂਦ ਹੋ—
ਦਿਵ੍ਯਾਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਭੌਮਾਨਿ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੋਣ—
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨੈਮਿषੇ ਚ ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਗਮੇ 4.2.62.
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਨੈਮਿਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ—
ਅਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਨਾਮਾਨਿ ਯਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਨਾਂ, ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪਿਤਰੋ,
ਮਧੁਸ੍ਰਵੇਤਿ ਪ੍ਰਥਮਮੇषਾ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਧੁਸਰਵਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵृषਭਧ੍ਵਜਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੈਤਾਮਹਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਵਛਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਕਾਪਿਲਧਾਰਂ ਵੈ ਸੁਧਾਖਨਿਰਿਯਂ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਕਪਿਲਾਧਾਰਾ ਤੇ ਮੁੜ ਸੁਧਾਖਨਿਰਿਆ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਨਿ ਦਸ਼ ਨਾਮਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਹੇ ਪਿਤਰੋ, ਇਹ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦੱਸ ਨਾਂ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯੇਂਦੁ ਸਂਗਮੇ ਯੇਤ੍ਰ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਕਾਮੁਕਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਜਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਸਂਤृਪ੍ਤ੍ਯੈ ਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਕਪਿਲਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਸੋਹਣੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਃ ਕृਤੋ ਯੈਸ੍ਤੁ ਤੀਰ੍ਥੇਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਰ੍षਭਧ੍ਵਜੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਵਛਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਛਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ—
ਗਯਾਤੋष੍ਟਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਮਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਹੇ ਪਿਤਰੋ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਗਯਾ ਨਾਲੋਂ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੇषਾਂ ਗਰ੍ਭੇऽਭਵਤ੍ਸ੍ਰਾਵੋ ਯੇऽ ਦਂਤਜਨਨਾਮृਤਾਃ 4.2.62.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਰਸ ਵਗਿਆ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਤਾ—