ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਵਸਿष੍ਠੇਸ਼੍ਵਰ ਪੂਜਨਾਤ੍ 4.2.61.
ਮਾਰਕੰਡੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਵਸੀਸ਼ਠੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇऽਗਸ੍ਤ੍ਯਤੀਰ੍ਥਾਚ੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਮਸ੍ਤ੍ਯਤਿਪਾਵਨਮ੍ ।।4.2.61.
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਗਸਤ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਚਂਡਨਰਸਿਂਹੋਹਂ ਚਂਡਭੈਰਵਪੂਰ੍ਵਤਃ । ਪ੍ਰਚਂਡਮਪ੍ਯਘਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿष੍ਪਾਪ੍ਮਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦਰ੍ਚਨਾਤ੍ ।। 4.2.61.
ਮੈਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ਨਰਸਿੰਘ ਹਾਂ, ਚੰਡਭੈਰਵ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ; ਇੱਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੋਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਮੁਦੀਚ੍ਯਾਂ ਚ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਾਤ੍ 4.2.61.
ਮੈਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਤੋਂ—
ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਗਣਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਗਦੋਦ੍ਯਤਾਃ 4.2.61.
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗਣੇ ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਾਮਨਃ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਬ੍ਜਗਦਾਭਿਰੁਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ 4.2.61.
ਵਾਮਨ ਸੰਖ, ਚਕਰ, ਕਮਲ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਿਤ ਹੈ।
ਵਾਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸ਼ਂਖਾਰਿ ਗਦਾਜਲਜਭृਤ੍ਸਦਾ 4.2.61.
ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੂਰਾਦਪਿਚ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਤਨੂਰੁਹਃ 4.2.61.
ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਠਿਤਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਬਿਂਦੁਮਾਧਵਸਂਭਵਃ 4.2.61.
ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਬਿੰਦੁਮਾਧਵ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵਾਸਰੇ ਵਿष੍ਣੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਦਿਨ ਆਵੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਕਂਦ ਨ ਤृਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਤਵ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਰਿਤਾਂ ਕਥਾਮ੍
ਸਕੰਦ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦੇਵਦੇਵਸਮਾਗਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾਪ੍ਰਪਂਚਂ ਚ ਕਿਮਾਹ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ—ਉਸ ਨੇ ਗਰੁੜਧਾਰੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇਸ਼ਃ ਕਥਂ ਦृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਰਪਾਕੁਲਿਤ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਜਜਾ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਸਿਆ?
ਯੋਗਿਨੀਭਿਃ ਕਿਮਾਖ੍ਯਾਯਿ ਗਣਾਹ੍ਰੀਣਾਃ ਕਿਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨੇ ਕੀ ਦੱਸਿਆ? ਗਣ, ਜੋ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਇਮਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੈਸ਼ਿਰ੍ਮੁਨੇਃ ਕਲਸ਼ਜਨ੍ਮਨਃ
ਕਲਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ—
ਅਸ਼ੇषਵਿਘ੍ਨਸ਼ਮਨੀਂ ਮਹਾਸ਼੍ਰੇਯੋਭਿਵਰ੍ਧਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡਾ ਚੰਗਾ ਸੁਖ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਦੇਵੋऽਸੁਰਰਿਪੁਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਭੁਸਮਾਗਮਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣੀ।
ਆਯਾਨਂ ਸ਼ਂਸਤੇ ਸ਼ਂਭੋਰੁਪਵਾਰਾਣਸਿਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਉਪਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਸ੍ਵਤਾ ਸਮੇਤਸ਼੍ਚ ਤੈਰ੍ਗਣੈਃ ਪਰਿਤੋ ਵृਤਃ 4.2.62.
ਵਿਵਸਵਤ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਅਥਨੇਤ੍ਰਾਤਿਥੀਕृਤ੍ਯ ਦੇਵਦੇਵਂ ਵृषਧ੍ਵਜਮ੍
ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤਾਮਹੋਪਿ ਸ੍ਥਵਿਰੋ ਭृਸ਼ਂ ਨਮ੍ਰਸ਼ਿਰੋਧਰਃ
ਪੁਰਾਣਾ ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਭ੍ਯੁਦਿਤਪਾਣਿਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਸੂਕ੍ਤੈਰਮਂਤ੍ਰਯਤ੍
ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਤਕਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੰਦਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਲਿਂ ਪਾਦਾਬ੍ਜਯੋਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਣੇਸ਼ਃ ਸਤ੍ਵਰੋ ਨਤਃ
ਗਣੇਸ਼ਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਮ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣਾ ਮੋਹਰ ਸਿਰ ਲੋਟਸ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯੁਪਾਵੇਸ਼ਯਚ੍ਚਾਪਿ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਨਿਜਾਸਨੇ
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਸਨੀ ਤੇ ਬੈਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨ੍ਯੋਪਿ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੇਸ਼ਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਂਗਲਗਾਯਨਮ੍
ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖਂਡੇਂਦੁਸ਼ੇਖਰਸ਼੍ਚਾਥ ਉਪਸਿਂਹਾਸਨਂ ਹਰਿਮ੍
ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਟਿਕੀ ਵਾਲਾ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਸਿੰਘ-ਅਸਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭਾਗੇ ਪਰਿਵਿਸ਼੍ਰਾਣਿਤਾਸਨਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਲਿਚਾਲਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਯੋਗਿਨ੍ਯੋਪਿ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਾਃ
ਸਿਰ ਤੇ ਮੋਹਰ ਹਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਥ ਸ਼ਂਭੁਂ ਸ਼ਤਧृਤਿਃ ਪ੍ਰਬਦ੍ਧਕਰਸਂਪੁਟਃ 4.2.62.
ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।