ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਮਾਘਃ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਯੈਰ੍ਨ ਸ੍ਨਾਤੋ ਮਕਰਾਰ੍ਕਗਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ,
ਕਾਸ਼੍ਯੁਦ੍ਭਵੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਯੇ ਤਪਸਿ ਸ੍ਨਾਂਤਿ ਸਂਯਤਾਃ
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਸੰਯਮੀ ਲੋਕ ਕਾਸੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪ੍ਰਯਾਗਮਾਧਵਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਂ ਚ ਕਾਮਦਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਨਧਾਨ੍ਯਸੁਤਰ੍ਦ੍ਧੀਸ੍ਤੇ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨ੍ਮਨੋਰਮਾਨ੍ 4.2.61.
ਉਹ ਲੋਕ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਪੁੱਤਰ, ਵਾਧੂ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਘੇ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪ੍ਰਯਾਗਮਵਿਯਾਂਤਿ ਹਿ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਸ਼ੀਸ੍ਥਿਤਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਮੁਨੇ ਯਾਂਤਿ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤੀਰਥ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਆਯਾਂਤ੍ਯੂਰ੍ਜੇ ਪਂਚਨਦੇ ਪ੍ਰਾਤਃਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮਮਾਂਤਿਕਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਪੰਜ ਦਰਿਆ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਘਮਘਾਰਿਂ ਚ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ ਸਮੀਪਤਃ
ਮਾਘ ਮਹੀਨਾ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਚ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਮਭਿਯਾਂਤਿ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਦੁਪਹਿਰ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਪਰਮਮੇਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਮੁਨੇ
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ਼ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਅਨ੍ਯਦ੍ਰਹਸ੍ਯਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਵਾਚ੍ਯਂ ਯਤ੍ਰਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਇਕ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਏਕੈਕਾਦੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ, ਲਗਾਤਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਏਤਦੇਵ ਰਹਸ੍ਯਂ ਤੇ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾ ਉਦੀਰ੍ਯਤੇ
ਇਹੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਰ੍ਜਂਤਿ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸ੍ਵਸ੍ਵਧਿष੍ਣ੍ਯਗਤਾਨ੍ਯਹੋ 4.2.61.
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਵਾਹ! ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਨਿ ਪਾਪਿਨਾਂ ਹਤ੍ਵਾ ਮਹਾਂਤ੍ਯਪਿ ਬਹੂਨ੍ਯਪਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਕਈ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲਵੇ,
ਪਰ੍ਵਸ੍ਵਪਰ੍ਵਸ੍ਵਪਿ ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਯਮਵਂ ਤ੍ਯਹੋ
ਚਾਹੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਆਮ ਦਿਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਯਮ ਨਾਲ—ਹਾਏ!
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਵਿਸ਼੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਦੋਪਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਮ੍
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਵਯਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਤੇ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵੈਕੁਂਠਾਦਪ੍ਯਹਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਮ੍
ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ।
ਸਕृਨ੍ਮਮਾਖ੍ਯਾਂ ਗृਣਤਾਂ ਨਿਰ੍ਹਰਨ੍ਯਦਘਾਨ੍ਯਹਮ੍
ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਤ੍ਯਲੋਕਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਹਂ ਸਯਾਨਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਹੰਸ ਨਾਲ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਂਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਮਰੀਚ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਮਰੀਚੀ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇषਵਾਸੁਕਿਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਾਗਾ ਵੈ ਨਾਗਲੋਕਤਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਨਾਗ ਵੀ ਨਾਗ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਚਰਾਚਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯਾਵਂਤਸ਼੍ਚ ਸਚੇਤਨਾਃ
ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਹੈ,
ਕੇ ਮਾਣਿਕਰ੍ਣਿਕੇਯਾਨਾਂ ਗੁਣਾਨਾਂ ਸੁਗਰੀਯਸਾਮ੍ 4.2.61.
ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਚੀਰ੍ਣਾਨ੍ਯੁਗ੍ਰਾਣ੍ਯਰਣ੍ਯੇषੁ ਤੈਸ੍ਤਪਾਂਸਿ ਤਪੋਧਨੈਃ
ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਤਪ ਹੈ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਣਿਤਮਹਾਦਾਨਾਸ੍ਤ ਏਵ ਨਰਪੁਂਗਵਾਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚੀਰ੍ਣਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਤ ਏਵ ਧਨ੍ਯਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਇਹੀ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਧੰਨ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਹਰ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਦীক্ষਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕृਤਾ ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਧਰ੍ਮਾ ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤੈਰ੍ਨृਭਿਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਸਦੁਕੂਲਾਨਿ ਕਾਂਚਨਂ ਗਜਵਾਜਿਨਃ
ਮੁੱਲੀ ਕਪੜੇ, ਸੋਨਾ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ—