ਨਾਰਦਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਵਰੈਰਾਬਾਲ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਭਿਃ
ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਂਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰੂਪਮਜਮਵ੍ਯਯਮੇਕਮਾਦ੍ਯਂ ਬਹ੍ਮਾਦ੍ਯਗੋਚਰਮਜੇਯਮਨਂਤਸ਼ਕ੍ਤਿਮ੍
ਉਹ ਸੁੱਖਮ ਰੂਪ, ਅਜਨਮਾ, ਅਟੱਲ, ਇਕੋ, ਆਦਿ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਜੇਤ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਏਕੈਕਮੇਵ ਤਵ ਨਾਮਹਰੇਨ੍ਮੁਰਾਰੇ ਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਾਘਮਘਿਨਾਂ ਚ ਮਹਾਪਦਾਢ੍ਯਮ੍
ਤੇਰੇ ਹਰ ਇਕ ਨਾਮ, ਹੇ ਹਰੀ, ਹੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵਧ, ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਰਾਯਣੇਤਿ ਨਰਕਾਰ੍ਣਵ ਤਾਰਣੇਤਿ ਦਾਮੋਦਰੇਤਿ ਮਧੁਹੇਤਿ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੇਤਿ
ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਦਾਮੋਦਰ; ਮਧੂ ਦੇ ਵਧ; ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ—
ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਸਦਾ ਹृਦਿ ਸ਼ੀਲਯਂਤਿ ਕਾਦਂਬਿਨੀ ਰੁਚਿਰ ਰੋਚਿषਮਂਬੁਜਾਕ੍ਸ਼ਮ੍
ਜੋ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ—
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਾਂਛਨਹਰੇਚ੍ਯੁਤਕੈਟਭਾਰੇ ਗੋਵਿਂਦਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਥਕੇਸ਼ਵਚਕ੍ਰਪਾਣੇ
ਹੇ ਹਰੀ, ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ; ਅਚੁਤ; ਕੈਟਭ ਦਾ ਭਾਰ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਗੋਵਿੰਦ; ਗਰੁੜ ਤੇ ਸਵਾਰ; ਕੇਸ਼ਵ; ਚਕਰ-ਪਾਣੀ—
ਯੈਰਰ੍ਚਿਤੋਸਿ ਭਗਵਂਸ੍ਤੁਲਸੀਪ੍ਰਸੂਨੈਰ੍ਦੂਰੀਕृਤੈਣਮਦਸੌਰਭਦਿਵ੍ਯਗਂਧੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਐਨਕ ਮਦ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਹੈ—
ਯਦ੍ਵਾਚਿ ਨਾਮ ਤਵ ਕਾਮਦਮਬ੍ਜਨੇਤ੍ਰ ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਯੋਸ੍ਤਵ ਕਥਾ ਮਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ
ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਜਦੋਂ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਮਿੱਠੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕੰਨ ਸੁਣਦੇ ਹਨ—
ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਭਜਂਤਿ ਸਤਤਂ ਭੁਵਿਸ਼ੇषਸ਼ਾਯਿਂਸ੍ਤਾਞ੍ਛ੍ਰੀਪਤੇ ਪਿਤृਪਤੀਂਦ੍ਰ ਕੁਬੇਰਮੁਖ੍ਯਾਃ 4.2.60.
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭੂਮਿ ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੰਦ੍ਰ, ਕੁਬੇਰ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਸਤਤਂ ਦਿਵਿਤਾਨ੍ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾਪ੍ਸਰੋਮਰਗਣਾ ਲਸਦਬ੍ਜਪਾਣੇ
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ, ਅਪਸਰਾ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਹੇ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਵਾਲੇ, ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਹਂਸਿ ਪਾਸਿ ਸृਜਸਿ ਕ੍ਸ਼ਣਤਃ ਸ੍ਵਲੀਲਾ ਲੀਲਾਵਪੁਰ੍ਧਰ ਵਿਰਿਂਚਿਨਤਾਂਘ੍ਰਿਯੁਗ੍ਮ
ਤੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਵਿਚ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ; ਤੂੰ ਲੀਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤੋਤਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਦਨੁਜੇਂਦ੍ਰਰਿਪੋ ਸ੍ਤੁਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਸਕਲਂ ਹਿ ਭਵਾਨਿਹੈਕਃ
ਤੂੰ ਹੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਤੁਤੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਇਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ, ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ।
ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ਮਗ੍ਨਿਬਿਂਦੁਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਅਗਨਿਬਿੰਦੂ ਮਹਾਤਪਸੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਵਾਦੇਯਂ ਨ ਕਿਂਚਨ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇੱਛਾ ਪੁੱਛ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।'
ਅਗ੍ਨਿਬਿਂਦੁਰੁਵਾਚ ਯਦਿ ਪ੍ਰੀਤੋਸਿ ਭਗਵਨ੍ਵੈਕੁਂਠੇਸ਼ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਅਗਨਿਬਿੰਦੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਤੀ—'
ਕृਤਾਨੁਜ੍ਞੋਥ ਹਰਿਣਾ ਭ੍ਰੂਭਂਗੇਨ ਸ ਤਾਪਸਃ
ਫਿਰ, ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਭ੍ਰੂ-ਭੰਗ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤਪਸੀ—
ਭਗਵਨ੍ਸਰ੍ਵਗੋਪੀਹ ਤਿष੍ਠ ਪਂਚਨਦੇ ਹ੍ਰਦੇ
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਝੀਲ ਵਿਚ ਰਹੋ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼ੇ ਨ ਵਰੋ ਮਹ੍ਯਮੇष ਦੇਯੋऽਵਿਚਾਰਤਃ
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਬਿਂਦੋਰ੍ਮਧੁਸੂਦਨਃ 4.2.60.
ਉਸ ਦੀ ਵਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਅਗਨਿਬਿੰਦੂ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ।
ਕਾਸ਼ੀਭਕ੍ਤਿਮਤਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗਂ ਸਮਾਦਿਸ਼ਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਾਸੀ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ।
ਮੁਨੇ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਦਦਾਮਿ ਤੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ, ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਆਦਾਵੇਵ ਹਿ ਤਿष੍ਠਾਸੁਰਹਮਤ੍ਰ ਤਪੋਨਿਧੇ
ਹੇ ਤਪ ਦੀ ਖਜਾਨਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸੁਦੁਰ੍ਮੇਧਾਃ ਕਸ੍ਤ੍ਯਜੇਜ੍ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ਯਦਿ
ਕੌਣ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਕਾਸੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਟਕਾ ਕੇ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਲ੍ਪੀਯਸਾ ਸ਼੍ਰਮੇਣੇਹ ਵਪੁषੋ ਵ੍ਯਯਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਇੱਥੇ, ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ।
ਵਿਨਿਮਯ੍ਯ ਜਰਾਜੀਰ੍ਣਂ ਦੇਹਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮਤ੍ਰ ਵੈ
ਇੱਥੇ, ਜਰ-ਜੀਰਣ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਵਾਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤਪੋਭਿਰ੍ਨ ਵਾ ਦਾਨੈਰ੍ਨ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਨਾ ਤਪ ਨਾਲ, ਨਾ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਪਿ ਯੋਗਂ ਹਿ ਯੁਂਜਾਨਾ ਯੋਗਿਨੋ ਯਤਮਾਨਸਾਃ
ਯੋਗੀ ਵੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਇਦਮੇਵ ਮਹਾਦਾਨਮਿਦਮੇਵ ਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ਜਗਤਿ ਸ ਏਵ ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ 4.2.60.
ਉਹੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਚਾਤ੍ਰ ਯਾਵਤ੍ਕਾਸ਼ੀ ਮੁਨੇ ਤ੍ਵਿਹ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਦ ਤਕ ਕਾਸੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ।