ਸ਼ਾਣੇਨ ਮਣਿਵਲ੍ਲੀਢਾ ਕृਸ਼ਾਪ੍ਯਾਯਾਦਨਰ੍ਘਤਾਮ੍
ਉਹ ਪਤਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਰਗੜੀ ਹੋਈ ਮਣੀ ਵਾਂਗ, ਬੇਮੁੱਲ ਕੀਮਤੀ ਚਮਕਦੀ ਸੀ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਤਪਸ੍ਯਂਤੀਂ ਵਿਧਿਃ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਮਾਨਸਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ,
ਸਾ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਮਾਲੋਕ੍ਯ ਹਂਸਯਾਨੋਪਰਿਸ੍ਥਿਤਮ੍ 4.2.59.
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੰਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਪਾਵਨੇਭ੍ਯੋਪਿ ਕੁਰੁ ਮਾਮਤਿਪਾਵਨੀਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।'
ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਤਦਿष੍ਟਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਨਿਤਰਾਂ ਤੁष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਹੀ ਗਈ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੇਭ੍ਯਃ ਪਵਿਤ੍ਰਮਤੁਲਂ ਤ੍ਵਮੇਧਿ ਵਰਤੋ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਵਰਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯੋऽਰ੍ਧਕੋਟੀ ਚ ਸਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕਨ੍ਯਕੇ
ਕੰਨਿਆ, ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਤੇ ਅੱਧੀ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤਨੌ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ ਵੈ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਵੇਧਾਃ ਸਾਪਿ ਨਿਰ੍ਧੂਤਕਲ੍ਮषਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਖੇਲਂਤੀਮੁਟਜਾਜਿਰੇ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਿਆ—
ਕ੍ਰੀਤਃ ਸ੍ਵਰੂਪਸਂਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਰਹਃ
ਤੇਰੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਤੇ ਸੋਭਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਦੀਕਤਾ ਦੇ।
ਨਿਤਰਾਂ ਬਾਧਤੇ ਕਾਮਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਮਾਂ ਸੁਲੋਚਨੇ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।
ਉਵਾਚ ਸਾ ਪਿਤਾ ਦਾਤਾ ਤਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤੇ 4.2.59.
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਦਾਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗ ਲੈ, ਮੂਰਖ।'
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਚੋ ਧਰ੍ਮੋ ਭਾਵਿਨੋਰ੍ਥਸ੍ਯ ਗੌਰਵਾਤ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ—
ਗਾਂਧਰ੍ਵੇਣ ਵਿਵਾਹੇਨ ਕੁਰੁ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਸਮੀਹਿਤਮ੍
ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ।
ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਬਂਧਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਾ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਕੁਮਾਰਿਕਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੰਵਾਰੀ—
ਅਰੇ ਜਡਮਤੇ ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ ਯਾਹ੍ਯਤਃ
'ਅਰੇ, ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੀਂ; ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾ!'
ਤਤਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਂ ਬਾਲਾ ਪ੍ਰਬਲਾ ਤਪਸੋ ਬਲਾਤ੍
ਫਿਰ, ਬਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤਸ੍ਤਯਾ ਸੋਥ ਤਾਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਕ੍ਰੁਧਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਖ੍ਯਾਤੋ ਧਰ੍ਮਨਦੋ ਮਹਾਨ੍
ਅਵਿਮੁਕਤ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਧਰਮਨਦਾ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸਾਪ੍ਯਾਹ ਪਿਤਰਂ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਸ੍ਵਸ਼ਿਲਾਤ੍ਵਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਡਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪੱਥਰ ਕਿਉਂ ਬਣੀ।
ਮਾ ਭੈਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਭੋਦਯਮ੍
'ਡਰ ਨਾ, ਧੀਏ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਚਂਦ੍ਰੋਦਯਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦ੍ਰਵੀਭੂਤਤਨੁਸ੍ਤਤਃ 4.2.59.
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਪਿਘਲ ਕੇ ਰਵਾਂ ਹੋ ਗਈ।
ਮਹਾਪਾਪਾਂਧਤਮਸਂ ਕਿਰਣਾਖ੍ਯਾ ਤਰਂਗਿਣੀ 4.2.59.
ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਹੈ।
ਆਦੌ ਧਰ੍ਮਨਦਃ ਪੁਣ੍ਯੋ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤੋ ਧੂਤਪਾਪਯਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਨਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਧੋ ਕੇ ਮਿਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋਪਿ ਮਿਲਿਤਾਗਤ੍ਯ ਕਿਰਣਾ ਰਵਿਣੈਧਿਤਾ
ਫਿਰ, ਮਿਲ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਕਿਰਣਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਂਚਨਦੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍ 4.2.59.
ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ,
ਪਂਚਕੂਰ੍ਚੇਨ ਪੀਤੇਨ ਯਾਤ੍ਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰੁਦਾਹृਤਾ 4.2.59.
ਪੰਜ ਕੁਸਾਂ ਨਾਲ ਪੀਣ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਧਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਿਂਦੁਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਂਚਨਂ ਕृष੍ਣਲੋਨ੍ਮਿਤਮ੍ 4.2.59.
ਬਿੰਦੁਤੀਰਥ ਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਾਲੀ ਲੋਹ ਦੀ ਤੋਲ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਇਦਾਨੀਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਧਵਾਵਿष੍ਕृਤਿਂ ਪਰਾਮ੍
ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਾਧਵ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।