ਅਤਿਸ੍ਨੇਹਾਰ੍ਦ੍ਰਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਜਨੇਤੁਸ਼੍ਚੇਤਿ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਯਮਹਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂ, ਤੂੰ ਉਸੇ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਿੰਨਾ।
ਤੁਭ੍ਯਂ ਚ ਰੋਚਤੇ ਤਾਤ ਸ਼ृਣੋਤ੍ਵਵਹਿਤੋ ਭਵਾਨ੍ ੪੯ . ਕਦਾਚਿਦ੍ਯੋ ਨ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਯਃ ਸਦੈਵਾਨੁਵਰ੍ਤਤੇ ।। 4.2.59.
ਜੇ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਪਿਆਰੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ: ਉਹ ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ—
ਇਹਾਮੁਤ੍ਰਾਪਿ ਯੋ ਰਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਮਹਾਪਦੁਦਯਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਿਸਚਿਤ—
ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਵਰ੍ਧਤੇ ਯਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧਦੀ ਹੈ—
ਯਨ੍ਨਾਮਗ੍ਰਹਣਾਦੇਵ ਕੇਪਿ ਵਾਧਾਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—
ਏਵਮਾਦ੍ਯਾ ਗੁਣਾ ਯਸ੍ਯ ਵਰਸ੍ਯ ਵਰਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਰ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਤਾ ਤਸ੍ਯਾ ਭृਸ਼ਂ ਮੁਦਮਵਾਪ ਹ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
ਧ੍ਰੁਵਾ ਹਿ ਧੂਤਪਾਪਾਸੌ ਯਸ੍ਯਾ ਈਦृਗ੍ਵਿਧਾ ਮਤਿਃ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਇੰਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਸ ਕਥਂ ਲਭ੍ਯੋ ਵਿਨਾ ਪੁਣ੍ਯਭਰੋਦਯਮ੍
ਵਰਨਾ, ਇੰਨਾ ਚੰਗਾ ਵਰ ਬਿਨਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਉਤਪਨ ਹੋਏ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਂ ਸਮਾਲੋਚ੍ਯ ਵਰਮੀਦृਗ੍ਗੁਣੋਦਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਵਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਏषਾਂ ਗੁਣਾਨਾਮਾਧਾਰੋ ਵਰੋਸ੍ਤੀਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵਰ ਹੀ ਹੈ।
ਪਰਂ ਸ ਸੁਖਲਭ੍ਯੋ ਨ ਨਿਤਰਾਂ ਸੁਭਗਾਕृਤਿਃ 4.2.59.
ਉਹ ਸੱਚਮੁਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਤੀਰ੍ਥਭਾਰੈਃ ਸ ਸੁਲਭੋ ਨ ਕੌਲੀਨ੍ਯੇਨ ਕਨ੍ਯਕੇ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁੜੀ, ਸਿਰਫ ਉੱਚ ਕੁਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਨ ਸੌਂਦਰ੍ਯੇਣ ਵਪੁषਾ ਨ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ
ਨਾ ਸੋਹਣੇਪਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਨਾ ਅਕਲ ਨਾਲ, ਨਾ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ—
ਮਹਾਤਪਃ ਸਹਾਯੇਨ ਦਮਦਾਨਦਯਾਯੁਜਾ
ਪਰ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਸੰਜਮ, ਦਾਨ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਪਸ੍ਤਤਾਪ ਪਰਮਂ ਯਦਸਾਧ੍ਯਂ ਤਪਸ੍ਵਿਭਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਕ੍ਵ ਸਾ ਬਾਲਾਤਿਮृਦ੍ਵਂਗੀ ਕ੍ਵ ਚ ਤਤ੍ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਪਃ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਨਰਮ ਕੁੜੀ ਐਸਾ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰੇ?
ਧਾਰਾਸਾਰਾ ਸੁਵਰ੍षਾਸੁ ਮਹਾਵਾਤਵਤੀष੍ਵਲਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਡੋਲ੍ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਜਰਵਂ ਘੋਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਚਮਤ੍ਕृਤੀਃ
ਉਹ ਨੇ ਗਰਜਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ ਵੇਖੇ।
ਤਡਿਤ੍ਸ੍ਫੁਰਂਤੀਤ੍ਵਸਕृਤ੍ਤਮਿਸ੍ਰਾਸੁ ਤਪੋਵਨੇ
ਤਪ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕਦੀ ਰਹੀ।
ਤਪਰ੍ਤੁਰੇਵ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚ ਕੁਮਾਰੀ ਕੈਤਵਾਤ੍ਕਿਲ 4.2.59.
ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਠੱਗੀ ਦੇ ਸੱਚਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਜਲਾਭਿਲਾषਿਣੀ ਬਾਲਾ ਨ ਮਨਾਗਪਿ ਸਾ ਪਿਬਤ੍
ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਥੋੜਾ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।
ਰੋਮਾਂਚ ਕਂਚੁਕਵਤੀ ਵੇਪਮਾਨਤਨੁਚ੍ਛਦਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕੰਬਣ ਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਵੇ।
ਨਿਸ਼ੀਥਿਨੀषੁ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਸ਼੍ਰਯਂਤੀ ਸਾਰਸਂ ਰਸਮ੍
ਠੰਡੀ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਕਮਲ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ।
ਮਨਸ੍ਵਿਨਾਮਪਿ ਮਨੋਰਾਗਤਾਂ ਸृਜਤੇ ਮਧੌ
ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਵਸਂਤੇ ਨਿਵਸਂਤੀ ਸਾ ਵਨੇ ਬਾਲਾਚਲਂਮਨਃ
ਉਹ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਸੀ।
ਬਂਧੁਜੀਵੇऽਧਰਰੁਚਿਂ ਕਲਹਂਸੇ ਕਲਾਗਤੀਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਬੰਧੁਜੀਵ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਹੰਸ ਦੀ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ।
ਅਪਾਸ੍ਤਭੋਗਸਂਪਰ੍ਕਾ ਭੋਗਿਨਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਉਹ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਚੁਣਿਆ।