ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਵੀਰ੍ਯੇ ਪਰਿਸ੍ਕਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਦੀਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਾਕਤ ਸੰਭਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤੇਵ ਸਾਪ੍ਸਰਾਃ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਅਪਸਰਾ ਨਵੀਂ ਜਨਮ ਲੈਣੀ ਜਾਪੀ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕਨ੍ਯਾਰਤ੍ਨਮਜੀਜਨਤ੍
ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਔਰਤ ਨੇ ਇਕ ਰਤਨ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਵੇਦਸ਼ਿਰਸ ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਤਾਂ ਨਿਧਾਯ ਸਾ 4.2.59.
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੈਦਸ਼ਿਰਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਂ ਚ ਵੇਦਸ਼ਿਰਾਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਸਮਵਰ੍ਧਯਤ੍
ਵੈਦਸ਼ਿਰਸ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ।
ਮੁਨਿਰ੍ਨਾਮ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਧੂਤਪਾਪੇਤਿ ਚਾਰ੍ਥਵਤ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਧੂਤਪਾਪਾ' ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਜਿਸਦੇ ਪਾਪ ਧੋਏ ਗਏ ਹਨ'।
ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਵਯਵ ਸੁਂਦਰੀਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾਵਾਨ ਤੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾਂ ਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮੁਮੁਦੇ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਅਥਾष੍ਟਵਾਰ੍षਿਕੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—
ਕਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਵਰਾਯ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਵਮੇਵਾਖ੍ਯਾਹਿ ਤਂ ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿਆਂ, ਬੇਟੀ? ਤੂੰ ਆਪ ਦੱਸ, ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
ਅਤਿਸ੍ਨੇਹਾਰ੍ਦ੍ਰਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਜਨੇਤੁਸ਼੍ਚੇਤਿ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਯਮਹਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂ, ਤੂੰ ਉਸੇ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਿੰਨਾ।
ਤੁਭ੍ਯਂ ਚ ਰੋਚਤੇ ਤਾਤ ਸ਼ृਣੋਤ੍ਵਵਹਿਤੋ ਭਵਾਨ੍ ੪੯ . ਕਦਾਚਿਦ੍ਯੋ ਨ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਯਃ ਸਦੈਵਾਨੁਵਰ੍ਤਤੇ ।। 4.2.59.
ਜੇ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਪਿਆਰੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ: ਉਹ ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ—
ਇਹਾਮੁਤ੍ਰਾਪਿ ਯੋ ਰਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਮਹਾਪਦੁਦਯਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਿਸਚਿਤ—
ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਵਰ੍ਧਤੇ ਯਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧਦੀ ਹੈ—
ਯਨ੍ਨਾਮਗ੍ਰਹਣਾਦੇਵ ਕੇਪਿ ਵਾਧਾਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—
ਏਵਮਾਦ੍ਯਾ ਗੁਣਾ ਯਸ੍ਯ ਵਰਸ੍ਯ ਵਰਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਰ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਤਾ ਤਸ੍ਯਾ ਭृਸ਼ਂ ਮੁਦਮਵਾਪ ਹ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
ਧ੍ਰੁਵਾ ਹਿ ਧੂਤਪਾਪਾਸੌ ਯਸ੍ਯਾ ਈਦृਗ੍ਵਿਧਾ ਮਤਿਃ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਇੰਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਸ ਕਥਂ ਲਭ੍ਯੋ ਵਿਨਾ ਪੁਣ੍ਯਭਰੋਦਯਮ੍
ਵਰਨਾ, ਇੰਨਾ ਚੰਗਾ ਵਰ ਬਿਨਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਉਤਪਨ ਹੋਏ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਂ ਸਮਾਲੋਚ੍ਯ ਵਰਮੀਦृਗ੍ਗੁਣੋਦਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਵਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਏषਾਂ ਗੁਣਾਨਾਮਾਧਾਰੋ ਵਰੋਸ੍ਤੀਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵਰ ਹੀ ਹੈ।
ਪਰਂ ਸ ਸੁਖਲਭ੍ਯੋ ਨ ਨਿਤਰਾਂ ਸੁਭਗਾਕृਤਿਃ 4.2.59.
ਉਹ ਸੱਚਮੁਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਤੀਰ੍ਥਭਾਰੈਃ ਸ ਸੁਲਭੋ ਨ ਕੌਲੀਨ੍ਯੇਨ ਕਨ੍ਯਕੇ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁੜੀ, ਸਿਰਫ ਉੱਚ ਕੁਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਨ ਸੌਂਦਰ੍ਯੇਣ ਵਪੁषਾ ਨ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ
ਨਾ ਸੋਹਣੇਪਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਨਾ ਅਕਲ ਨਾਲ, ਨਾ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ—
ਮਹਾਤਪਃ ਸਹਾਯੇਨ ਦਮਦਾਨਦਯਾਯੁਜਾ
ਪਰ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਸੰਜਮ, ਦਾਨ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਪਸ੍ਤਤਾਪ ਪਰਮਂ ਯਦਸਾਧ੍ਯਂ ਤਪਸ੍ਵਿਭਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਕ੍ਵ ਸਾ ਬਾਲਾਤਿਮृਦ੍ਵਂਗੀ ਕ੍ਵ ਚ ਤਤ੍ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਪਃ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਨਰਮ ਕੁੜੀ ਐਸਾ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰੇ?
ਧਾਰਾਸਾਰਾ ਸੁਵਰ੍षਾਸੁ ਮਹਾਵਾਤਵਤੀष੍ਵਲਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਡੋਲ੍ਹੀ ਨਹੀਂ।