ਰਤ੍ਨਾਕਰੇ ਰਤ੍ਨਸਂਖ੍ਯਾ ਸਂਖ੍ਯਾਵਿਦ੍ਭਿਰਪੀष੍ਯਤੇ
ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਹੋ ਉਦਰ੍ਕ ਏਤਸ੍ਯ ਨ ਕੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ 4.2.58.
ਹਾਏ, ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਪਰਿਤੋ ਮਾਯਾਦ੍ਵਿਜਵਪੁਰ੍ਹਰਿਃ 4.2.58.
ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਕਾਸੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ।
ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪੌਰਾਞ੍ਜਾਨਪਦਾਨਪਿ 4.2.58.
ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਕੀਤਾ।
ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਦੁਕੂਲਨੇਪਥ੍ਯੈਰਲਂਚਕ੍ਰੇ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੈਃ 4.2.58.
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ।
ਅਸ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸ੍ਯ ਪਠਨਾਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਿਵ ਮਨੋਰਥਾਃ
ਇਸ ਕਥਾ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਹृਦਯਾਨਂਦ ਗੌਰੀਚੁਂਬਿਤਮੂਰ੍ਧਜ
ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਗੌਰੀ ਨੇ ਚੁੰਮੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਨਿਧੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸੂਨਵੇ
ਹੇ ਸਭ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਾਮਾਰਿਮਰ੍ਧਨਾਰੀਸ਼ਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਮਕृਤਂ ਕਿਲ
ਕਾਮਾਰੀ ਮਰਦਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਾ ਸ੍ਕਂਦ ਮਾਯਾਦ੍ਵਿਜਵਪੁਰ੍ਹਰਿਃ
ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਸਕੰਦਾ, ਹੇ ਹਰੀ ਜੋ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ—
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਃ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇषੁ ਕਾਸ਼ੀਪਰਮਪਾਵਨਮ੍
ਭੂ, ਭੁਵ, ਤੇ ਸਵ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਾਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਕੁਤਃ ਪਂਚਨਦਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ षਣ੍ਮੁਖ
ਹੇ ਸ਼ਣਮੁਖਾ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਮ ਪੰਜਨਦ ਕਿਉਂ ਪਿਆ?
ਕਥਂ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰਂਤਰਾਤ੍ਮਾ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੂਹ ਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
ਅਰੂਪੋ ਰੂਪਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹ੍ਯਵ੍ਯਕ੍ਤੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਤਾਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਦੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜਨ੍ਮਾਨੇਕਜਨ੍ਮਾ ਚ ਤ੍ਵਨਾਮਾਸ੍ਫੁਟਨਾਮਭृਤ੍
ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਨੇਕਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਾਫ ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਦੋਹਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਾਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।
ਅਹृषੀਕੋਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਪ੍ਯਨਂਘ੍ਰਿਰਪਿਸਰ੍ਵਗਃ 4.2.59.
ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਕਥਯਾਮਿ ਕਥਾਮੇਤਾਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ।
ਯਥਾ ਪਂਚਨਦਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਥਿਤਿਮਾਗਤਮ੍
ਪੰਜਨਦ ਦਾ ਤੀਰਥ ਕਿਵੇਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਯਾਗੋਪਿ ਚ ਤੀਰ੍ਥੇਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਚ ਵੀ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਹਰਂਤਿ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਬਲੇਨ ਹਿ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਉਸ ਥਾਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਬ੍ਦਂ ਨਿਰ੍ਮਲਾਨਿ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤੀਰ੍ਥਰਾਜ ਸਮਾਗਮਾਤ੍
ਹਰ ਸਾਲ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਘਿਨਾਂ ਮਹਾਘਂ ਚ ਹਰੇਤ੍ਪਾਂਚਨਦਾਦ੍ਬਲਾਤ੍ ਤਮੇਕਮਜ੍ਜਨਾਦੂਰ੍ਜੇ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਪਂਚਨਦੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਪੰਜਨਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੰਜਨਦ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਪੱਕਾ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਪਂਚਨਦੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਚ ਕਥਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਨਦ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਰਾ ਵੇਦਸ਼ਿਰਾ ਨਾਮ ਮੁਨਿਰਾਸੀਨ੍ਮਹਾਤਪਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਵੇਦਸ਼ਿਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਮੁਨੀ ਸੀ।
ਤਪਸ੍ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਪੁਰੋਦृਗ੍ਗੋਚਰਂ ਗਤਾ 4.2.59.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੁਨੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਔਰਤ ਆਈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਆ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਂ ਮੁਨੇਰ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ, ਮੁਨੀ ਦਾ ਮਨ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੂਰਾਦੇਵ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਮृषਿਂ ਸਾਭ੍ਯਭਾषਤ
ਉਹ ਔਰਤ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੀ।
ਨਾਪਰਾਧ੍ਨੋਮ੍ਯਹਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਮਹੋਗ੍ਰਤਪਸਾਂਨਿਧੇ
ਮੈਂ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਓ ਮਹਾਨ ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨੇ।
ਮੁਨੀਨਾਂ ਮਾਨਸਂ ਪ੍ਰਾਯੋ ਯਤ੍ਪਦ੍ਮਾਦਪਿ ਤਨ੍ਮृਦੁ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਵੀ ਨਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਚੇਰਪ੍ਸਰਸੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀ...