ਪੀਤਤਦ੍ਗੀਤਪੀਯੂष ਮृਗਪੂਗੈਰੁਪਾਸਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਵृਕ੍ਸ਼ੈਰਪਿ ਪਤਤ੍ਪੁष੍ਪਚ੍ਛਲੈਃਕृਤਸਮਰ੍ਚਨਮ੍ 4.2.58.
ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ ਵੀ, ਗਿਰਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਵਿਨਯਕੀਰ੍ਤਿਂ ਤਂ ਮਹਾਵਿਨਯਭੂषਣਮ੍
ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਵਿਨਯਕੀਰਤੀ, ਵੱਡੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਨਾਦਿਸਿਦ੍ਧਃ ਸਂਸਾਰਃ ਕਰ੍ਤृਕਰ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸੰਸਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧ ਹੈ, ਕਰਤਾ ਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਂਬਪਰ੍ਯਂਤਂ ਯਾਵਦ੍ਦੇਹਨਿਬਂਧਨਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਤੰਭਾਂ ਤੱਕ, ਜਦ ਤੱਕ ਦੇਹ ਦਾ ਬੰਧਨ ਹੈ।
ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾਖ੍ਯਾ ਦੇਹਿਨਾਮਿਮਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜਿੰਦ ਵਾਲੇ ਜੀਵ।
ਦੇਹੋ ਯਥਾ ਸ੍ਮਦਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਵਕਾਲੇਨ ਵਿਲੀਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਾਣੇ ਦੇਹੇਸ੍ਮਿਨ੍ਨਕਿਂਚਿਦਧਿਕਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵਧੀਕ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਨਿਜਾਹਾਰਪਰੀਮਾਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵੋਪਿ ਦੇਹਭृਤ੍
ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਵਿਤृषਿਤਾਃ ਸ੍ਯਾਮ ਪੀਤ੍ਵਾ ਪੇਯਂ ਮੁਦਾ ਵਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਪੀ ਕੇ ਪਿਆਸ ਮੁਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ,
ਸਂਤੁ ਨਾਰ੍ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਭੂਮਯਃ 4.2.58.
ਚਾਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹੋਣ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋਣ,
ਅਸ਼੍ਵਾਃ ਪਰਃ ਸ਼ਤਾਃ ਸਂਤੁ ਸਂਤ੍ਵਨੇਕੇਪ੍ਯਨੇਕषਾਃ
ਚਾਹੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੋਣ,
ਪਰ੍ਯਂਕਸ਼ਾਯਿਨਾਂ ਸ੍ਵਾਪੇ ਸੁਖਂ ਯਦੁਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਸੋਫਿਆਂ 'ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,
ਯਥੈਵ ਮਰਣਾਦ੍ਭੀਤਿਰਸ੍ਮਦਾਦਿ ਵਪੁष੍ਮਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਡਰ ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵੇਤਨੁਭृਤਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਯਦਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੋ ਜੀਵਦਯਾ ਤੁਲ੍ਯੋ ਨ ਕ੍ਵਾਪਿ ਜਗਤੀਤਲੇ
ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ; ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਜੀਵੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਇੱਕ ਜੀਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਹਿਂਸਾ ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮ ਇਹੋਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਸੂਰਿਭਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਅਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਨ ਹਿਂਸਾ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਾਪਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਚਰਾਚਰੇ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਨਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਿੰਸਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।
ਸਂਤਿ ਦਾਨਾਨ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਕਿਂ ਤੈਸ੍ਤੁਚ੍ਛ ਫਲਪ੍ਰਦੈਃ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਨਿਕੰਮੇ ਫਲ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਦਾਨਾਨਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਪਰਮਰ੍षਿਭਿਃ 4.2.58.
ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਿਖਾਏ ਹਨ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ਼ੂਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੁਧਿਰਕਰ੍ਦਮਮ 4.2.58.
ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਗੰਦਲਾ ਕਰਨਾ—
ਮੁਧਾ ਜਾਤਿਵਿਕਲ੍ਪੋਯਂ ਲੋਕੇषੁ ਪਰਿਕਲ੍ਪ੍ਯਤੇ 4.2.58.
ਇਹ ਜਾਤੀ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਵਂਧ੍ਯਾਨਾਂ ਚਾਪਿ ਵਂਧ੍ਯਾਤ੍ਵਂ ਸਾ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਿਕਾਹਰਤ੍ 4.2.58.
ਉਹ ਪਰਦੇਸੀ ਸਾਧਵੀ ਨੇ ਵੰਧਿਆ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੰਧਿਆਪਨ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਂ ਸਮਾਯਾਤਂ ਦੂਰਾਦੁਤ੍ਕਂਠਿਤੋ ਨृਪਃ 4.2.58.
ਉਹਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਲੋਚਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੱਲ ਟਕ-ਟਕ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਅਧੁਨਾ ਗੁਰੁਰੇਧਿਤ੍ਵਂ ਮਮ ਭਾਗ੍ਯੋਦਯਾਗਤਃ 4.2.58.
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਚੰਗੇ ਨਸੀਬਾਂ ਦੇ ਉਗਣ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਵਿਰਿਂਚਿਂ ਸਾਰਥਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਚ ਪਤ੍ਤ੍ਰਿਣਮ੍ 4.2.58.
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਵਾਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਾਤਾਲਂ ਗਮਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਹਰਿਣਾ ਵਿਕ੍ਰਮੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਹਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇਦਾਨੀਂ ਦਿਸ਼ ਮੇ ਤਾਤ ਕਰ੍ਮਨਿਰ੍ਮੂਲਨਕ੍ਸ਼ਮਮ੍ 4.2.58.
ਹੁਣ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ ਜੋ ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਂਖ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਯਾਵਤੀ ਦੇਹੇ ਦੇਹਿਨੋ ਰੋਮਸਂਭਵਾ 4.2.58.
ਜਿੰਨੀ ਦੇਹੀ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਗਿਣਤ ਹੈ।