ਯਾਮ੍ਯਾਂਸृष੍ਟਿਗਣੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਸੂਚਕਃ ੯ [ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਗਜਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਾਰਕਃ 4.2.57.
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਣੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗਜਕਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਯਥਾਯੋਗਂ ਸਰ੍ਵਾਨੁਚਿਤ ਚਂਚੁਰਃ 4.2.57.
ਸਭ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਕੇ, ਠੀਕ ਸੁੰਡ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਹਰਃ ਸ੍ਕਂਦ ਮਂਦਰਾਦ੍ਰਿਗਤਸ੍ਤਦਾ
ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਹਰਾ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਸਕੰਦ?
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯੇਕਵਿषਯਾਮਸ਼ੇषਾਘੌਘਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕਰੀਂਦ੍ਰਵਦਨੇ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਰ੍ਯੇऽਵਿਮੁਕ੍ਤਕੇ
ਉਥੇ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ—
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋਥ ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚੇਤਿ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ।
ਪਰਂ ਫਲਂਤਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤ੍ਵਦਧੀਨਾਨਿ ਸ਼ਂਕਰ
ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਚੇਤਨਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋਪਿ ਨ
ਕਰਮ ਬੇਸੂਧ ਹਨ; ਜੀਵ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂਤੁ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਜਾਯਤੇ ਮਤਿਃ
ਪਰ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸੀ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦਿਹ ਵੈ ਕਰ੍ਮਸ੍ਤੋਕਂ ਵਾऽਸ੍ਤੋਕਮੇਵ ਵਾ
ਇਥੇ ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ—
ਸੁਸਿਦ੍ਧਮਪਿ ਵੈ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤਮ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਹੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ—
ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਪ੍ਰੇषਿਤੇਨਾਦ੍ਯ ਸੂਦ੍ਯਮਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮਯਾ 4.2.58.
ਅੱਜ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਯਤਨ ਮੈਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਤੀਵ ਯਦਸਾਧ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਬਲਪੌਰੁषੈਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੁੱਧੀ, ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ—
ਯਾਂਤਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਯੇ ਭਵਂਤਂ ਭਵਂ ਵਿਭੋ
ਜੋ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕ,
ਜਾਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਹਾਦੇਵ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤਤ੍ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਇਹ ਕੰਮ ਪੱਕਾ ਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।
ਅਥਵਾ ਕਾਸ਼ਿਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਨ ਚਿਂਤ੍ਯਂ ਹਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਾਸੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਸ਼ਂਭੁਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ,
ਦृਸ਼ੋਰਤਿਥਿਤਾਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਤਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਰਹਿ ਕੇ,
ਗਂਗਾਵਰਣਯੋਰ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਂਭੇਦੇ ਸ੍ਵਚ੍ਛਮਾਨਸਃ
ਗੰਗਾ ਤੇ ਵਰਨਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ,
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਾਦੋਦਕਮਿਤੀਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਪਾਦੋਦਕ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਪਾਦੋਦਕੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਯੇ ਸ੍ਨਾਸ੍ਯਂਤੀਹ ਮਾਨਵਾਃ
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਦੋਦਕ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਤਿਲੋਦਕਮ੍ 4.2.58.
ਉਥੇ, ਜਦ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ ਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਗਯਾਯਾਂ ਯਾਦृਸ਼ੀ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਲਭ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੈਃ
ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,
ਕृਤਪਾਦੋਦਕ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪੀਤਪਾਦੋਦਕੋਦਕਮ੍
ਪਾਦੋਦਕ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਾਦੋਦਕ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ,
ਵਿष੍ਣੁਪਾਦੋਦਕੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਪਾਦੋਦਕਂ ਸਕृਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਾਦੋਦਕ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਾਦੋਦਕ ਪਾਣੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਚੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਸਚਕ੍ਰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ਂਖੇਨ ਸ੍ਨਾਪਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਚਕਰ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ,
ਵਿष੍ਣੁਪਾਦੋਦਕੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦੋਦਕਂ ਪਿਬੇਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਾਦੋਦਕ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਪਾਦੋਦਕੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਯੈਃ ਕृਤਾ ਨੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਪਾਦੋਦਕ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ,
ਕृਤਨਿਤ੍ਯਕ੍ਰਿਯੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਃ ਸਕਾਸ਼੍ਯਪਿਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਨਿੱਤ ਰੀਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਕਾਸਿਆਪੀ ਦੇ ਨਾਲ,