ਕੂਟਦਂਤਾਦ੍ਗਣਪਤੇਰੁਦੀਚ੍ਯਾਮੇਕਦਂਤਕਃ
ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਟਿੜ੍ਹੇ ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਏਕਦੰਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਕਾਸ਼ੀਭਯਹਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮੈਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ਾਲਕਟਂਕਟਾਤ੍
ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਸ਼ਾਲਕਟੰਕਟਾ ਵਿਖੇ ਕਾਸ਼ੀਭਯਹਰਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਕੂਸ਼੍ਮਾਂਡਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਪਂਚਾਸ੍ਯੋ ਨਾਮ ਵਿਘ੍ਨਰਾਦ੍
ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਪੰਜ-ਮੂੰਹਾਂ ਵਿਘਨਰਾਜਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਹੇਰਂਬਾਖ੍ਯਃ ਸਦਾਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਂ ਪੂਜ੍ਯੋ ਮੁਂਡਵਿਨਾਯਕਾਤ੍
ਅਗਨਿ ਪਾਸੇ, ਹੇਰੰਬ, ਜੋ ਮੁੰਡਵਿਨਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।
ਅਵਾਚ੍ਯਾਮਰ੍ਚਯੇਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਵਿਕਟਦਂਤਤਃ
ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਵਿਕਟਦੰਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਨਾਯਕਾਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ੋਦਿਸ਼ਿਸ੍ਥਿਤਃ
ਵਿਨਾਇਕ ਰਾਜਪੁੱਤਰ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਣਵਵਿਘ੍ਨੇਸ਼ਾਦ੍ਗਣੇਸ਼ੋ ਮੋਦਕਪ੍ਰਿਯਃ
ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ, ਮੋਦਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਣੇਸ਼, ਪ੍ਰਣਵਵਿਘਨੇਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਾਵਰਣੇ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਤਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਕਾਃ
ਚੌਥੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਖੇ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਘਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਵਕ੍ਰਤੁਂਡਾਦੁਦਗ੍ਦਿਕ੍ਸ੍ਥਃ ਸ੍ਵਃਸਿਂਧੋ ਰੋਧਸਿਸ੍ਥਿਤਃ
ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵਕ੍ਰਤੁੰਡਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੌਬੇਰ੍ਯਾਮੇਕਦਸ਼ਨਾਤ੍ਸਿਂਹਤੁਂਡੋ ਵਿਨਾਯਕਃ 4.2.57.
ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਸਿੰਹ-ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਵਿਨਾਇਕਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੰਹਤੁੰਡਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਕੂਣਿਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਤੁਂਡਾਦੀਸ਼ ਦਿਕ੍ਸ੍ਥਿਤਃ
ਕੂਣਿਤਾਖ੍ਯਾ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਤੁੰਡਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਪਂਚਾਸ੍ਯਤਃ ਪਾਯਾਤ੍ਪੁਰੀਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਪ੍ਰਸਾਦਨਃ
ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਪੰਜ-ਮੂੰਹਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੇਰਂਬਾਦ੍ਵਹ੍ਨਿਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਚਿਂਤਾਮਣਿ ਵਿਨਾਯਕਃ
ਹੇਰੰਬ ਤੋਂ, ਅਗਨਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਨਾਮਕ ਵਿਨਾਇਕਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਵਿਘ੍ਨਰਾਜਾਦਵਾਚ੍ਯਾਂ ਤੁ ਦਂਤਹਸ੍ਤੋ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਵਿਘਨਰਾਜਾ ਤੋਂ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਾਲਾ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਰਦਾਦ੍ਯਾਤੁਧਾਨ੍ਯਾਂ ਚ ਯਾਤੁਧਾਨਗਣਾਵृਤਃ
ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਵਰਦਾ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਦੇ ਗਣ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਃ ਪਿਲਿਪਿਲਾਤੀਰ੍ਥੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਮੋਦਕਪ੍ਰਿਯਾਤ੍
ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਪਿਲਿਪਿਲਾ ਤੀਰਥ ਵਿਖੇ, ਮੋਦਕਪ੍ਰਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕਾਰੇ ਪਂਚਮੇ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਚਤੁष੍ਕ ਵਿਨਾਯਕਾਃ
ਕਾਸੀ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਤੇ ਚਾਰ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਇਕ ਹਨ।
ਤੀਰੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਰਂਗਿਣ੍ਯਾ ਉਤ੍ਤਰੇ ਚਾਭਯਪ੍ਰਦਾਤ੍
ਸਵਰਗੀ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਡਰ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਿਂਹਤੁਡਾਦੁਦਗ੍ਭਾਗੇ ਕਲਿਪ੍ਰਿਯ ਵਿਨਾਯਕਃ
ਸਿੰਘ ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਵਿਨਾਇਕ ਹੈ।
ਕੂਣਿਤਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤਥੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਂਤੋ ਵਿਨਾਯਕਃ 4.2.57.
ਇਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਵਿੱਚ, ਟੇਢੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੋਂ, ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਨਾਇਕ ਹੈ।
ਯਾਮ੍ਯਾਂਸृष੍ਟਿਗਣੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਸੂਚਕਃ ੯ [ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਗਜਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਾਰਕਃ 4.2.57.
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਣੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗਜਕਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਯਥਾਯੋਗਂ ਸਰ੍ਵਾਨੁਚਿਤ ਚਂਚੁਰਃ 4.2.57.
ਸਭ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਕੇ, ਠੀਕ ਸੁੰਡ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਹਰਃ ਸ੍ਕਂਦ ਮਂਦਰਾਦ੍ਰਿਗਤਸ੍ਤਦਾ
ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਹਰਾ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਸਕੰਦ?
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯੇਕਵਿषਯਾਮਸ਼ੇषਾਘੌਘਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕਰੀਂਦ੍ਰਵਦਨੇ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਰ੍ਯੇऽਵਿਮੁਕ੍ਤਕੇ
ਉਥੇ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ—
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋਥ ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚੇਤਿ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ।
ਪਰਂ ਫਲਂਤਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤ੍ਵਦਧੀਨਾਨਿ ਸ਼ਂਕਰ
ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਚੇਤਨਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋਪਿ ਨ
ਕਰਮ ਬੇਸੂਧ ਹਨ; ਜੀਵ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂਤੁ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਜਾਯਤੇ ਮਤਿਃ
ਪਰ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸੀ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।