ਸੂਰ੍ਯੋਦਯਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁष੍ਕਤਰੂਪਰਿ
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਇੱਕ ਸੁੱਕੇ ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ,
ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਪਣਿ ਯਤੂਰ੍ਣਂ ਕੌਚਿਚ੍ਚਾਰਣ੍ਯਚਾਰਿਣੌ
ਬਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਦੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਆਏ।
ਰਸਾਲਸ਼ਾਲਮੁਕੁਲਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਯਚ੍ਛਰਦ੍ਯਦਃ
ਅੰਬ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਦੀ ਦਰਿਆ।
ਸਾਧ੍ਵਸਂਜਨਯਿਤ੍ਵੇਤਿ ਕੇਚਿਦੁਚ੍ਚਾਟਿਤਾਃ ਪੁਰਃ 4.2.56.
ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅਥ ਮਧ੍ਯੇਵਰੋਧਂ ਸ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਨਿਜਮਾਯਯਾ
ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਜਜ੍ਞੇ ਸਪ੍ਤੋਨਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਸਭ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਂਤਰ੍ਵਤ੍ਨੀ ਤ੍ਵਿਯਂ ਕਨ੍ਯਾ ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ੋਭਨਾਮ੍
ਇਹ ਕੁੜੀ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਜਣੇਗੀ।
ਅਸੌ ਹਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਰਾਜ੍ਞੀਨਾਮਤ੍ਯਂਤਮਿਹਵਲ੍ਲਭਾ
ਉਹ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਣੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਂਚਸਪ੍ਤਦਿਨਾਨ੍ਯੇਵ ਜਾਤਾਨੀਤੀਹ ਤਰ੍ਕ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਦृष੍ਟਾਰ੍ਥਕਥਨੈ ਰਾਜ੍ਞੀਮਾਨ੍ਯੋਭਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਖੀ ਗਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਣੀ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਇਆ।
ਅਹੋ ਯਾਦृਗਸੌ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਤਿਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਵਾਹ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿੰਨਾ ਅਸਧਾਰਣ ਹੈ, ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ ਹੈ!
ਅਲੋਲੁਪ ਉਦਾਰਸ਼੍ਚ ਸਦਾਚਾਰੋ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਲਾਲਚੀ ਨਹੀਂ, ਦਿਲੋਂ ਵੱਡਾ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਨਸੂਯੁਰਵਂਚਕਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਠੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।
ਪੁਣ੍ਯੋਪਦੇष੍ਟਾ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਃ ।। 4.2.56.
ਉਹ ਨੇਕੀਆਂ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧੀਰਃ ਪੁਣ੍ਯੇਤਿਹਾਸਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਦृਕ੍ਸਰ੍ਵਸਂਮਤਃ
ਉਹ ਡਿੱਠਾ ਤੇ ਢੀਠ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮੀ ਕੁਲੀਨੋऽਕृਪਣੋ ਭੋਕ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਮਲਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉੱਚ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਸਾਫ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਤਾਸ੍ਤਦ੍ਗੁਣਗ੍ਰਾਮਂ ਵਰ੍ਣਯਂਤ੍ਯਃ ਪਦੇਪਦੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਪੜਾਅ 'ਤੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਏਕਦਾਵਸਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਿਵੋਦਾਸਸ੍ਯ ਭੂਭੁਜਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਿਵੋਦਾਸ ਨੇ—
ਰਾਜਨ੍ਵृਦ੍ਧੋ ਗੁਣੈਰ੍ਵृਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸੁਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੋ ਉਮਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ—
ਰਾਜ੍ਞੀ ਰਾਜ੍ਞਾ ਕृਤਾਨੁਜ੍ਞਾ ਸਖੀਂ ਪ੍ਰੇष੍ਯ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਝਦਾਰ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
ਰਾਜਾਪਿ ਦੂਰਾਦਾਯਾਂਤਂ ਤ ਵਿਲੋਕ੍ਯਮਹੀਸੁਰਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ, ਦੂਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹੀਸੁਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪਦੈਰ੍ਦ੍ਵਿਤ੍ਰੈਰ੍ਨृਪਤਿਨਾ ਕृਤਾਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਸਤ੍ਕृਤਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੁਝ ਪੈਰ ਚਲ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਆਗਵਾਨੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕृਤਪ੍ਰਣਾਮੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸ ਸਾਦਰਂ ਦਤ੍ਤਮਾਸਨਮ੍
ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਉਸਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਕੁਸ਼ਲਿਨੌ ਕੁਸ਼ਲੌ ਚ ਕਥਾਗਮੇ 4.2.56.
ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਥਾਵਸਾਨੇ ਰਾਜ੍ਞਾਥ ਗੇਹਂ ਵਿਸਸृਜੇ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਤੇऽਥ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਵਿਪ੍ਰੇ ਦਿਵੋਦਾਸੋ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਦਿਵੋਦਾਸ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ—
ਮਹਾਦੇਵਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇ ਲੀਲਾਵਤਿ ਗੁਣਪ੍ਰਿਯੇ
ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਂਬੁਧੀ, ਹੇ ਲੀਲਾਵਤੀ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਅਤੀਤਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਸਕਲਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਮਵੈਤਿ ਚ
ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵਿਭਵ ਸਂਭਾਰੈਰ੍ਮਹਾਭੋਗੈਰਨੇਕਧਾ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ—
ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੁਕੂਲਾਦਿ ਪ੍ਰਦਾਨਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਚੰਗਾ ਕਪੜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਤੋਹਫੇ ਭੇਟ ਕੀਤੇ।