ਰੂਕ੍ਸ਼ਸ੍ਫੁਟਿਤਕੇਸ਼ਾਗ੍ਰਂ ਮਹਾਲਂਬ ਸ਼ਿਰੋਧਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਰੁੱਖੇ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ گردਨ ਲੰਮੀ ਤੇ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਹਾਵਿਸ਼ਾਲਮੌਲਿਂ ਚ ਪ੍ਰੋਰ੍ਧ੍ਵੀਭੂਤਸ਼ਿਰੋਰੁਹਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਾਲ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪ੍ਰਲਂਬਿਤ ਲਲਜ੍ਜਿਹ੍ਵਮਤ੍ਯੁਤ੍ਕਟ ਕृਕਾਟਿਕਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਲੰਮੀ ਤੇ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਬੜਾ ਬਹੁਤ ਉਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਿਮਗ੍ਨਕਕ੍ਸ਼ਾਕੁਹਰਂ ਸ਼ੁष੍ਕਹ੍ਰਸ੍ਵ ਭੁਜਦ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਖੱਡ ਸੁੰਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਿਸ਼ੁष੍ਕ ਪਾਂਸੁਲੋਤ੍ਕ੍ਰੋਡਂ ਪृष੍ਠਲਗ੍ਨੋਦਰਤ੍ਵਚਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਛਾਤੀ ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਿੱਠ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਲਂਬ ਸ੍ਫਿਗ੍ਯੁਗਯੁਤਂ ਸ਼ੁष੍ਕਮੁष੍ਕਾਲ੍ਪਮੇਹਨਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਿਛਵਾਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮੂਤਰ ਦਾ ਅੰਗ ਛੋਟਾ ਸੀ।
ਅਸ੍ਥਿਚਰ੍ਮਾਵਸ਼ੇषਂ ਚ ਸ਼ਿਰਾਜਾਲਿਤਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਹੀ ਬਚੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਉਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਅਤਿਵਿਸ੍ਤृਤ ਪਾਦਂ ਚ ਦੀਰ੍ਘਵਕ੍ਰਕृਸ਼ਾਂਗੁਲਿਮ੍ 4.2.54.
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਬਹੁਤ ਚੌੜੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਮੀਆਂ, ਵਕਰੀਆਂ ਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਸਨ।
ਵਿਕਟਂ ਭੀषਣਾਕਾਰਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਮਤਿਲੋਮਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ, ਭਿਆਨਕ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਮੂਰ੍ਤਂ ਭਯਾਨਕਮਿਵ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਭਯਪ੍ਰਦਮ੍ ਅਤਿਦੀਨਾਨਨਂ ਕਸ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍
ਉਹ ਜੀਵਤ ਡਰ ਦਾ ਰੂਪ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਸੀ। ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?'
ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਹ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਗਤਿਰੀਦृਸ਼ੀ
ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ, ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਚ ਨ ਭਯਂ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨ੍ਮਨਾਕ੍
ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਾਪਸੋਦੀਰਿਤਮਿਤਿ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰੀਤਿਪੂਵਰ੍ਕਮ੍
ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਰੱਖਸ਼ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ੋਸ੍ਤਿ ਯਦਿ ਤੇ ਭਗਵਂਸ੍ਤਾਪਸੋਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਡੇ ਤਪਸਵੀ!
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਾਭਿਧਾਨੋਸ੍ਤਿ ਦੇਸ਼ੋ ਗੋਦਾਵਰੀ ਤਟੇ
ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨਾ ਨਾਂਕਾ ਇਕ ਥਾਂ ਹੈ।
ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਗਤਿਮੀਦृਸ਼ੀਮ੍
ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਗਤੋ ਬਹੁਤਰਃ ਕਾਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮੇ ਵਸਤੋ ਮੁਨੇ
ਮੁਨੇ, ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਵਰ੍षਤ੍ਯਪਿ ਮਹਾਮੇਘੇ ਧਾਰਾਸਾਰੈਰ੍ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ 4.2.54.
ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪਾਈ, ਫਿਰ ਵੀ—
ਪਰ੍ਵਣ੍ਯਦਤ੍ਤਦਾਨਾ ਯੇ ਕृਤਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਤੀਰਥ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ—
ਗਤੇ ਬਹੁਤਿਥੇ ਕਾਲੇ ਮਰੁਭੂਮੌ ਮੁਨੇ ਮਯਾ
ਮੁਨੇ, ਉਥੇ ਮਰੂਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਸੂਰ੍ਯੋਦਯਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਂਧ੍ਯਾਵਿਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਕੇ—
ਮੁਕ੍ਤਕਚ੍ਛਮਸ਼ੌਚਂ ਚ ਸਂਧ੍ਯਾਕਰ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਢਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਕਰਮ ਛੱਡ ਕੇ—
ਸ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮਂਦਭਾਗ੍ਯਾਨ੍ਮੇ ਕੇਨਚਿਦ੍ਵਣਿਜਾ ਸਹ
ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਿਆ ਮਨੁੱਖ, ਮੇਰੇ ਮੰਦ ਭਾਗ ਲਈ, ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲ—
ਅਂਤਃਪੁਰਿ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋਭੂਤ੍ਸ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਵਡੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਿਆ ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਂ ਤਪਸਾਂ ਨਿਧੇ
ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਤਾਨਿ ਪਾਪਾਨਿ ਤਦ੍ਬਹਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗਮੇਚ੍ਛਯਾ
ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਪਾਪ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।
ਅਦ੍ਯ ਸ਼੍ਵੋ ਵਾ ਪਰਸ਼੍ਵੋ ਵਾ ਸ ਬਹਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਅੱਜ, ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇਗਾ।
ਨਾਦ੍ਯਾਪਿ ਸ ਬਹਿਰ੍ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਨਾਦ੍ਯਾਪ੍ਯਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਨਃ 4.2.54.
ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਡੀ ਆਸ ਵੀ ਅਜੇ ਤਕ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟੀ।
ਚਿਤ੍ਰਮਦ੍ਯਤਨਂ ਵਚ੍ਮਿ ਤਪਸ੍ਵਿਂਸ੍ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਅੱਜ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਮੈਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਤਪਸਵੀ।
ਆਪ੍ਰਯਾਗਂ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਪ੍ਰਯਾਮਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾ ਵਯਮ੍
ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭੁੱਖੇ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।