ਸੋਮਨਂਦੀਸ਼੍ਵਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਿਂਗਂ ਨਂਦਵਨੇ ਪਰਮ੍
ਨੰਦੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਉੱਚ ਲਿੰਗ ਦੇਖ ਕੇ,
ਤਦੁਤ੍ਤਰੇ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਥ ਨਂਦਿषੇਣੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਰਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੰਦੀਸ਼ੇਣ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਗਂਗਾਯਾਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੋਤ੍ਤਰੇ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ-ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਪਿਂਗਲੇਸ਼੍ਵਰਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਕਾਲੇਸ਼ਾਤ੍ਕਿਂਚਿਦੁਤ੍ਤਰੇ
ਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ,
ਕੁਕ੍ਕੁਟੇਸ਼੍ਵਰ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਯੇਤ੍ਰ ਭਕ੍ਤਿਂ ਵਿਤਨ੍ਵਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੁੱਕੁਟੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਆਨਂਦਕਾਨਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤੇषੁ ਸ੍ਥਾਣੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। 4.2.53.
ਆਨੰਦਕਾਨਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਖੜੇ ਸਨ, ਸਥਾਣੂ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਕਮੇਵੈਤਦ੍ਯਦਿ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਮृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੋਚੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਥੇषੁ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇषੁ ਮਾਯਾਵੀਰ੍ਯਮਹਤ੍ਸ੍ਵਪਿ
ਜਦ ਪ੍ਰਮਥਾ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸਨ, ਅੰਦਰ ਆਏ,
ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਰੇषਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯੋਸ੍ਤਿ ਮੇ ਸ੍ਵਪਰਿਚ੍ਛਦਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਵੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਭੇਜਾਂਗਾ।
ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯੇਤਿ ਹृਦਯੇ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸ਼ੂਲਿਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ—
ਕੁਂਡੋਦਰੋ ਮਯੂਰਾਖ੍ਯੋ ਬਾਣੋ ਗੋਕਰ੍ਣ ਏਵ ਚ
ਕੁੰਡੋਦਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਯੂਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਬਾਣ ਅਤੇ ਗੋਕਰਨ ਵੀ—
ਕृਤ੍ਵੋਪਾਯਸ਼ਤਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਦਿਵੋਦਾਸਸ੍ਯ ਸਂਭ੍ਰਮੇ ਯਦੈਕੋਪਿ ਸਮਰ੍ਥੋ ਨ ਤਦਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਿਵੋਦਾਸ ਦੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਸੌ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਫਲ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਅਪਰਾਧਸ਼ਤੇष੍ਵੀਸ਼ਃ ਕੇਨ ਤੁष੍ਯਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਇਕ ਸੌ ਅਪਰਾਧ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼ਾਂਭਵੇ ਲਿਂਗੇ ਵਿਧਿਨਾਤ੍ਰ ਸਮਰ੍ਚਿਤੇ
ਇਥੇ ਜੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਇਕ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ,
ਨ ਤੁष੍ਯਤਿ ਤਥਾ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਯਜ੍ਞਦਾਨਤਪੋਵ੍ਰਤੈਃ
ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਤਪ ਜਾਂ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਇੰਨਾ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਲਿਂਗਾਰ੍ਚਨਵਿਧਾਨਜ੍ਞੋ ਲਿਂਗਾਰ੍ਚਨਰਤਃ ਸਦਾ 4.2.53.
ਜੋ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਢੰਗ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਨ ਗੋਸ਼ਤਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਨ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ਼ਤਦਾਨਤਃ
ਨਾ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਸੌ ਸੋਨੇ ਦੇਣ ਨਾਲ,
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦਿਭਿਰ੍ਯਾਗੈਰ੍ਨ ਤਤ੍ਫਲਮਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਰਗੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸ੍ਨਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਯੋ ਲਿਂਗਸ੍ਨਪਨੋਦਕਮ੍
ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਲਿਂਗ ਸ੍ਨਪਨਵਾਰ੍ਭਿਰ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯਭਿषੇਚਨਮ੍
ਜੋ ਲਿੰਗ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਲਿਂਗਂ ਸਮਰ੍ਚਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਣਤਿਂ ਸਕृਤ੍
ਜੋ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਲਿਂਗਂ ਯਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਕृਤਾਦਘਾਤ੍
ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯੇਤਿ ਗਣੈਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਾਮਿਦ੍ਰੋਹੋਪਸ਼ਾਂਤਯੇ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ,
ਕੁਂਡੋਦਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਂਗਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਲਾਰ੍ਕਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਕੁੰਡੋਦਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਚਲਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ,
ਕੁਂਡੋਦਰੇਸ਼੍ਵਰਾਲ੍ਲਿਂਗਾਤ੍ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਮਸਿਰੋਧਸਿ
ਕੁੰਡੋਦਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਤੇ,
ਮਯੂਰੇਸ਼ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਚ ਲਿਂਗਂ ਬਾਣੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਹਤ੍ 4.2.53.
ਮਯੂਰੇਸ਼ਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਵੱਡਾ ਲਿੰਗ ਜੋ ਬਾਣੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ,
ਗੋਕਰ੍ਣੇਸ਼ਂ ਮਹਾਲਿਂਗਮਂਤਰ੍ਗੇਹਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ
ਗੋਕਰਣੇਸ਼ਾ ਵੱਡਾ ਲਿੰਗ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਹੈ।
ਗੋਕਰ੍ਣੇਸ਼੍ਵਰ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਂਚਤ੍ਵ ਸਮਯੇ ਸਤਿ
ਗੋਕਰਣੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਭਗਤ ਲਈ, ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ,
ਮਹਿਮਾਨਂ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਤਤ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਃ ਪਰ੍ਯਵਰ੍ਣਯਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵੈष੍ਣਵ੍ਯਾ ਮਾਯਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯੇਤਾਤ੍ਰ ਯਯਾਖਿਲਮ੍
ਵੈਸ਼ਣਵ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ, ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਹੈ।