ਅਰ੍ਬੁਦਂ ਨਾਗਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ
ਅਰਬੁਦਾ ਨਾਗ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਤ੍ਰ ਯਾਵੋऽਦ੍ਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਯਸ੍ਯ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤ 7.3.3.
ਅੱਜ ਉਥੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ, ਦੋਸਤ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਵਸਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਉਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਹਂ ਪ੍ਰਣਯਾਦ੍ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਵਚਃ ਸ਼ृषੁ
ਪਰ ਭਰਾ, ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਆਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਯਾਤੁ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵृਣੋਮ੍ਯਹਮ੍ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪਿਤਰੌ ਚੈਵ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਮੁਨਿਨਾ ਸਹ
ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਯਸ਼ ਮਿਲੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ਪੂਰ੍ਣੈਰ੍ਨਦੀਨਿਰ੍ਝਰਸਂਕੁਲੈਃ
ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ, ਅੱਛੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੁਕ੍ਤੋऽਰ੍ਬੁਦੇਨ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਵਰੇ ਮੁਨਿਵਾਕ੍ਯਤਃ
ਉਥੇ ਹੀ, ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ, ਅਰਬੁਦਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੱਡੇ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿਵਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰ੍ਬੁਦੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਰਬੁਦਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੁਡਾ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚਾਰ੍ਬੁਦਂ ਨਾਗਂ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਉਸ ਨੇ ਅਰਬੁਦਾ ਨਾਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰ ਮੰਗ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆ।'
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਯਦਿ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਣ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਯਚ੍ਚੈਤਚ੍ਛਿਖਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰ੍ਝਰਂ ਨਿਰ੍ਮਲੋਦਕਮ੍
ਇਸ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਇਹ ਸੁਤਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਝਰਨਾ ਵਗਦਾ ਹੈ—
ਅਤ੍ਰੈਵਾਹਂ ਵਸਿष੍ਯਾਮਿ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਸਦਾ ਮੁਨੇ 7.3.3.
ਇਥੇ ਹੀ ਮੈਂ, ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਅਪਿ ਵਂਧ੍ਯਾ ਚ ਯਾ ਨਾਰੀ ਸ੍ਨਾਨਮਾਤ੍ਰਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਬਾਂਝ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ—
ਸਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਨਭਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਫਲੈਃ ਪੂਜਾਂ ਕਰੋਤਿ ਚ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਚੰਦ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—
ਯੇऽਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚਾਤ੍ਰ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਯੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਪੰਜਵੀਂ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਨਂਦਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ
ਨੰਦੀਵਰਧਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤ ਆਖੀ—
ਵਰਂ ਚ ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਤ੍ਸ ਪਰਿਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇऽਨਘ
ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।
ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਜਾਯਤਾਮਤ੍ਰ ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਤਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਤੇਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਵੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇ।
ਯਥਾਹਮਰ੍ਬੁਦੇਤ੍ਯੇਵਂ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਭੂਤਲੇ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਅਰਬੁਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਐਸਾ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਖਿਆਤਿ ਹੋਵੇ।
ਚਕ੍ਰੇ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਨੋਦਿਤਃ ॥ 7.3.3.
ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਇਆ।
ਪਨਸੈਸ਼੍ਚਂਪਕੈਰਾਮ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਿਯਂਗੁਬਿਲ੍ਵਦਾਡਿਮੈਃ
ਕਠਲ, ਚੰਪਾ, ਆੰਬ, ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਬੈਲ ਤੇ ਦਾਦੂਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ—
ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਹ੍ਯਰੁਂਧਤ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਸਮੇਤ, ਖਲੋਤਾ ਸੀ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਅਤਿਪਾਪਕृਤੋ ਨਰਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਤੇ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਘਮਾਸੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤਿਲਦਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਇਥੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਬਹੁਨਾ ਕਿਮਿਹੋਕ੍ਤੇਨ ਸ੍ਤਾਨਮਾਤ੍ਰਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਹੋਰ ਵਧੀਕ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮੁਖਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਤਤ੍ਰ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਮਹਾਂਮੁਨੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ।