ਏਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸੋ ਵਿਪ੍ਰ ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਵਿਪੁਲਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍
ਮੈਂ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਵੱਡੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਯਜਨ ਕਰੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਹਿਆ।
ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਦਿਵੋਦਾਸਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਭੂਃ
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦਿਵੋਦਾਸ ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਪਦਮ-ਜਨਮ ਨੇ—
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਹੋਮਧੂਮੋਘੈਰ੍ਯਦ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਗਗਨਾਂਤਰਮ੍
ਅੱਜ ਵੀ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਹੋਮ ਦੀ ਧੂੰਆਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਜਗਤੀਤਲੇ
ਦਸ-ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਰੁਦ੍ਰਸਰੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵ
ਪਹਿਲਾਂ, ਕਲਸ਼-ਜਨਮ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਰੁਦ੍ਰਸਰਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਧੁਨ੍ਯਥ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਭਗੀਰਥਸਮਾਗਮਾਤ੍ 4.2.52.
ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਨਦੀ ਉਥੇ ਆਈ।
ਵਿਧਿਰ੍ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇਸ਼ਂ ਲਿਂਗਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਥੇ ਦਸ-ਅਸ਼ਵਮੇਧੇਸ਼ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਰਤੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਨਾਵਾਪ ਕਿਂਚਨ
ਉਹ ਧਰਮ-ਰਤ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਪਰਾਤਨੁਰਿਯਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਯੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਸੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕਾਇਆ ਹੈ।
ਕਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਿਹੇਹ ਤੇ
ਜੋ ਕਾਸੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਓਹ ਮੂਰਖ ਇੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵਿਸ਼੍ਵਸਂਤਾਪਸਂਹਰ੍ਤੁਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਸ਼੍ਵਪਤੇਸ੍ਤਨੁਃ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਮਸ੍ਤਾਘੌਘਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਜੋ ਕਾਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—
ਨਿਰ੍ਵਾਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਯਃ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਦੁਰ੍ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਔਖੀ ਰਾਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਯਃ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਂਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਚ੍ਛੇਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਜੋ ਕਾਸੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੂਰਖ ਹੈ।
ਨਿਬਰ੍ਹਣੀ ਮਧੌਘਸ੍ਯ ਸੁਪੁਣ੍ਯ ਪਰਿਬृਂਹਿਣੀਮ੍ 4.2.52.
ਇਹ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਲੋਕੇ ਕ੍ਵ ਤਤ੍ਸੌਖ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਸੌਖ੍ਯਂ ਵੈष੍ਣਵੇ ਪਦੇ
ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਖ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਖ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਵਾਰਾਣਸੀਗੁਣਗਣਾਨ੍ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਦ੍ਰੁਹਿਣਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਹੋਮਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੋ ਦੇ ਵਤਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਜਪ ਕਰਨਾ, ਹਵਨ ਕਰਨਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਮਾਸਿ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਪਦਂ ਤਿਥਿਮ੍
ਜੈਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀ ਤਿਥਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ—
ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਸਰੋਵਰੇ
ਜੈਠ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ—
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਤਿਥਿषੁ ਕ੍ਰਮਸ੍ਨਾਯੀ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਤਿਥਿ 'ਤੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਿਥਿਂ ਦਸ਼ਹਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਸ਼ਜਨ੍ਮਾਘਹਾਰਿਣੀਮ੍ 4.2.52.
ਦਸਹਰਾ ਤਿਥਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਦਸ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਲਿਂਗਂ ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਸ਼ਹਰਾ ਤਿਥੌ
ਦਸਹਰਾ ਤਿਥਿ 'ਤੇ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ—
ਸ੍ਨਾਤੋ ਦਸ਼ਹਰਾਯਾਂ ਯਃ ਪੂਜਯੇਲ੍ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਦਸਹਰਾ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਮਾਸਿ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪਕ੍ਸ਼ਂ ਰੁਦ੍ਰਸਰੇ ਨਰਃ
ਜੈਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੌਰਾਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਪੱਖ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਵਭृਥੈਰ੍ਯਤ੍ਫਲਂ ਸਮ੍ਯਗਾਪ੍ਯਤੇ
ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਮ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—