ਇਤਿ ਜੋषਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਦਾਸੋਸ੍ਮਿ ਯਜ੍ਞਸਂਭਾਰਾਨ੍ਨਯਮੇਕੋ ਸ਼ਤੋऽਖਿਲਾਨ੍
ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ; ਯਜਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ—even ਸੌ ਵਾਰੀ—ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈ।
ਯਦਸ੍ਤਿ ਮੇਖਿਲਂ ਤਤ੍ਰ ਸਪ੍ਤਾਂਗੇਪਿ ਭਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਸੱਤ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹੈਂ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਰੋਮਿ ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਤਨ੍ਨ ਮਨਾਗਪਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਕ੍ਰਤੁਕ੍ਰਿਯਾਭ੍ਯੋਪਿ ਤੀਰ੍ਥੇਭ੍ਯੋਪਿ ਸਮਂਤਤਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਤੂ ਕਰਨਾ ਤੇ ਤੀਰਥ—all ਪਾਸੋਂ—ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਸਂਤਾਪਜੋਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਜ੍ਰਾਗ੍ਨੇਰਪਿ ਦਾਰੁਣਃ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਵਜਰ ਜਾਂ ਆਮ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਡਰਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਦਾਵਭृਥਸਿਸ੍ਰਾਸੁਰ੍ਭਵੇਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ 4.2.52.
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਅੰਤਮ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂ—
ਹਵਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮੁਖੇ ਯਤ੍ਕਰੋਮਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਭਿਲਾषੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਜਾਗਰ੍ਤ੍ਯੇਕੋ ਹृਦੀਹ ਮੇ
ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇਕੋ ਇਕ ਇੱਛਾ ਜਾਗਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਹੋ ਅਹੋਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਫਲਿਤੋ ਮੇ ਮਨੋਰਥਃ
ਵਾਹ, ਕਈ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਏਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸੋ ਵਿਪ੍ਰ ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਵਿਪੁਲਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍
ਮੈਂ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਵੱਡੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਯਜਨ ਕਰੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਹਿਆ।
ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਦਿਵੋਦਾਸਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਭੂਃ
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦਿਵੋਦਾਸ ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਪਦਮ-ਜਨਮ ਨੇ—
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਹੋਮਧੂਮੋਘੈਰ੍ਯਦ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਗਗਨਾਂਤਰਮ੍
ਅੱਜ ਵੀ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਹੋਮ ਦੀ ਧੂੰਆਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਜਗਤੀਤਲੇ
ਦਸ-ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਰੁਦ੍ਰਸਰੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵ
ਪਹਿਲਾਂ, ਕਲਸ਼-ਜਨਮ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਰੁਦ੍ਰਸਰਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਧੁਨ੍ਯਥ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਭਗੀਰਥਸਮਾਗਮਾਤ੍ 4.2.52.
ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਨਦੀ ਉਥੇ ਆਈ।
ਵਿਧਿਰ੍ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇਸ਼ਂ ਲਿਂਗਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਥੇ ਦਸ-ਅਸ਼ਵਮੇਧੇਸ਼ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਰਤੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਨਾਵਾਪ ਕਿਂਚਨ
ਉਹ ਧਰਮ-ਰਤ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਪਰਾਤਨੁਰਿਯਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਯੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਸੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕਾਇਆ ਹੈ।
ਕਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਿਹੇਹ ਤੇ
ਜੋ ਕਾਸੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਓਹ ਮੂਰਖ ਇੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵਿਸ਼੍ਵਸਂਤਾਪਸਂਹਰ੍ਤੁਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਸ਼੍ਵਪਤੇਸ੍ਤਨੁਃ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਮਸ੍ਤਾਘੌਘਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਜੋ ਕਾਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—
ਨਿਰ੍ਵਾਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਯਃ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਦੁਰ੍ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਔਖੀ ਰਾਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਯਃ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਂਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਚ੍ਛੇਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਜੋ ਕਾਸੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੂਰਖ ਹੈ।
ਨਿਬਰ੍ਹਣੀ ਮਧੌਘਸ੍ਯ ਸੁਪੁਣ੍ਯ ਪਰਿਬृਂਹਿਣੀਮ੍ 4.2.52.
ਇਹ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਲੋਕੇ ਕ੍ਵ ਤਤ੍ਸੌਖ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਸੌਖ੍ਯਂ ਵੈष੍ਣਵੇ ਪਦੇ
ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਖ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਖ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਵਾਰਾਣਸੀਗੁਣਗਣਾਨ੍ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਦ੍ਰੁਹਿਣਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।