ਕृਤਮਾਨੋ ਨृਪਤਿਨਾ ਸੋਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਾਸਨਾਦਿਭਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਠਣ, ਬੈਠਣ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ—
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਮਾਂ ਨੈਵ ਜਾਨਾਸਿ ਜਾਨੇ ਤ੍ਵਾਂ ਹਿ ਰਿਪੁਂਜਯਮ੍
ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ—
ਪਰਃਸ਼ਤਾ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਰਾਜਾਨੋ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਮੈਂ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਉਦਾਰ ਹਨ—
ਵਿਨਿष੍ਕृਤਾਰਿषਡ੍ਵਰ੍ਗਾਃ ਸੁਸ਼ੀਲਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਦਯਾਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਨਿਪੁਣਾਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਃ
ਜੋ ਦਇਆ ਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਜਿਤਰੋषਰਯਾਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸੌਮ੍ਯਸੌਂਦਰ੍ਯਭੂਮਯਃ
ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ, ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਪਰਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਯੇ ਰਾਜਰ੍षੇ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਃ
ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਹੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਿਰਫ਼ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ—
ਪ੍ਰਜਾਨਿਜਕੁਟੁਂਬਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਭੂਦੇਵਦੈਵਤਃ 4.2.52.
ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਾ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ—
ਧਨ੍ਯੋ ਮਾਨ੍ਯੋਸਿ ਚ ਸਤਾਂ ਪੂਜਨੀਯੋਸਿ ਸਦ੍ਗੁਣੈਃ
ਤੂੰ ਧਨਵੰਤ ਹੈਂ, ਮਾਣਯੋਗ ਹੈਂ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸਤਜਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈਂ—
ਕਿਂ ਨਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾ ਤਵ ਨृਪ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮਸ੍ਪृਹਾਵਤਾਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਰਖਾ ਨਹੀਂ?
ਗੋष੍ਠੀ ਤਿष੍ਠਤ੍ਵਿਯਂ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਂ ਸ੍ਤੌਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਸਭਾ ਹੁਣੇ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਰਹਿਣ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਜੋ ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਵਤੀ ਚੈषਾऽਵਨਿਃ ਸਰ੍ਵਰ੍ਧਿਭਾਜਨਮ੍
ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਇਯਂ ਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੇ ਕਰ੍ਮਭੂਮਾਵਨੁਤ੍ਤਮਾ
ਤੇਰੀ ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਹੈ।
ਸਂਚਿਤਂ ਯਦ੍ਧਨਂ ਪੁਂਭਿਰ੍ਨਯਸਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿਭਿਃ
ਜੋ ਧਨ ਨੇਕ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ—
ਮਹਿਮਾਨਂ ਪਰਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਃ ਕੋਪਿ ਵੇਦ ਨ ਭੂਪਤੇ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?
ਮਨ੍ਯੇ ਧਨ੍ਯਤਰੋਸਿ ਤ੍ਵਂ ਬਹੁਜਨ੍ਮਸ਼ਤਾਰ੍ਜਿਤੈਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੈਂ, ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਾਨੁਗ੍ਰਹੇਣੈਵ ਤ੍ਵਯੈषਾ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਪੁਰੀ 4.2.52.
ਇਹ ਪੁਰੀ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਹਿਤਂ ਵਚ੍ਮਿ ਯਦਿ ਤੇ ਰੋਚਤੇऽਨਘ
ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਅਨ੍ਯਦੇਵਧਿਯਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਕਰ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖ।
ਵਿਪ੍ਰੈਰੁਦਰ੍ਕਮਿਚ੍ਛਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾ ਯਤੋ ਨृਪਾਃ
ਜੋ ਰਾਜੇ ਚੰਗਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਜੋषਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਦਾਸੋਸ੍ਮਿ ਯਜ੍ਞਸਂਭਾਰਾਨ੍ਨਯਮੇਕੋ ਸ਼ਤੋऽਖਿਲਾਨ੍
ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ; ਯਜਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ—even ਸੌ ਵਾਰੀ—ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈ।
ਯਦਸ੍ਤਿ ਮੇਖਿਲਂ ਤਤ੍ਰ ਸਪ੍ਤਾਂਗੇਪਿ ਭਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਸੱਤ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹੈਂ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਰੋਮਿ ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਤਨ੍ਨ ਮਨਾਗਪਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਕ੍ਰਤੁਕ੍ਰਿਯਾਭ੍ਯੋਪਿ ਤੀਰ੍ਥੇਭ੍ਯੋਪਿ ਸਮਂਤਤਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਤੂ ਕਰਨਾ ਤੇ ਤੀਰਥ—all ਪਾਸੋਂ—ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਸਂਤਾਪਜੋਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਜ੍ਰਾਗ੍ਨੇਰਪਿ ਦਾਰੁਣਃ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਵਜਰ ਜਾਂ ਆਮ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਡਰਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਦਾਵਭृਥਸਿਸ੍ਰਾਸੁਰ੍ਭਵੇਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ 4.2.52.
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਅੰਤਮ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂ—
ਹਵਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮੁਖੇ ਯਤ੍ਕਰੋਮਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਭਿਲਾषੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਜਾਗਰ੍ਤ੍ਯੇਕੋ ਹृਦੀਹ ਮੇ
ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇਕੋ ਇਕ ਇੱਛਾ ਜਾਗਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਹੋ ਅਹੋਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਫਲਿਤੋ ਮੇ ਮਨੋਰਥਃ
ਵਾਹ, ਕਈ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।