ਚਰਣੌ ਵਿਚਰੇਤਾਂਯੌ ਵਿਸ਼੍ਵਭਰ੍ਤृ ਪੁਰੀ ਭੁਵਿ
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਭਰਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ।
ਇਹ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਤਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਕਾਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਸਕृਤ੍
ਇੱਥੇ, ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ, ਕਾਸ਼ੀ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇਨਾਨੁਮਨ੍ਯਤੇ ਚੈषਾ ਕਾਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਮਾਣਭੂਃ ਯਯੈਤਦ੍ਧੂਰ੍ਜਟੇਰ੍ਧਾਮ ਧृਤਂ ਸ੍ਵ ਵਿषਯੀਕृਤਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਇਹ ਕਾਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਟਾਧਾਰੀ ਦਾ ਘਰ, ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—
ਵਰਂ ਤृਣਾਨਿ ਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਾਤ੍ਯਾਹਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਹਵਾ ਨਾਲ ਢਹਿ ਗਏ ਘਾਹ ਤੇ ਅਨਾਜ ਵੀ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ—
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਚਾਯੁਃ ਪਰਾਰ੍ਧਦ੍ਵਯ ਸਂਮਿਤਮ੍
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਉਮਰ, ਜੋ ਦੋ ਪਰਾਰਧਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ—
ਅਹੋ ਮੇ ਧਰ੍ਮਸਂਪਤ੍ਤਿਰਹੋਮੇ ਭਾਗ੍ਯਗੌਰਵਮ੍
ਵਾਹ! ਮੇਰੇ ਧਰਮ ਦੀ ਦੌਲਤ! ਵਾਹ! ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਦਾ ਵਡਿਆਈ!
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸ੍ਵਤਪੋ ਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਮਨੋਰਥਫਲੈਰਲਮ੍
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦਾ ਰੁੱਖ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਮਯਾ ਵ੍ਯਧਾਯਿ ਬਹੁਧਾ ਸृष੍ਟਿਃ ਸृष੍ਟਿਂ ਵਿਤਨ੍ਵਤਾ 4.2.52.
ਮੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਫੈਲਾਈ, ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ—
ਇਤਿ ਹृष੍ਟਮਨਾ ਵੇਧਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—
ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਤਪਾਣਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਭੁਜੇ
ਪਾਣੀ ਤੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ—
ਕृਤਮਾਨੋ ਨृਪਤਿਨਾ ਸੋਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਾਸਨਾਦਿਭਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਠਣ, ਬੈਠਣ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ—
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਮਾਂ ਨੈਵ ਜਾਨਾਸਿ ਜਾਨੇ ਤ੍ਵਾਂ ਹਿ ਰਿਪੁਂਜਯਮ੍
ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ—
ਪਰਃਸ਼ਤਾ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਰਾਜਾਨੋ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਮੈਂ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਉਦਾਰ ਹਨ—
ਵਿਨਿष੍ਕृਤਾਰਿषਡ੍ਵਰ੍ਗਾਃ ਸੁਸ਼ੀਲਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਦਯਾਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਨਿਪੁਣਾਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਃ
ਜੋ ਦਇਆ ਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਜਿਤਰੋषਰਯਾਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸੌਮ੍ਯਸੌਂਦਰ੍ਯਭੂਮਯਃ
ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ, ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਪਰਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਯੇ ਰਾਜਰ੍षੇ ਤਵ ਸਦ੍ਗੁਣਾਃ
ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਹੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਿਰਫ਼ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ—
ਪ੍ਰਜਾਨਿਜਕੁਟੁਂਬਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਭੂਦੇਵਦੈਵਤਃ 4.2.52.
ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਾ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ—
ਧਨ੍ਯੋ ਮਾਨ੍ਯੋਸਿ ਚ ਸਤਾਂ ਪੂਜਨੀਯੋਸਿ ਸਦ੍ਗੁਣੈਃ
ਤੂੰ ਧਨਵੰਤ ਹੈਂ, ਮਾਣਯੋਗ ਹੈਂ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸਤਜਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈਂ—
ਕਿਂ ਨਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾ ਤਵ ਨृਪ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮਸ੍ਪृਹਾਵਤਾਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਰਖਾ ਨਹੀਂ?
ਗੋष੍ਠੀ ਤਿष੍ਠਤ੍ਵਿਯਂ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਂ ਸ੍ਤੌਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਸਭਾ ਹੁਣੇ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਰਹਿਣ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਜੋ ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਵਤੀ ਚੈषਾऽਵਨਿਃ ਸਰ੍ਵਰ੍ਧਿਭਾਜਨਮ੍
ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਇਯਂ ਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੇ ਕਰ੍ਮਭੂਮਾਵਨੁਤ੍ਤਮਾ
ਤੇਰੀ ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਹੈ।
ਸਂਚਿਤਂ ਯਦ੍ਧਨਂ ਪੁਂਭਿਰ੍ਨਯਸਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿਭਿਃ
ਜੋ ਧਨ ਨੇਕ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ—
ਮਹਿਮਾਨਂ ਪਰਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਃ ਕੋਪਿ ਵੇਦ ਨ ਭੂਪਤੇ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?
ਮਨ੍ਯੇ ਧਨ੍ਯਤਰੋਸਿ ਤ੍ਵਂ ਬਹੁਜਨ੍ਮਸ਼ਤਾਰ੍ਜਿਤੈਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੈਂ, ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਾਨੁਗ੍ਰਹੇਣੈਵ ਤ੍ਵਯੈषਾ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਪੁਰੀ 4.2.52.
ਇਹ ਪੁਰੀ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਹਿਤਂ ਵਚ੍ਮਿ ਯਦਿ ਤੇ ਰੋਚਤੇऽਨਘ
ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਅਨ੍ਯਦੇਵਧਿਯਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਕਰ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖ।
ਵਿਪ੍ਰੈਰੁਦਰ੍ਕਮਿਚ੍ਛਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾ ਯਤੋ ਨृਪਾਃ
ਜੋ ਰਾਜੇ ਚੰਗਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।