ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸਂਚਰਮਾਣੇਨ ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵੇਨਾਦਿਕੇਸ਼ਵਃ
ਕੇਸ਼ਵ, ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ,
ਕੌਤੁਕਾਦਿਵ ਉਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਹਰੇ ਰਵਿਰੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਹਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਰੁਚੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋਵਸਰਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਨਾ ਹਰਿਮ੍
ਉਹ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਹਰੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।'
ਅਥਾਵਸਰਮਾਲੋਕ੍ਯ ਲੋਕਚਕ੍ਸ਼ੁਰਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮ੍
ਫਿਰ, ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤਵਾਪਿ ਪੂਜ੍ਯਃ ਕੋਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਪੂਜ੍ਯਾਤ੍ਰ ਮਾਧਵ ।। 4.2.51.
ਮਾਧਵ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਪੂਜਦੀ ਹੈ?
ਤ੍ਵਤ੍ਤਸ਼੍ਚਾਵਿਰ੍ਭਵੇਦੇਤਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਸ੍ਮ੍ਯਤ੍ਰ ਤਵਾਂਤਿਕਮ੍
ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੋਰੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼—
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਪੂਜ੍ਯੋਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍
ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈ—ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਾਦਨ੍ਯਂ ਸਮਰ੍ਚਯਤਿਯੋਲ੍ਪਧੀਃ
ਇਥੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਮਝ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਣੈਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਕੋ ਮृਤ੍ਯੁਂਜਯਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਹਰਃ
ਸਿਰਫ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
ਕਾਲਕਾਲਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਭृਂਗੀ ਕਾਲਂ ਜਿਗਾਯਵੈ
ਕਾਲ ਦੇ ਕਾਲ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਨੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵਿਜਿਗ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਯਸ੍ਤੁ ਹੇਲਯੈਕੇषੁ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਜੋ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਜਗਜ੍ਜਯਿਨੋ ਹੇਤੋਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਰਾਧਨਂ ਪਰਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਤ੍ਰਿਣੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਪਕ੍ਸ਼੍ਮਸਂਕੋਚਾਜ੍ਜਗਤ੍ਸਂਕੋਚਮੇਤ੍ਯਦਃ 4.2.51.
ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਹਲਕੇ ਸੰਕੋਚ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਲਿਂਗਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਚੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਕੜਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮਰ੍ਚ੍ਯ ਸ਼ਾਂਭਵਂ ਲਿਂਗਮਪਿਜਨ੍ਮਸ਼ਤਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਸ਼ੈਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਪੂਨ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਂਕਿਂ ਨ ਸਂਭਵੇਦਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵਲਿਂਗਸਮਰ੍ਚਨਾਤ੍
ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਇਥੇ ਕੀ ਕੁਝ ਅਸੰਭਵ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਂਪਤ੍ਤਿਰ੍ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਹਸ੍ਰਗੋ
ਮੈਂ, ਸਹਸਰਗੁ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਅਯਮੇਵ ਪਰੋਯੋਗਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮੇਵ ਪਰਂ ਤਪਃ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੋਗ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਹੈ।
ਯੈਰ੍ਲਿਂਗਂ ਸਕृਦਪ੍ਯਤ੍ਰ ਪੂਜਿਤਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਤੇਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਪਤੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਰਵੇ ਯੋ ਲਿਂਗਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਲਿਂਗਾਰ੍ਚਨੇ ਭਵੇਦ੍ਵृਦ੍ਧਿਸ੍ਤੇषਾਮੇਵਾਤ੍ਰ ਭਾਸ੍ਕਰ
ਭਾਸਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਲਿਂਗਾਰਾਧਨਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿषੁਲੋਕੇषੁ ਚਾਪਰਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੋਂ ਵਧ ਪੂਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲਿਂਗਂ ਤ੍ਵਮਪ੍ਯਰ੍ਕ ਸਮਰ੍ਚਯ ਮਹੇਸ਼ਿਤੁਃ 4.2.51.
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਵੀ, ਅਰਕਾ, ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਦਾਰਭ੍ਯ ਸਹਸ੍ਰਗੁਃ
ਹਰੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਹਸਰਗੁ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ—
ਗੁਰੁਤ੍ਵੇਨ ਤਦਾਕਲ੍ਯ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨਾਦਿਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਅਤਃ ਸ ਕੇਸ਼ਵਾਦਿਤ੍ਯਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਤਤਮੋਨੁਦਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਆਦਿਤ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ਵਾਦਿਤ੍ਯਮਾਰਾਧ੍ਯ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕੇਸ਼ਵ ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—