ਯਥਾ ਮੇ ਚਿਂਤ੍ਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧੇਨ੍ਵਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਪੂਰਣੇ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਖੋਹ ਗਾਂ ਲਈ ਭਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੂਰਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨਾਨ੍ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਤ੍ਰ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਇਹ ਖੋਹ ਭਰ ਦੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਵਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪੂਰਣੇ
ਉਹ ਖੋਹ ਭਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਚਿਰਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਤਮृषਿਮਿਦਮਾਹ ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਪਕ੍ਸ਼ਚ੍ਛੇਦਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਪੁਰਾ ਕृਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਅਸ੍ਤ੍ਯੁਪਾਯੋ ਨਗਾਨਾਂ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਨੇਤੁਂ ਮਹਾਨਗ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਉਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਬੁਦ ਇਤਿ ਖ੍ਪਾਤੋ ਵਯਸ੍ਯਃ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਅਰਬੁਦ ਨਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਦੋਸਤ ਹੈ।
ਸ ਵਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਨੇष੍ਯਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਇਹਥੇ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਆਦੇਸ਼ੋ ਦੀਯਤਾਮਸ੍ਯ ਦੁਃਖਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਚ ਨਾਰ੍ਹਸਿ
ਉਸਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦੇ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇ।
ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾऽऽਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਭੂਧਰਃ
ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮੈਨਾਕਸ੍ਤਨਯੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸਾਗਰੇ ਭਯਾਤ੍ ਕਿਂ ਕृਤ੍ਯਮਧੁਨਾऽਸ੍ਮਾਕਂ ਕਥਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੈਨਾਕ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?
ਇਤਃ ਸ਼ਾਪਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਮਿਤੋ ਦੁਃਖਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਜਮ੍ 7.3.3.
ਇਥੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੈ, ਤੇ ਇਥੇ ਪੁੱਤ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਵੀ ਹੈ।
ਸ ਏਵਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਂਦਿਵਰ੍ਧਨਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨੰਦੀਵਰਧਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਵਿਵਰੋ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪੂਰਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਇਕ ਡਰਾਉਣਾ ਗੱਡਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਭਰ ਦੇ।
ਪਾਲਾਸ਼ੈਃ ਖਾਦਿਰੈਰਾਢ੍ਯੋ ਧਵੈਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਉਸਨੂੰ ਪਲਾਸ਼, ਖੇੜ, ਧਾਵਾ ਤੇ ਸਾਲਮਲ ਦੇ ਟਾਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇ।
ਸੁਨਿष੍ਠੁਰੈਰ੍ਨृਪਸ਼ੁਭਿਰ੍ਭਿਲ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ ਨਾਰ੍ਹੋऽਹਂ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਤ੍ਰ ਗਂਤੁਂ ਕਥਂਚਨ
ਉਹ ਥਾਂ ਤਿੱਖੇ ਲੋਕਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭਿੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਅਥੋਵਾਚ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤਂ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਨਂਦਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਨੰਦੀਵਰਧਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਵ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸਦਾ ਵਾਸੋ ਮਮ ਤਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੇਰਾ ਵਾਸ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰਹੇਗਾ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾਃ ਪਤ੍ਰਪੁष੍ਪਫਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਹਮੇਵਾਨਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਰ੍ਥੇ ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਆਪ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।
ਅਰ੍ਬੁਦਂ ਨਾਗਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ
ਅਰਬੁਦਾ ਨਾਗ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਤ੍ਰ ਯਾਵੋऽਦ੍ਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਯਸ੍ਯ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤ 7.3.3.
ਅੱਜ ਉਥੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ, ਦੋਸਤ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਵਸਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਉਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਹਂ ਪ੍ਰਣਯਾਦ੍ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਵਚਃ ਸ਼ृषੁ
ਪਰ ਭਰਾ, ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਆਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਯਾਤੁ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵृਣੋਮ੍ਯਹਮ੍ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪਿਤਰੌ ਚੈਵ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਮੁਨਿਨਾ ਸਹ
ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਯਸ਼ ਮਿਲੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ਪੂਰ੍ਣੈਰ੍ਨਦੀਨਿਰ੍ਝਰਸਂਕੁਲੈਃ
ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ, ਅੱਛੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੁਕ੍ਤੋऽਰ੍ਬੁਦੇਨ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਵਰੇ ਮੁਨਿਵਾਕ੍ਯਤਃ
ਉਥੇ ਹੀ, ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ, ਅਰਬੁਦਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੱਡੇ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿਵਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰ੍ਬੁਦੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਰਬੁਦਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੁਡਾ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚਾਰ੍ਬੁਦਂ ਨਾਗਂ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਉਸ ਨੇ ਅਰਬੁਦਾ ਨਾਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰ ਮੰਗ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆ।'
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਯਦਿ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਣ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।