ਇਤ੍ਯੋਂਕृਤ੍ਯ ਸਮਾਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਕਦ੍ਰੂਂ ਦ੍ਰੁਤਗਤਿਃ ਖਗੀ
'ਓਮ' ਆਖ ਕੇ, ਤੇ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਕਾਦਰੂ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਨਾਗਾਂਤਕਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮਾਤਰਂ ਚਿਂਤਯਾਤੁਰਾਮ੍
ਫਿਰ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
ਵਿਨਤਾ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਤਨੂਰੁਹਾ
ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਬੋਲੇ।
ਸਂਤਿ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਨਿषਾਦਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਘਾਤਿਨਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਨਿਸ਼ਾਦ ਮੱਛੀਆਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਪਰਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਨਿਜਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਯੇ ਪੁष੍ਣਂਤੀਹ ਦੁਰ੍ਧਿਯਃ
ਇਹ ਲੋਕ ਉਲਟ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਹਿਂਸਾਕृਤਾਂ ਹਿਂਸਾ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਸਾਧਨਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹਿੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨਾ ਸੁਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿषਾਦੇष੍ਵਪਿ ਚੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਵਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕ
ਪਰ ਜੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤਰ—
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਚ੍ਚਿਹ੍ਨਂ ਕਿਂ ਚਨਾਤ੍ਥ ਮੇ
ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਖਾਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਕੀ ਹੈ, ਦੱਸੋ ਮੈਨੂੰ।
ਯਜ੍ਞਸੂਤ੍ਰਂ ਗਲੇ ਯਸ੍ਯ ਸੋਤ੍ਤਰੀਯਂ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਦਾ ਧਾਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਚਾਦਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ ਹੋਵੇ—
ਸਪਵਿਤ੍ਰੌ ਕਰੌ ਯਸ੍ਯ ਯਨ੍ਨੀਵੀ ਕੁਸ਼ਗਰ੍ਭਿਣੀ 4.1.50.
ਜਿਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ 'ਪਵਿੱਤਰ' ਤੇ 'ਕਮੰਡਲ' ਹੋਣ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਵੀ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਹੋਵੇ—
ਉਚ੍ਚਰੇਦृਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮ੍ਨਾਮृਚਮੇਕਾਮਪੀਹ ਯਃ
ਇਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਜਾਂ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੀ ਇਕ ਰਿਚ ਵੀ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ—
ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ ਤਸ੍ਯੈਤੇष੍ਵੇਕਮਪ੍ਯੇਵ ਨ ਮਨ੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਬੋਧਕਮ੍
ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਇਕ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂਤਰਂ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਦ੍ਵਿਜਬੋਧਕਰਂ ਪ੍ਰਸੂਃ
ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੱਸੋ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਨਤਾ ਪ੍ਰਾਹ ਯਸ੍ਤੇ ਕਂਠਗਤੋਂऽਗਜ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ—
ਦ੍ਵਿਜਮਾਤ੍ਰੇਪਿ ਯਾ ਹਿਂਸਾ ਸਾ ਹਿਂਸਾ ਕੁਸ਼ਲਾਯ ਨ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣੀ, ਉਹ ਨਾਹ ਤਾਂ ਭਲਾ ਹੈ, ਨਾਹ ਹੀ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਯਪਿਰਿਤਿਪ੍ਰਸੂਪਾਦੌਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਦੂਰਾਦਾਲੋਕਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਨਿषਾਦਾਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਜੀਵਿਨਃ
ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ।
ਅਂਧੀਕृਤ੍ਯ ਦਿਸ਼ੋਭਾਗਾਨਬ੍ਧਿਰੋਧਸ੍ਯੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਕਾਂਦਿਸ਼ੀਕਾ ਨਿषਾਦਾਸ੍ਤੁ ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਾਂਦਿਸ਼ੀਕ ਨਿਸ਼ਾਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਥੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ।
ਜਜ੍ਵਾਲੇਂਗਲਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਤਤ੍ਕਂਠਕਂਦਲੀਮ੍ 4.1.50.
ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗਲ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਕਂਠਤਾਲੁਸ੍ਥਂ ਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਗਲੇ ਦੇ ਜੜ੍ਹ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਪਛਾਣ ਕੇ—
ਤਮੁਦ੍ਗੀਰ੍ਣਂ ਨਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਰਾਟ੍ਸਮਭਾषਤ
ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬੋਲੇ।
ਸ ਤਦਾਹੇਤਿ ਵਿਪ੍ਰੋਹਂ ਪृष੍ਟਃ ਸਨ੍ਗਰੁਡਾਗ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ,' ਜਦ ਗਰੁੜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰੇष੍ਯ ਗਰੁਡੋ ਦੂਰਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਥ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭੇਜ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਬਾਕੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਗਲ ਲਏ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਸ੍ਕਂ ਜ੍ਵਾਲਾਤਤਦਿਗਂਤਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇਜ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਸਨ—
ਤੇ ਸਨ੍ਨਹ੍ਯਂਤ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸਜ੍ਜੀਕृਤ ਬਲਾਯੁਧਾਃ
ਉਹ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤੀਰਵਿਰ੍ਨਾਯਂ ਨਾਯਮਗ੍ਨਿਃ ਸਧੂਮਵਾਨ੍
ਇਹ ਉਹ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਜੋ ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਨਾਹ ਹੀ ਧੂੰਆਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਨ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਪ੍ਰਭੇਦृਕ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਕृਤਿਰ੍ਦਾਨਵੇष੍ਵਿਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਨਾਹ ਹੀ ਇਹ ਰੂਪ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਸਂਭਾਵਯਂਤੀਤਿ ਨੀਤਿਜ੍ਞਾ ਅਪਿ ਨਿਰ੍ਜਰਾਃ
ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਅਮਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਪੇਤੁਃ ਪਕ੍ਸ਼ਵਾਤੇਨ ਸਾਯੁਧਾਸ਼੍ਚ ਸਵਾਹਨਾਃ 4.1.50.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਪੰਛੀ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਏ।