ਮृष੍ਟਂ ਤਿष੍ਠਤੁ ਤਦ੍ਦੂਰਂ ਵਿषਾਦਪ੍ਯਧਿਕਂ ਕਟੁ
ਉਹ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਖਾਣਾ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹੇ; ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੜਵਾ ਹੈ।
ਵਯਂ ਨ ਯਾਮੋ ਯਦ੍ਭਾਵ੍ਯਂ ਤਦਸ੍ਮਾਕਂ ਭਵਤ੍ਵਿਹ
ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਜੋ ਸਾਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਅਕਰ੍ਣਾਃ ਕੂਰਹृਦਯਾਃ ਪਿਤਰੌ ਵ੍ਰੀਡਯਂਤਿ ਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਬੇਹਰੇ ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਦਿਲ ਹੋ, ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਗਿਰਂ ਨਿਰਾਕृਤ੍ਯ ਯੇ ਤਿष੍ਠੇਯੁਃ ਸੁਦੁਰ੍ਮਦਾਃ
ਜੋ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਨਕਾਰ ਕੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਮੰਡੀ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਵਚਨਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਨਯਾਮ ਇਤਿ ਸੋਰਗੀ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਜਾਵਾਂ।'
ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਭਵਤ ਯੂਯਂ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਲਂਘਨਾਤ੍
ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਟੋਣ ਕਾਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਰਕਸ਼ਯ ਦਾ ਖਾਣਾ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ।
ਇਤਿ ਸ਼ਾਪਾਨਲਾਦ੍ਭੀਤੈਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਾਤਾਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਮੌਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਸਮਧਿਗਮ੍ਯ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਉਹ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ, ਉਚੈਸ਼੍ਰਵਸ ਦੀ ਪੂਛ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਾਨਲ ਧੂਮੌਘੈਃ ਫੂਤ੍ਕਾਰਭਰਨਿਃਸृਤੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੂੰਕਾਰ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਧੂੰਏ ਦੇ ਬੱਦਲ, ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸਾਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ—
ਵਿਨਤਾਪृष੍ਠਮਾਰੁਹ੍ਯ ਕਦ੍ਰੂਃ ਸ੍ਨੇਹਵਸ਼ਾਤ੍ਤਤਃ 4.1.50.
ਫਿਰ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਦਰੂ ਵਿਨਤਾ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਤਿਗ੍ਮਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਵ੍ਯਾਕੁਲੀਭੂਤਮਾਨਸਾ
ਤੇਜ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਲਝ ਗਿਆ।
ਉष੍ਣਗੋਰੁष੍ਣਗੋਭਿਰ੍ਮੇ ਤਾਪ੍ਯਤੇ ਨਿਤਰਾਂ ਤਨੁਃ
ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਪਤਂਗੀ ਤ੍ਵਂ ਪਤਂਗੋਸੌ ਸਹਸ੍ਰਗੁਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਛੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਹਸਰਗੁ ਵੀ ਪੰਛੀ ਹੈ।
ਵਿਯਤ੍ਸਰਸਿ ਹਂਸੋਯਂ ਭਵਤੀ ਹਂਸਗਾਮਿਨੀ
ਅਕਾਸ਼-ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹੰਸ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੰਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਖਗੀਮੁਦ੍ਗੀਯਮਾਨਾਂ ਖੇ ਪੁਨਰੂਚੇ ਬਿਲੇਸ਼ਯਾ
ਜਦ ਪੰਛੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਵਿਚੋਂ ਬੋਲ ਪਈ।
ਵਿਨਤੇ ਵਿਨਤਾਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਨਾਵਸਿ ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਣੀ
ਵਿਨਤਾ, ਤੂੰ ਪੰਛੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਨੂੰ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦੀ?
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਮਹਂ ਭੂਯਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦੋਦਕਪਾਯਿਨੀ
ਜਦ ਤਕ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਧੋਵਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪੀਂਦੀ ਰਹਾਂ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਗਤਵਤੀ ਪਕ੍ਸ਼ਪੁਟੌ ਧृਤ੍ਵਾ ਬਿਡੋਰਗੀ
ਸੱਪ-ਪੰਛੀ ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਬੈਠੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਛੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਵਿਚ ਫੜ ਲਿਆ।
ਖਖੋਲ੍ਕੇਤਿ ਯਦੁਕ੍ਤਾ ਗੀਃ ਕਦ੍ਰ੍ਵਾ ਸਂਭ੍ਰਾਤਚੇਤਸਾ
ਕਦਰੂ ਨੇ 'ਖਖੋਲਕਾ' ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਨਾਗਤਿਗ੍ਮਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਖੇ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਵਿਵਸ੍ਵਤਿ 4.1.50.
ਜਦ ਮਨ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਕ੍ਤਾ ਵਿਨਤਯੈਵੈषਾ ਤਾਪੋਪਹਤਲੋਚਨਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਆਪ ਕਹੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ।
ਕਦ੍ਰੁ ਤ੍ਵਯਾ ਜਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਯਤ ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਾ ਹਯਃ
ਭਾਗਵਤੀ, ਤੂੰ ਕਦਰੂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਾ ਘੋੜਾ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਹੈ।
ਵਿਧਿਰ੍ਬਲੀਯਾਨ੍ਭੁਜਗਿ ਚਿਤ੍ਰਂ ਜਯਪਰਾਜਯੇ
ਭਾਗ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਸੱਪ-ਇਸਤਰੀ; ਜਿੱਤ ਤੇ ਹਾਰ ਵਾਕਈ ਅਜੀਬ ਹਨ।
ਵਿਨਤਾਵਿਨਤਾਧਾਰਾ ਵਦਂਤੀਤਿ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਵਿਨਤਾ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਧਾਰ', ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਿਨਤਾਦਰ੍ਸ਼ਿ ਸੁਪਰ੍ਣਨਾਸ਼੍ਰੁਲੋਚਨਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੁਪਰਨ ਨੇ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸੁਪਰ੍ਣ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਤਃਪ੍ਰਾਤਰਹੋ ਮਾਤਃ ਕ੍ਵ ਯਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਸੁਪਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮਾਂ, ਹਰ ਸਵੇਰੇ, ਹਾਏ, ਤੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ?'
ਕੁਤੋ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਿਸਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਰਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣ ਵਿਲੋਚਨਾ
'ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਉੱਚਾ ਕਿਉਂ ਆਹ ਭਰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ?'
ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਤਰ੍ਝਟਿਤ੍ਯਦ੍ਯ ਕੁਤੋ ਦੂਨਾਸਿ ਪਤ੍ਤ੍ਰਿਣਿ
'ਮਾਂ, ਅੱਜ ਜਲਦੀ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਪੰਛੀ ਹੋ ਕੇ ਇੰਨੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਿਉਂ ਹੈਂ?'
ਅਸ਼੍ਰੁਨਿਰ੍ਮਾਣਕਰਣੇ ਕਾਰਣਂ ਕਿਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਿ
'ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਅੰਸੂਆਂ ਦੀ ਧਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਵਾਲੀ?'
ਧਿਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਯਨ੍ਮਾਤਾ ਤੇषੁ ਜੀਵਤ੍ਸੁ ਦੁਃਖਭਾਕ੍ 4.1.50.
'ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੁੱਖ ਸਹੇ।'