ਤਦਾ ਦੋषਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਧਾਮ ਚਾਪਨ੍ਨੋ ਗਚ੍ਛ ਵਿਪ੍ਰ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਫਿਰ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਚੰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਬੂਲ ਕਰ।
ਗਚ੍ਛਂਸ਼੍ਚਾਤਿਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟੋ ऽਪਸ਼੍ਯਦ੍ਬਿਲ੍ਵਫਲਾਨਿ ਸਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਬਿਲਵ ਦੇ ਫਲ ਵੇਖੇ।
ਤਤਃ ਕृष੍ਣਾਜਿਨੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਭੂਤਲੇ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕੁੰਡਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਤਕ੍ਸ਼ਕਃ ਪਨ੍ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਕਸ਼ਕ ਆ ਗਿਆ।
ਅਥੋਤ੍ਤਂਕਃ ਫਲਾਹਾਰੀ ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਧਰਾਤਲੇ
ਫਿਰ ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਫਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਮੀਪਂ ਪਨ੍ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ 7.3.2.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਤਂਕੋऽਪਿ ਬਿਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤਮਸਾਵृਤਮ੍
ਉਤਤੰਕ ਵੀ ਉਸ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਤਂ ਤਥਾ ਦੁਃਖਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਗੁਰੁਕਾਰ੍ਯਤਃ
ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ—
ਤਤੋ ਵਿਦਾਰਯਾਮਾਸ ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਧਰਣੀਤਲਮ੍
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਪੱਟਾ ਤੁਰੰਤ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਾਜਿਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਵੇਤਂ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਸਫੈਦ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਵੇਖਿਆ।
ਸ ਚਕਾਰ ਤਥਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤਤੋ ਧੂਮੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਧੂੰਆਂ ਉਠਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਨ੍ਨਗਾਃ ਸਮੁਪਾਦ੍ਰਵਨ੍ ਉਤ੍ਤਂਕਾਯ ਤਤੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਯਯੁਰ੍ਗृਹਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਆ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੰਡਲ ਉਤਤੰਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾऽऽਰਾਧਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮੁਪਾਧ੍ਯਾਯਨਿਦੇਸ਼ਤਃ
ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਸੀ—
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕृਪਾਪਰਃ
ਉਸਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਦੁਖੀ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਸੋ ਉਹ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆ ਗਿਆ।
ਨਯਾਮਿ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਗੁਰੁਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਲਯਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਚਲਾਂਗਾ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ 7.3.2.
ਉਹ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਗੌਤਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸ੍ਨਾਤਾ ਚਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਹ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਆਈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ਿਥਿਲੋ ਗੁਰੁਕृਤ੍ਯੇषੁ ਸ ਯਦਾਲਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਮਯਾ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ,
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋ ਹृष੍ਟਃ ਕੁਣ੍ਡਲਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ਚਿੱਤ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਕੰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ ਹੋਏ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਾਧ੍ਵੀ ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਫੌਰਨ ਉਹ ਕੁੰਡਲ ਆਪਣੇ ਕੰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾ ਲਏ।
ਯਥਾ ਮੇ ਚਿਂਤ੍ਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧੇਨ੍ਵਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਪੂਰਣੇ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਖੋਹ ਗਾਂ ਲਈ ਭਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੂਰਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨਾਨ੍ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਤ੍ਰ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਇਹ ਖੋਹ ਭਰ ਦੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਵਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪੂਰਣੇ
ਉਹ ਖੋਹ ਭਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਚਿਰਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਤਮृषਿਮਿਦਮਾਹ ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਪਕ੍ਸ਼ਚ੍ਛੇਦਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਪੁਰਾ ਕृਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਅਸ੍ਤ੍ਯੁਪਾਯੋ ਨਗਾਨਾਂ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਨੇਤੁਂ ਮਹਾਨਗ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਉਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਬੁਦ ਇਤਿ ਖ੍ਪਾਤੋ ਵਯਸ੍ਯਃ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਅਰਬੁਦ ਨਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਦੋਸਤ ਹੈ।
ਸ ਵਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਨੇष੍ਯਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਇਹਥੇ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਆਦੇਸ਼ੋ ਦੀਯਤਾਮਸ੍ਯ ਦੁਃਖਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਚ ਨਾਰ੍ਹਸਿ
ਉਸਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦੇ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇ।
ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾऽऽਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਭੂਧਰਃ
ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।