ਪ੍ਰਤਾਪਤਾਪਿਤਾਰਾਤਿਵਰ੍ਗਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਸਦ੍ਯਸ਼ਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੌਰਤ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਰਾਉਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਫੈਲ ਗਈ।
ਯਸ਼ਃਪੂਰੇਣ ਸਮਲਿਪ੍ਤਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਸਿਤਤ੍ਵਿषਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਣ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦੱਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢੱਕ ਗਈਆਂ।
ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਾਨ੍ਸਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚਤੁਰਂਗਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਚਾਰ ਭਾਗੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਕृष੍ਟਾਨ੍ਨृਪਤੀਨ੍ਵੀਰੋ ਦਂਡਯਿਤ੍ਵਾ ਬਲਾਧਿਕਾਨ੍
ਉਹ ਵੀਰ ਨੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਸ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਨਸਂਚਯਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਯਜ੍ਞਾਯੋਤ੍ਸੁਕਮਾਨਸਃ 2.8.4.
ਕਾਕੁਤਸਥ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਯਜਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ।
ਵਸਿष੍ਠਂ ਮੁਨਿਮਾਜ੍ਞਾਯ ਵਾਮਦੇਵਂ ਚ ਕਸ਼੍ਯਪਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਮੁਨੀ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਅਨ੍ਯਾਨਪਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨ੍ਨਾਨਾਤੀਰ੍ਥਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਸ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਨਿਵ ਪਾਵਕਾਨ੍ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਫਿਰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਸਭ ਉੱਤਮ ਦੁਜਾਂ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ।
ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਯੂਯਂ ਸ਼ृਣੁਤ ਮਦ੍ਵਚਃ
ਸਭ ਮੁਨੀ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਮਾਮਕੋ ਯਜ੍ਞੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨਿਓ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਯਜਨ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਕੁਰੁ ਤਂ ਯਤ੍ਨਾਨ੍ਮਾ ਵਿਲਂਬਂ ਵृਥਾ ਕृਥਾਃ
ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਰੋ; ਵਿਅਰਥ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਨਾਨਾਸਂਭਾਰਮਧੁਰਂ ਕृਤਸਰ੍ਵਸ੍ਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨਾਨਾਵਿਧੇਨ ਦਾਨੇਨ ਮੁਨਿਸਂਤੋषਹਰ੍षਕृਤ੍
ਉਹ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਯਾਤੇषੁ ਪੂਜਿਤੇषੁ ਗृਹਾਨ੍ਸ੍ਵਕਾਨ੍ 2.8.4.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤੇਨ ਯਜ੍ਞੇਨ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵਿਹਿਤੇਨ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਯਗ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ—ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ—
ਤਤ੍ਰਾਂਤਰੇ ਸਮਭ੍ਯਾਯਾਨ੍ਮੁਨਿਰ੍ਯਮਵਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਯਮ, ਜੋ ਤਪੱਸੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਰ੍ਥਂ ਗੁਰੋਰ੍ਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਪਾਵਿਤੁਂ ਤਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੀ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਦੱਖਣਾ ਲੈਣ ਆਇਆ।
ਮਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਤਿ ਗੁਰੁਣਾ ਨਿਰ੍ਬਨ੍ਧਾਦ੍ਯਾਚਿਤੋ ਰੁषਾ ਰਘੁਂ ਭੂਪਾਲਤਿਲਕਂ ਦਤ੍ਤਸਰ੍ਵਸ੍ਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਗੁਰੂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੱਖਣਾ ਮੰਗੀ, ਤਾਂ ਰਘੁ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਮੋਤੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦੱਖਣਾ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਤਮਾਗਤਮਭਿਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਰਘੁਰਾਦਰਤਸ੍ਤਦਾ ਸਪਰ੍ਯ੍ਯਾਸੀਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾ ਮृਤ੍ਪਾਤ੍ਰਵਿਹਿਤਕ੍ਰਿਯਾ
ਜਦ ਉਹ ਆਇਆ, ਰਘੁ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਪੂਜਾਸਂਭਾਰਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਹ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਗੁਰ੍ਵਰ੍ਥਾਹਰਣਾਯੈਵ ਦਤ੍ਤਸਰ੍ਵਸ੍ਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਦੀ ਦੱਖਣਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾऽਬ੍ਰਵੀਦੇਨਂ ਵਿਨਯਾਦ੍ਵਿਹਿਤਾਂਜਲਿਃ
ਇੱਕ ਪਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਾਵਦ੍ਯਤਿष੍ਯੇ ਭਗਵਨ੍ਭਵਦਰ੍ਥਾਰ੍ਥਮੁਚ੍ਚਕੈਃ ।। 2.8.4.
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਚ ਰਘੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਬੇਰਵਿਜਿਗੀषਯਾ
ਫਿਰ ਰਘੁ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
ਤਮਾਯਾਂਤਂ ਕੁਬੇਰੋऽਥ ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਵਚਨੋਦਿਤੈਃ
ਜਦ ਉਹ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਵृष੍ਟਿਰਭੂਦ੍ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਖਨਿਰੁਤ੍ਤਮਾ
ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਾਨ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮੈ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਰਘੁਃ ਖਨਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਰਘੁ ਨੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਖਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਜ੍ਞੇ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਯਦ੍ਗੁਣਾਧਿਕਃ
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ।