ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈਸ਼੍ਯੋਂਤ੍ਯਜਃ ਕ੍ਵਚਿਤ
ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਕਦੇ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ।
ਯਤਿਃ ਕਦਾਚਿਦਿਤਿ ਸਰੂਪੈਰਭ੍ਰਾਮਯਜ੍ਜਨਾਨ੍
ਕਦੇ ਯਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ; ਇੰਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ।
ਇਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧੈ ਰੂਪੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋ ਨਿਨਿਂਦ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਂਤਾਰ੍ਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਤ੍ਮਜਃ
ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਿष੍ਪਾਦਿਤਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਮਯਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯਭृਤ੍ਯਵਤ੍
ਜਦ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਮ ਨੌਕਰ ਸਮਝਿਆ।
ਕੋਪਮਪ੍ਯੁਰਰੀਕृਤ੍ਯ ਯਦਿ ਯਾਯਾਂ ਕਥਂਚਨ
ਗੁੱਸਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
ਅਥੋਂਕृਤ੍ਯਾਵਹੇਲਂ ਵਾ ਯਾਮਿ ਚੇਚ੍ਚ ਕਥਂਚਨ
ਜੇ ਮੈਂ ਅਣਧਿਆਨ ਜਾਂ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਵੀ ਜਾਵਾਂ,
ਹਰਕੋਪਾਨਲੇ ਨੂਨਂ ਯਦਿ ਯਾਤਃ ਪਤਂਗਤਾਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨੇ ਵਾਂਗ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ,
ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਤ੍ਰੈਵ ਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਦਾਚਨ
ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਾਂਗਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ।
ਪੁਰਃ ਪੁਰਾਰੇਃ ਕਾਯਾਰ੍ਥਮਨਿਵੇਦ੍ਯੇਹ ਤਿष੍ਠਤਃ 4.1.46.
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।
ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਮਹਾਂਤ੍ਯਲ੍ਪਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ
ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਛੋਟੇ,
ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਚੈਤਨ੍ਨ ਪਾਪਂ ਸਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪ ਮੈਂ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਧਰ੍ਮੋ ਹਿ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਯੇਨ ਦੇਹੇ ਸਤ੍ਵਰਗਤ੍ਵਰੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਚਾਹੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ,
ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯੋ ਯਦਿ ਭਵੇਤ੍ਕਾਮਃ ਕਾਮਾਰਿਣਾ ਕਥਮ੍
ਜੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਮ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਅਰ੍ਥਸ਼੍ਚੇਤ੍ਸਰ੍ਵਥਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ ਇਤਿ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦੁਦਾਹृਤਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸਰ੍ਵੈਰਪਿਦੇਹਵ੍ਯਯੇਨ ਚ
ਪਰ ਧਰਮ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਲੋੜ ਪਏ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਵਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਵੈ ਧਰ੍ਮਃ ਕਾਸ਼ੀਸੇਵਨਸਂਭਵਃ
ਅਸਲ ਵਿਚ, ਇਹੀ ਉਹ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ ਕਾਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਾਂ ਕੋ ਜਹਾਤਿ ਸਚੇਤਨਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਸੀ ਵਰਗੀ ਔਖੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਯਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਿਯਾਸਤਿ
ਜੋ ਵੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਪੁਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਣਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਧਨਾਨਿ ਚ 4.1.46.
ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਜਮੀਨ ਜਾਂ ਧਨ ਲਈ,
ਯੇਨ ਲਬ੍ਧਾ ਪੁਰੀ ਕਾਸ਼ੀ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੋਦ੍ਧਰਣਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਕਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਰਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ,
ਕੁਪਿਤੋਪਿ ਹਿ ਮੇ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੇਜੋਹਾਨਿਂ ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਿ
ਜੇ ਰੁਦਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੀ ਜੋਤ ਹੀ ਘਟਾਏਗਾ।
ਇਤਰਾਣੀਹ ਤੇਜਾਂਸਿ ਭਾਸਂਤੇ ਤਾਵਦੇਵ ਹਿ
ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਤਾਕਤਾਂ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ,
ਇਤਿ ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਭਾਵਜ੍ਞੋ ਜਗਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ਤਮੋਨੁਦਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੀ ਅੱਖ ਹੈ—
ਲੋਲਾਰ੍ਕ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਕਸ਼੍ਚ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਲੋਲਾਰਕ, ਉੱਤਰਾਰਕ ਅਤੇ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ —
ਖਖੋਲ੍ਕਸ਼੍ਚਾਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯੋ ਵृਦ੍ਧਕੇਸ਼ਵਸਂਜ੍ਞਕੌ
ਖਖੋਲਕ, ਆਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੱਧ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਦੋ —
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ਼੍ਚ ਯਮਾਦਿਤ੍ਯਃ ਕਾਸ਼ਿਪੁਰ੍ਯਾਂ ਘਟੋਦ੍ਭਵ
ਕਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੜਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਦਵਾਦਸ਼ ਯਮਾਦਿਤ੍ਯ ਵੀ —
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਕਸ੍ਯ ਮਨੋਲੋਲਂ ਯਦਾਸੀਤ੍ਕਾਸ਼ਿਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਉਸ ਸੂਰਜ ਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਚੰਚਲ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ —
ਲੋਲਾਰ੍ਕਸ੍ਤ੍ਵਸਿਸਂਭੇਦੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿਸ੍ਥਿਤਃ
ਲੋਲਾਰਕ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ, ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਵਾ ਰਵਿਵਾਸਰੇ 4.1.46.
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਜਾਂ ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ, ਅਤੇ ਰਵਿਵਾਰ ਨੂੰ —