ਹਂਸਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤਦਾ ਸਫਲਤਾਮਗਾਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਹੰਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਵਿਰਂਤਰ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਨ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਸੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਸੂਰਜ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਿਭਾਵਸੁਰ੍ਵਸਨ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਾਨਾਰੂਪੇਣ ਵਤ੍ਸਰਮ੍
ਉਜਿਆਲਾ ਵਾਲਾ, ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਦਾਚਿਦਤਿਥਿਰ੍ਭੂਤੋ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਰਵਿਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ, ਕੋਈ ਦੁਲੱਭ ਚੀਜ਼ ਮੰਗਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਯਾਚਕੋ ਜਾਤੋ ਬਹੁਦੋਪਿ ਕਦਾਪ੍ਯਭੂਤ੍
ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਮੰਗਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਵੀ ਬਣਦਾ ਸੀ।
ਵੇਦਬਾਹ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਚਾਪਿ ਕਦਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਜ੍ਜਟਿਲੋ ਜਾਤਃ ਕਦਾਚਿਚ੍ਚ ਦਿਗਂਬਰਃ
ਕਦੇ ਉਹ ਜਟਾਧਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੰਗਾ।
ਸਰ੍ਵਪਾषਂਡਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਕਦਾਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦ੍ਯਭੂਤ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਸਭ ਪਾਖੰਡੀ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਨਾਨਾਵ੍ਰਤੋਪਦੇਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਕਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ।
ਕਾਪਾਲਿਕ ਵ੍ਰਤਧਰਃ ਕਦਾਚਿਚ੍ਚਾਭਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ 4.1.46.
ਕਦੇ ਉਹ ਕਪਾਲੀ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈਸ਼੍ਯੋਂਤ੍ਯਜਃ ਕ੍ਵਚਿਤ
ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਕਦੇ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ।
ਯਤਿਃ ਕਦਾਚਿਦਿਤਿ ਸਰੂਪੈਰਭ੍ਰਾਮਯਜ੍ਜਨਾਨ੍
ਕਦੇ ਯਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ; ਇੰਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ।
ਇਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧੈ ਰੂਪੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋ ਨਿਨਿਂਦ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਂਤਾਰ੍ਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਤ੍ਮਜਃ
ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਿष੍ਪਾਦਿਤਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਮਯਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯਭृਤ੍ਯਵਤ੍
ਜਦ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਮ ਨੌਕਰ ਸਮਝਿਆ।
ਕੋਪਮਪ੍ਯੁਰਰੀਕृਤ੍ਯ ਯਦਿ ਯਾਯਾਂ ਕਥਂਚਨ
ਗੁੱਸਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
ਅਥੋਂਕृਤ੍ਯਾਵਹੇਲਂ ਵਾ ਯਾਮਿ ਚੇਚ੍ਚ ਕਥਂਚਨ
ਜੇ ਮੈਂ ਅਣਧਿਆਨ ਜਾਂ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਵੀ ਜਾਵਾਂ,
ਹਰਕੋਪਾਨਲੇ ਨੂਨਂ ਯਦਿ ਯਾਤਃ ਪਤਂਗਤਾਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨੇ ਵਾਂਗ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ,
ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਤ੍ਰੈਵ ਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਦਾਚਨ
ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਾਂਗਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ।
ਪੁਰਃ ਪੁਰਾਰੇਃ ਕਾਯਾਰ੍ਥਮਨਿਵੇਦ੍ਯੇਹ ਤਿष੍ਠਤਃ 4.1.46.
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।
ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਮਹਾਂਤ੍ਯਲ੍ਪਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ
ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਛੋਟੇ,
ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਚੈਤਨ੍ਨ ਪਾਪਂ ਸਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪ ਮੈਂ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਧਰ੍ਮੋ ਹਿ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਯੇਨ ਦੇਹੇ ਸਤ੍ਵਰਗਤ੍ਵਰੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਚਾਹੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ,
ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯੋ ਯਦਿ ਭਵੇਤ੍ਕਾਮਃ ਕਾਮਾਰਿਣਾ ਕਥਮ੍
ਜੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਮ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਅਰ੍ਥਸ਼੍ਚੇਤ੍ਸਰ੍ਵਥਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ ਇਤਿ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦੁਦਾਹृਤਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸਰ੍ਵੈਰਪਿਦੇਹਵ੍ਯਯੇਨ ਚ
ਪਰ ਧਰਮ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਲੋੜ ਪਏ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਵਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਵੈ ਧਰ੍ਮਃ ਕਾਸ਼ੀਸੇਵਨਸਂਭਵਃ
ਅਸਲ ਵਿਚ, ਇਹੀ ਉਹ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ ਕਾਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਾਂ ਕੋ ਜਹਾਤਿ ਸਚੇਤਨਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਸੀ ਵਰਗੀ ਔਖੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਯਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਿਯਾਸਤਿ
ਜੋ ਵੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਪੁਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਣਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਧਨਾਨਿ ਚ 4.1.46.
ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਜਮੀਨ ਜਾਂ ਧਨ ਲਈ,