ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਃ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਦਂਸ਼ੁਮਾਲਿਨਮ੍
ਕਾਸੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਲੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
ਦੇਵਦੇਵ ਉਵਾਚ ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਯਾਹਿ ਪੁਰੀਂ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸਪਤਾਸ਼ਵ, ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾ।'
ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਰੋਧੇਨ ਯਥਾਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਦ੍ਵਸੇਤ੍
ਜੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕੱਢਣਾ ਹੋਵੇ,
ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਾਵਮਾਨਨਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਨਾਲ ਬੇਅਦਬੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੇ,
ਤਵਬੁਦ੍ਧਿਵਿਕਾਸੇਨ ਚ੍ਯਵਤੇ ਚੇਤ੍ਸ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਜੇ ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਵੇ,
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਲੋਭਮੋਹੌ ਮਤ੍ਸਰਾਹਂਕृਤੀ ਅਪਿ
ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ, ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ, ਈਰਖਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ—
ਯਾਵਦ੍ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਰਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯਾਵਦ੍ਧਰ੍ਮੇਸ੍ਥਿਰਂ ਮਨਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਬੁੱਧੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਰਹੇ,
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਹ ਜਂਤੂਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਬ੍ਰਧ੍ਨਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਹੀ ਨਪੁੰਸਕਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਰਵਿਰਾਦਾਯ ਦੇਵਾਜ੍ਞਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਚ
ਸੂਰਜ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੂਰਤ ਬਣਾਈ।
ਮਨਸਾਤੀਵਲੋਲੋऽਭੂਤ੍ਕਾਸ਼ੀਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ 4.1.46.
ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਾਸੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਲਪ ਵਿੱਚ।
ਹਂਸਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤਦਾ ਸਫਲਤਾਮਗਾਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਹੰਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਵਿਰਂਤਰ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਨ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਸੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਸੂਰਜ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਿਭਾਵਸੁਰ੍ਵਸਨ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਾਨਾਰੂਪੇਣ ਵਤ੍ਸਰਮ੍
ਉਜਿਆਲਾ ਵਾਲਾ, ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਦਾਚਿਦਤਿਥਿਰ੍ਭੂਤੋ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਰਵਿਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ, ਕੋਈ ਦੁਲੱਭ ਚੀਜ਼ ਮੰਗਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਯਾਚਕੋ ਜਾਤੋ ਬਹੁਦੋਪਿ ਕਦਾਪ੍ਯਭੂਤ੍
ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਮੰਗਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਵੀ ਬਣਦਾ ਸੀ।
ਵੇਦਬਾਹ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਚਾਪਿ ਕਦਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਜ੍ਜਟਿਲੋ ਜਾਤਃ ਕਦਾਚਿਚ੍ਚ ਦਿਗਂਬਰਃ
ਕਦੇ ਉਹ ਜਟਾਧਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੰਗਾ।
ਸਰ੍ਵਪਾषਂਡਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਕਦਾਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦ੍ਯਭੂਤ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਸਭ ਪਾਖੰਡੀ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਨਾਨਾਵ੍ਰਤੋਪਦੇਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਕਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ।
ਕਾਪਾਲਿਕ ਵ੍ਰਤਧਰਃ ਕਦਾਚਿਚ੍ਚਾਭਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ 4.1.46.
ਕਦੇ ਉਹ ਕਪਾਲੀ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈਸ਼੍ਯੋਂਤ੍ਯਜਃ ਕ੍ਵਚਿਤ
ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਕਦੇ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ।
ਯਤਿਃ ਕਦਾਚਿਦਿਤਿ ਸਰੂਪੈਰਭ੍ਰਾਮਯਜ੍ਜਨਾਨ੍
ਕਦੇ ਯਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ; ਇੰਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ।
ਇਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧੈ ਰੂਪੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋ ਨਿਨਿਂਦ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਂਤਾਰ੍ਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਤ੍ਮਜਃ
ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਿष੍ਪਾਦਿਤਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਮਯਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯਭृਤ੍ਯਵਤ੍
ਜਦ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਮ ਨੌਕਰ ਸਮਝਿਆ।
ਕੋਪਮਪ੍ਯੁਰਰੀਕृਤ੍ਯ ਯਦਿ ਯਾਯਾਂ ਕਥਂਚਨ
ਗੁੱਸਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
ਅਥੋਂਕृਤ੍ਯਾਵਹੇਲਂ ਵਾ ਯਾਮਿ ਚੇਚ੍ਚ ਕਥਂਚਨ
ਜੇ ਮੈਂ ਅਣਧਿਆਨ ਜਾਂ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਵੀ ਜਾਵਾਂ,
ਹਰਕੋਪਾਨਲੇ ਨੂਨਂ ਯਦਿ ਯਾਤਃ ਪਤਂਗਤਾਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨੇ ਵਾਂਗ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ,
ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਤ੍ਰੈਵ ਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਦਾਚਨ
ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਾਂਗਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ।
ਪੁਰਃ ਪੁਰਾਰੇਃ ਕਾਯਾਰ੍ਥਮਨਿਵੇਦ੍ਯੇਹ ਤਿष੍ਠਤਃ 4.1.46.
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।