ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇ ਸਂਤਿ ਨ ਕਿਂ ਪੁਰਃ ਸ਼ਤਂ ਸਮਸ੍ਤਕੌਤੂਹਲਜਨ੍ਮਭੂਮਯਃ
ਕੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਐਸੀਆਂ ਸੌ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਜਬ ਚਮਤਕਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਾਸ਼ਿਵਿਯੋਗਜੋ ਜ੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਤਥਾ ਯਥਾਤ੍ਰ ਮਾਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਨ ਮੇਨੇ ਮਮਜਨ੍ਮਭੂਮਿਕਾ ਵਿਯੋਗਜਨ੍ਮਾ ਪਰਿਦਾਘਈਸ਼ਿਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜਨਮ-ਥਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚੀ ਸੀ।
ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੋਤ੍ਰ ਸਮਕ੍ਸ਼ਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤਨੂਭृਤਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਇੱਥੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤੀਹ ਤਥਾ ਸਮਾਧਿਨਾ ਸ੍ਥਿਰੇਂਦ੍ਰਿਯਤ੍ਵੋਜ੍ਝਿਤ ਤਤ੍ਸਮਾਧਿਨਾ
ਇੱਥੇ, ਜਿਸ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਠੀਕ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਨ ਨਾਕਲੋਕੇ ਸੁਖਮਸ੍ਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਕੁਤਸ੍ਤੁ ਪਾਤਾਲਤਲੇऽਤਿਸੁਂਦਰੇ
ਐਸਾ ਸੁਖ ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨ੍ਭਵਤੋऽਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਨ ਕਦਾਪਿ ਮੁਕ੍ਤੇ
ਤੇਰੇ ਖੇਤਰ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕismet ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
षਡਂਗਯੋਗਾਨ੍ਨਹਿ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਨृਭਿਃ ਸ਼ਰੀਰਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸਹਸਾਤ੍ਰ ਲਭ੍ਯਤੇ 4.1.44.
ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਐਸੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਵਰਂ ਹਿ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਮਬੁਦ੍ਧਿਵੈਭਵਂ ਨ ਮਾਨਵਤ੍ਵਂ ਬਹੁਬੁਦ੍ਧਿਭਾਜਨਮ੍
ਇਹੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਲਏ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਅਕਲ ਦੀ ਚਮਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਈ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਲੇ ਨਹੀਂ।
ਦृਸ਼ੌ ਕृਤਾਰ੍ਥੇ ਕृਤਕਾਸ਼ਿਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤਨੁਃਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਸ਼ਿਵਕਾਸ਼ਿਵਾਸਿਨੀ
ਅੱਖਾਂ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਰੀਰ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਰਂ ਹਿ ਤਤ੍ਕਾਸ਼ਿਰਜੋਤਿ ਪਾਵਨਂ ਰਜਸ੍ਤਮੋਧ੍ਵਂਸਿ ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਉਹ ਧੂੜ, ਜੋ ਚੰਦਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਰਾਗ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਨ ਦੇਵਲੋਕੋ ਨ ਚ ਸਤ੍ਯਲੋਕੋ ਨ ਨਾਗਲੋਕੋ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲੋਕ, ਸਤਿ ਦਾ ਲੋਕ ਜਾਂ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਲੋਕ — ਕੋਈ ਵੀ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਮਹਾਮਹੋਭੂਰ੍ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਸ੍ਥਲੀ ਤਮਸ੍ਤਤਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਸਮੇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰਾ ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮੁ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਦਸ੍ਯ ਭਦ੍ਰਪੀਠਂ ਮृਦੁਲਂ ਤਲ੍ਪਮਥੋਨੁਮੋਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਃ
ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ, ਨਰਮ ਵਿਛੌਨਾ ਜਾਂ ਅੰਤਿਮ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ — ਇਹ ਸਭ ਕਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਹਨ!
ਸਮਤੀਤਵਿਮੁਕ੍ਤਜਂਤੁਸਂਖ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਜਨੈਃ ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟੈਃ
ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯੈ ਪਿਨਾਕਿਨਮ੍
ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਕਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪਿਨਾਕੀਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਮਥਾਧਿਪ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਵਾਧੀਨਵਰ੍ਤਨ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਮਥਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ,
ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਉਵਾਚ ਜਿਤਪੀਯੂषਮਾਧੁਰ੍ਯਾਂ ਕਾਸ਼ੀਸ੍ਤਵਨਸੁਂਦਰੀਮ੍ 4.1.44.
ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਜੋ ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਆਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵਦੇਵ ਉਵਾਚ ਅਯਿ ਪ੍ਰਿਯਤਮੇ ਗੌਰਿ ਤ੍ਵਦ੍ਵਾ ਗਮृਤਸੀਕਰੈਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਗੌਰੀ, ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਮਹਾਦੇਵਿ ਮਮ ਯਤ੍ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍
ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮੇਰਾ ਉਹ ਵੱਡਾ ਵਰਤ।
ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯ ਵਚਨਾਦ੍ਦਿਵੋਦਾਸੇ ਮਹੀਪਤੌ
ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦਿਵੋਦਾਸ ਨੂੰ,
ਕਥਂ ਸ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਃ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?
ਅਧਰ੍ਮਵਰ੍ਤਿਨੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਘ੍ਨਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨੇਤਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਜੇ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਵਾਲਾ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ,
ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨੁਸਰਤਾਂ ਯੋ ਵਿਘ੍ਨਂ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ,
ਵਿਨਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਤਂ ਭੂਪਂ ਨੋਤ੍ਸਾਦਯਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ
ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਦੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਨ ਜਰਾ ਤਮਤਿਕ੍ਰਾਮੇਨ੍ਨ ਤਂ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਜਿਰ੍ਘਾਂਸਤਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਨਾ ਮੌਤ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤਯਨ੍ਦੇਵੋ ਯੋਗਿਨੀਚਕ੍ਰਮਗ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਾ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਮਾਲੋਚ੍ਯ ਵ੍ਯੋਮਕੇਸ਼ੋ ਮਹਾਮੁਨੇ 4.1.44.
ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਵਯੋਮਕੇਸ਼ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਸਤ੍ਵਰਂ ਯਾਤ ਯੋਗਿਨ੍ਯੋ ਮਮ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਯੋਗਿਨੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਓ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਚ੍ਯੁਤਃ ਕਾਸ਼ੀਂ ਯਥਾ ਤੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਯਜੇਨ੍ਨृਪਃ
ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,