ਨ ਤਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯਾਮਾਸ ਜਰਯਾਪਿ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਜਾਤਕਾਰ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਦ੍ਯਾਪਾਰਂਗਤੋऽਪਿ ਸਃ
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭੂਤਾਨਿ ਸਮਾਦਾਯ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਕਾष੍ਠਲਗ੍ਨਾਂ ਤਦਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾਂ ਜਟਾਮੇਕਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਫੈਦ ਜਟਾ, ਜੋ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੇਖੀ।
ਧਿਗ੍ਧਿਙ੍ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ ਨष੍ਟਂ ਕੁਤਃ ਕਾਰ੍ਯਰਤਸ੍ਯ ਚ
ਹਾਏ, ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ—ਕਰਤਵ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਕੁਲਚ੍ਛੇਦਃ ਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ
ਮੇਰੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੇ ਗਲਤ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗੀ।
ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖਂ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਗੌਤਮਾਯ ਨਿੇਵੇਦਿਤਮ੍ 7.3.2.
ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਵਤ੍ਸ ਗਚ੍ਛ ਗृਹਂ ਤ੍ਵਂ ਚ ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਪੁੱਤਰ, ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਗੁਰੁਣਾ ਸੋऽਪਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਜਦੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤੇਨੈਵ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਜਾਤਂ ਮੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਉਤ੍ਤਂਕ ਉਵਾਚ ਕਿਂਚਿਦ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਸਨ੍ਤੋषੋ ਜਾਯਤੇ ਮਮ
ਉੱਤੰਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਤ੍ਰਿੱਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।'
ਨੇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਧਨਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸੁਖਂ ਗਚ੍ਛ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਧਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਗੁਰੁਣਾ ਸੋऽਪਿ ਮਾਤਰਂ ਚਾਭ੍ਯਭਾषਤ
ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮਦਯਨ੍ਤੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ
ਮਦਯੰਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਨੇਕ-ਨਾਮ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਕੁਣ੍ਡਲੇऽਥਾਨਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮਦਯਂਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਕ
ਪੁੱਤ੍ਰਾ, ਮਦਯੰਤੀ ਕੋਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਕੁੰਡਲ ਲਿਆ ਕੇ ਲਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਸ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਃ ਸਤ੍ਵਰਂ ਤਦਾ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ 7.3.2.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖਾਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬੋਲ ਪਈ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਤਾਤ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾऽਹਂ ਗੁਰਵੇ ਪੁਨਃ
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਦੇ ਦੇ, ਮੈਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
ਤਾਂ ਤ੍ਵਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਜੀਵਿਤਵ੍ਯਭਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਉਸ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਜਾ।
ਯਾਚ੍ਯਤਾਂ ਮਮ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਾ ਤੇ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਕੁਣ੍ਡਲੇ
ਮੇਰੇ ਪਾਸੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਮੰਗ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਦੇ ਦੇਵੇਗੀ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਦੇਵਿ ਸੌਦਾਸਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਾਦਿਸ਼ਤ੍
ਦੇਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਦੇ ਦੇ, ਸੌਦਾਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤ੍ਵਮਾਨੀਯ ਨृਪਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜ ਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਲੈ ਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਖਾ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਭੂਪਮਭਿਜ੍ਞਾਨਮਯਾਚਤ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪਹਚਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੰਗੀ।
ਗਤ੍ਵੈਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਾਂ ਸਾਧ੍ਵੀਂ ਮਮ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਆਖੀਂ।
ਤਤੋऽਸੌ ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਗृਹ੍ਣ ਮੇ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਦੇ ਦਿਤੇ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਕੁੰਡਲ ਲੈ ਲੈ।'
ਏਤੇ ਚ ਵਾਂਛਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਕ੍ਸ਼ਕੋ ਦ੍ਵਿਜ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਕੌਤੁਕਾਤ੍ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍॥7.3.2.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਕਸ਼ਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਕੁੰਡਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਰੁਚੀ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਮਯਾ ਭੂਪ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦੀਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਲੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲ ਆਏ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਕੌਤੁਕਾਦ੍ਵਦ ਮੇ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇ ਚ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਦੁਰ੍ਗਤਿਦਾਃ ਸਦ੍ਯੋ ਮਮ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਫੌਰਨ ਮਿਲ ਗਏ।
ਏਤਾਵਾਨ੍ਮਮ ਸ਼ਾਪੋऽਯਂ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਹੀ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਵਲੋਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਹੈ।