ਤ੍ਵਦਨੀਕ੍ਸ਼ਣਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਵਿਭੋ ਪ੍ਰਲਯਂ ਯਾਂਤਿ ਜਗਂਤਿ ਸ਼ੋਚ੍ਯਵਤ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਦੁਨੀਆਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼।
ਭਵਤਃ ਪਰਿਤਾਪਹੇਤਵੋ ਨ ਭਵਂਤੀਂਦੁ ਦਿਵਾਕਰਾਗ੍ਨਯਃ
ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਭੁਜਗਾਭੁਜਗਾਃ ਸਦੈਵ ਤੇऽਮੀ ਨ ਵਿषਂ ਸਂਕ੍ਰਮਤੇ ਚ ਨੀਲਕਂਠ
ਹੇ ਨੀਲਕੰਠ, ਇਹ ਸੱਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਇਤਿ ਸਂਸृਤਿਸਂਬੀਜਜਨਨ੍ਯਾਭਿਹਿਤੇ ਹਿਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਬੀਜ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।
ਸਤ੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਯਾਜ੍ਞਾਯਿ ਧ੍ਰੁਵਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਹृਤੋਹਰਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਯਜਨ ਲਈ ਜਲਦੀ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ।
ਅਥਬਾਲਸਖੀ ਭੂਤ ਤਤ੍ਤਤ੍ਕਾਨਨਵੀਰੁਧਮ੍
ਜਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਕੋਲ ਗਈ।
ਕृਤਪੁਂਡਰੀਕਸ਼ੋਭਾਂ ਸ੍ਮਰਹਰਕਾਸ਼ੀਂ ਪੁਰੀਂ ਯਾਵਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸਮਰਹਰ ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਧਰਾਧਰੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਧਰਾਤਿਸੁਂਦਰਾ ਨ ਮਾਂ ਤਥਾਸ੍ਯਾਪਿ ਧਿਨੋਤਿ ਧੂਰ੍ਜਟੇ 4.1.44.
ਹੇ ਧੂਰਜਟੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਨ ਯਤ੍ਰ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਕਲਿਕਾਲਜਂ ਭਯਂ ਨ ਯਤ੍ਰ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਮਰਣਾਤ੍ਪੁਨਰ੍ਭਵਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਤਾਂ ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਨਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਨੋ ਸਂਤਿ ਪੁਰਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਪਦੇਪਦੇ ਸਰ੍ਵਸਮृਦ੍ਧਿਭੂਮਯਃ
ਇੱਥੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ? ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਥਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇ ਸਂਤਿ ਨ ਕਿਂ ਪੁਰਃ ਸ਼ਤਂ ਸਮਸ੍ਤਕੌਤੂਹਲਜਨ੍ਮਭੂਮਯਃ
ਕੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਐਸੀਆਂ ਸੌ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਜਬ ਚਮਤਕਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਾਸ਼ਿਵਿਯੋਗਜੋ ਜ੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਤਥਾ ਯਥਾਤ੍ਰ ਮਾਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਨ ਮੇਨੇ ਮਮਜਨ੍ਮਭੂਮਿਕਾ ਵਿਯੋਗਜਨ੍ਮਾ ਪਰਿਦਾਘਈਸ਼ਿਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜਨਮ-ਥਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚੀ ਸੀ।
ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੋਤ੍ਰ ਸਮਕ੍ਸ਼ਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤਨੂਭृਤਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਇੱਥੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤੀਹ ਤਥਾ ਸਮਾਧਿਨਾ ਸ੍ਥਿਰੇਂਦ੍ਰਿਯਤ੍ਵੋਜ੍ਝਿਤ ਤਤ੍ਸਮਾਧਿਨਾ
ਇੱਥੇ, ਜਿਸ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਠੀਕ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਨ ਨਾਕਲੋਕੇ ਸੁਖਮਸ੍ਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਕੁਤਸ੍ਤੁ ਪਾਤਾਲਤਲੇऽਤਿਸੁਂਦਰੇ
ਐਸਾ ਸੁਖ ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨ੍ਭਵਤੋऽਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਨ ਕਦਾਪਿ ਮੁਕ੍ਤੇ
ਤੇਰੇ ਖੇਤਰ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕismet ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
षਡਂਗਯੋਗਾਨ੍ਨਹਿ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਨृਭਿਃ ਸ਼ਰੀਰਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸਹਸਾਤ੍ਰ ਲਭ੍ਯਤੇ 4.1.44.
ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਐਸੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਵਰਂ ਹਿ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਮਬੁਦ੍ਧਿਵੈਭਵਂ ਨ ਮਾਨਵਤ੍ਵਂ ਬਹੁਬੁਦ੍ਧਿਭਾਜਨਮ੍
ਇਹੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਲਏ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਅਕਲ ਦੀ ਚਮਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਈ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਲੇ ਨਹੀਂ।
ਦृਸ਼ੌ ਕृਤਾਰ੍ਥੇ ਕृਤਕਾਸ਼ਿਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤਨੁਃਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਸ਼ਿਵਕਾਸ਼ਿਵਾਸਿਨੀ
ਅੱਖਾਂ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਰੀਰ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਰਂ ਹਿ ਤਤ੍ਕਾਸ਼ਿਰਜੋਤਿ ਪਾਵਨਂ ਰਜਸ੍ਤਮੋਧ੍ਵਂਸਿ ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਉਹ ਧੂੜ, ਜੋ ਚੰਦਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਰਾਗ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਨ ਦੇਵਲੋਕੋ ਨ ਚ ਸਤ੍ਯਲੋਕੋ ਨ ਨਾਗਲੋਕੋ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲੋਕ, ਸਤਿ ਦਾ ਲੋਕ ਜਾਂ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਲੋਕ — ਕੋਈ ਵੀ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਮਹਾਮਹੋਭੂਰ੍ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਸ੍ਥਲੀ ਤਮਸ੍ਤਤਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਸਮੇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰਾ ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮੁ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਦਸ੍ਯ ਭਦ੍ਰਪੀਠਂ ਮृਦੁਲਂ ਤਲ੍ਪਮਥੋਨੁਮੋਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਃ
ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ, ਨਰਮ ਵਿਛੌਨਾ ਜਾਂ ਅੰਤਿਮ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ — ਇਹ ਸਭ ਕਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਹਨ!
ਸਮਤੀਤਵਿਮੁਕ੍ਤਜਂਤੁਸਂਖ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਜਨੈਃ ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟੈਃ
ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯੈ ਪਿਨਾਕਿਨਮ੍
ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਕਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪਿਨਾਕੀਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਮਥਾਧਿਪ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਵਾਧੀਨਵਰ੍ਤਨ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਮਥਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ,
ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਉਵਾਚ ਜਿਤਪੀਯੂषਮਾਧੁਰ੍ਯਾਂ ਕਾਸ਼ੀਸ੍ਤਵਨਸੁਂਦਰੀਮ੍ 4.1.44.
ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਜੋ ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਆਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵਦੇਵ ਉਵਾਚ ਅਯਿ ਪ੍ਰਿਯਤਮੇ ਗੌਰਿ ਤ੍ਵਦ੍ਵਾ ਗਮृਤਸੀਕਰੈਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਗੌਰੀ, ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਮਹਾਦੇਵਿ ਮਮ ਯਤ੍ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍
ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮੇਰਾ ਉਹ ਵੱਡਾ ਵਰਤ।