ਅਪ੍ਯਹਾਸੀਦਿਤੋਲੋਕਾਜ੍ਜਗਾਮ ਚ ਸੁਰਾਲਯਮ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤੇषਾਮੇਵਵਿਚਾਰਾਚ੍ਚ ਹਾਨਿਰੇषਾ ਸੁਪਰ੍ਵਣਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਸੁਪਰਣਾਂ ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਮਹਤੋ ਗੌਰਵਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਪਿਤਾਮਾਹ ਨੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਪੌਰਾਃ ਸਮਾਗਤਾ ਦ੍ਵਾਰਿ ਸਹ ਜਾਨਪਦੈਰ੍ਨਰੈਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਗੇਟ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵੋਪਦਂ ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਤੇ ਪ੍ਰਣੇਮੁਃ ਕ੍ਸ਼ੋਣਿਵਜ੍ਰਿਣਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੋਗ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਜਰਧਾਰੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਸਮੁਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਕਰਸਂਜ੍ਞਯਾ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਹੱਥ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ।
ਤੇਜਿਰੇ ਭੇਜਿਰੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰਤ੍ਨਾਰ੍ਚਿਃ ਪਰਿਸੇਵਿਤੇ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸ਼ਤਸ਼ਲਾਕਸ੍ਥਚ੍ਛਤ੍ਰਸ੍ਯਚ੍ਛਾਯਯਾਸ਼ੁਭੇ
ਸਭ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੌ ਪੱਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਛਤਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਂ ਹੇਠ ਇਕੱਠ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਿਆ।
ਵਿਸ਼ਾਂਪਤਿਰਥੋਵਾਚ ਤਨ੍ਮੁਖਚ੍ਛਾਯਯੇਰਿਤਮ੍ 4.1.43.
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ, ਉਸ ਛਤਰੀ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ, ਬੋਲਿਆ।
ਅਸ੍ਮਤ੍ਕੁਲੇ ਮੂਲਭੂਤੋ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਮਾਨ੍ਯ ਏਵ ਨਃ 4.1.43.
ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ, ਸੂਰਜ ਹੀ ਅਸਲ ਜੜ੍ਹ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਥ ਮਂਦਰਕਂਦਰੋਦਰੋਲ੍ਲਸਦ ਸਮਦ੍ਯੁਤਿ ਰਤ੍ਨਮਂਦਿਰੇ
ਫਿਰ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ,
ਨਿਵਸਞ੍ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਃ ਕृਸ਼ਰਜਨੀਸ਼ ਕਲਾਮਨੋਹਰਃ
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰਾ, ਆਪਣੀ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਵਰਗੀ ਕਾਇਆ 'ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਵਿਰਹਾਨਲਸ਼ਾਂਤਯੇ ਤਦਾ ਸਮਲੇਪਿ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰਿਣਾਪਿ ਯਃ ।। ਮਲਯੋਦ੍ਭਵ ਪਂਕ ਏष ਸ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦੇਹ੍ਯਧੁਨਾ ਪਿਪਾਂਸੁਤਾਮ੍ । ੩ ਪਰਿਤਾਪਹਰਾਣਿ ਪਦ੍ਮਿਨੀਨਾਂ ਮृਦੁਲਾਨ੍ਯਪਿ ਕਂਕਣੀਕृਤਾਨਿ
ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ ਨੇ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਆਈ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੀਪ ਲਾਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਹੁਣ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਸ ਹੈ; ਪਦਮ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਚੂੜੀਆਂ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵੀ ਪਹਿਨੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਯਦੁ ਦੁਗ੍ਧਨਿਧਿਂ ਨਿਮਥ੍ਯਦੇਵੈਰ੍ਮृਦੁਸਾਰਃ ਸਮਕਰ੍षਿ ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਃ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ, ਤਾਂ ਨਰਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੰਨਣੀ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਈ।
ਯਦਦੀਧਰਦੇष ਜਾਤਤਾਪਃ ਪृਥੁਲੇ ਮੌਲਿਜਟਾਨਿ ਕੁਂਜਕੋਣੇ
ਜਦੋਂ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਤੋਂ ਤਪਤ ਗਰਮੀ ਉਠੀ, ਉਹ ਮੋਟੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਈ ਗਈ।
ਮਹਤੋ ਵਿਰਹਸ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਃ ਪ੍ਰਸਭਂਤਸ੍ਯਵਸ਼ੀ ਵਸ਼ਂਗਤਃ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਅਤਿਚਿਤ੍ਰਮਿਦਂ ਯਦਾਤ੍ਮਨਾ ਸ਼ੁਚਿਰਪ੍ਯੇष ਕृਪੀਟਯੋਨਿਨਾ
ਇਹ ਵਾਕਈ ਅਜੀਬ ਹੈ ਕਿ, ਆਪਣੇ ਸੁੱਚੇ ਸੁਭਾਵ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ।
ਨਿਜਭਾਲਤਲਂ ਕਲਾਨਿਧੇਃ ਕਲਯਾ ਨਿਤ੍ਯਮਲਂਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਉਹ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਨਣੀ ਦੀ ਇਕ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਨਣੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ।
ਗਰਲਂ ਗਲਨਾਲਿਕਾਤਲੇ ਵਿਲਸੇਦਸ੍ਯ ਨ ਤੇਨ ਤਾਪਿਤਃ 4.1.44.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਵਿਲਸਦ੍ਧਰਿਚਂਦਨੋਦਕਚ੍ਛਟਯਾ ਤਦ੍ਵਿਰਹਾਪਨੁਤ੍ਤਯੇ
ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਕਲਭ੍ਰਮਮੇष ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਸ੍ਰਗਹਿਤ੍ਵਾਦ੍ਯਪਦੇਸ਼ਜਂ ਹਰਃ
ਹਰ ਜੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਭਟਕਣ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਮृਤਿਮਾਤ੍ਰਪਥਂਗਤੋਪਿ ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਤਾਪਮਪਾਕਰੋਤ੍ਯਲਮ੍
ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਿ ਕਾਸ਼ਿ ਸਮਾਗਤੋऽਨਿਲੋ ਯਦਿ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਪਰਿष੍ਵਜੇਨ੍ਮਮ
ਹੇ ਕਾਸੀ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਵਾ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲਵੇ,
ਅਗਮਿष੍ਯਦਹੋਕਥਂ ਸਤਾਪੋ ਨਨੁ ਦਕ੍ਸ਼ਾਂਗਜਯਾਯ ਏਧਿਤਃ
ਦੱਖ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਆਵੇ, ਇਹ ਤਾਂ ਆਉਣਾ ਹੀ ਸੀ।
ਨ ਤਥੋਜ੍ਝਿਤਦੇਹਯਾਤਯਾ ਮਮ ਦਕ੍ਸ਼ੋਦ੍ਭਵਯਾਮਨੋऽਦੁਨੋਤ੍
ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਉਨਾ ਨਹੀਂ ਪੀੜਿਆ, ਜਿੰਨਾ ਦੱਖ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ ਨੇ।
ਅਯਿ ਕਾਸ਼ਿ ਮੁਦਾ ਕਦਾ ਪੁਨਸ੍ਤਵ ਲਪ੍ਸ੍ਯੇ ਸੁਖਮਂਗਸਂਗਜਮ੍
ਹੇ ਕਾਸੀ, ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਮੁੜ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਸੁਖ ਹਾਸਲ ਕਰਾਂਗਾ?
ਅਯਿ ਕਾਸ਼ਿ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾਘਸਂਘੇ ਤਵਵਿਸ਼੍ਲੇषਜਆਸ਼ੁਸ਼ੁਕ੍ਸ਼ਣਿਃ
ਹੇ ਕਾਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਗਮਨ੍ਮਮ ਦਕ੍ਸ਼ਜਾ ਵਿਯੋਗਜੋ ਦਵਥੁਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ਘਿਮਵਤ੍ਸੁਤੌषਧੇਨ
ਦੱਖ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬੁਖਾਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਮਨਸੇਤਿ ਗृਣਂਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ ਸੁਤਰਾਂ ਸਂਵृਤਤਾਪਵੈਕृਤਃ 4.1.44.
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਮੀ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਏ।
ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਵਪੁषੋਰ੍ਧਯਾਨਯਾਪ੍ਯਪਰਿਜ੍ਞਾਤ ਵਿਯੋਗਕਾਰਣਃ
ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਤਵ ਭੂਤਿਰਹੋ ਵਿਭੂਤਿਦਾਤ੍ਰੀ ਸਕਲਾਪਤ੍ਕਲਿਕਾਪਿ ਭੂਤਧਾਤ੍ਰੀ
ਹੇ ਵੈਭਵ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਸ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।