ਅਗਜਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਗਜਾਨ੍ਨਗਵਰ੍ष੍ਮਸੁਵਰ੍ष੍ਮਣਃ
ਉਸ ਦੇ ਹਾਥੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਨ।
ਸਦੋਜਿਰੇ ਚ ਬੋਦ੍ਧਾਰੋ ਯੋਦ੍ਧਾਰਸ਼੍ਚਰਣਾਜਿਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਅਸਤਬਲਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਯੋਧੇ ਹਨ।
ਨ ਨੇਤ੍ਰਵਿषਯੇ ਜਾਤਾ ਵਿषਯੇ ਯਸ੍ਯਭੂਭृਤਃ
ਭੂਪਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਕਲਾਵਾਨੇਕ ਏਵਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਪਿ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਿਚ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਕਾਮੋਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸੋਪ੍ਯਂਗਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੋਪਵਰ੍ਤਨੇਪ੍ਯੇਕੋ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਗੋਤ੍ਰਭਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਾ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਯੀ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵਿषਯੇ ਕੋਪ੍ਯਾਕਰ੍ਣਿ ਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਘਟਾਅ ਹੋਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ।
ਨਾਕੇ ਨਵਗ੍ਰਹਾਃ ਸਂਤਿ ਦੇਸ਼ਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾऽਨਵਗ੍ਰਹਾਃ
ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਨੌ ਗ੍ਰਹ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕੇਪ੍ਯੇਕ ਏਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ 4.1.43.
ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵ ਏਕਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕੇ ਨਿਤਰਾਂ ਭਾਸਤੇਂऽਸ਼ੁਮਾਨ੍
ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਦਪ੍ਸਰਾ ਯਥਾਸ੍ਵਰ੍ਭੂਸ੍ਤਤ੍ਪੁਰ੍ਯਪਿਸਦਪ੍ਸਰਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਸਨ।
ਅਨੀਤਯਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਗ੍ਰਾਮਾਨਾਰਾਜਪੁਰੁषਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰਾਜ ਦੇ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਦਿਵੋਦਾਸਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਿਵੋਦਾਸਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗੀਰ੍ਵਾਣਾ ਵਿਪ੍ਰਤੀਕਾਰਮਥ ਤਸ੍ਯ ਚਿਕੀਰ੍षਵਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਨੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਭਵਾਦृਸ਼ਾਮਿਵ ਮੁਨੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਮੁਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਸੌ ਧਰਾਧੀਸ਼ੋ ਵ੍ਯਾਧਿਨੋਦ੍ਦੁਰ੍ਧਰਾਧ੍ਵਰੈਃ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੇ ਔਖੇ ਯਜਨਾਂ ਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਭਾਵ ਏਵ ਦ੍ਯੁਸਦਾਂ ਪਰੋਤ੍ਕਰ੍षਾਸਹਿष੍ਣੁਤਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਹੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆਈ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਅਂਤਰਾਯਾ ਭਵਂਤ੍ਯੇਵ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯਾਪਿ ਪਦੇਪਦੇ
ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਵੀ ਹਰ ਪੈਰ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਧਰ੍ਮਿਣਃ ਸਮੇਧਂਤੇ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮृਦ੍ਧਿਭਿਃ 4.1.43.
ਅਧਰਮੀ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਵਾਧੂ ਮਿਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਃ ਪਾਲਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵ ਨਿਜੌਰਸਾਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦਾ ਸੀ।
षਾਡ੍ਗੁਣ੍ਯਵੇਦਿਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੂਰ੍ਜਿਤਚੇਤਸਃ
ਉਹ ਛੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਤਿੰਨ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬੁਦ੍ਧਿਮਂਤੋਪਿ ਵਿਬੁਧਾ ਵਿਪ੍ਰਤੀਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾਃ
ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਚਤੁਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸਨ।
ਏਕਪਤ੍ਨੀਵ੍ਰਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਮਾਂਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਂਡਲੇ
ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਇਕ ਪਤਨੀ ਦਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਅਨਧੀਤੋ ਨ ਵਿਪ੍ਰੋਭੂਦਸ਼ੂਰੋਨੈਵ ਬਾਹੁਜਃ
ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਣਪੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੂਰਾ ਬਾਹੁਬਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਅਨਨ੍ਯਵृਤ੍ਤਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਅਵਿਪ੍ਲੁਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਟੁੱਟ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਆਤਿਥ੍ਯਧਰ੍ਮਪ੍ਰਵਣਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜੀ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
ਤृਤੀਯਾਸ਼੍ਰਮਿਣੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨਵृਤ੍ਤਿਕृਤਾਦਰਾਃ
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਨਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਸਂਗਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਃ 4.1.43.
ਜੋ ਸਭ ਜ਼ੁੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।
ਅਨ੍ਯੇਨੁਲੋਮਜਨ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਤਿਲੋ ਮਭਵਾ ਅਪਿ
ਜੋ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।