ਤਪਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਮਂਦਰਸ੍ਯੈਵ ਭੂਭृਤਃ
ਮੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇ ਦੇਵੇ ਮਂਦਰਂ ਗਿਰਿਸੁਂਦਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਸੋਹਣਾ ਪਹਾੜ ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਵੈष੍ਣਵਾਨੀਹ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਰਪਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤੇਃ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਗਾਣਪਤ੍ਯਾਨਿ ਗਣੇਸ਼ੋਪਿ ਤਤੋ ਵ੍ਰਜਤ੍
ਫਿਰ ਗਣੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਗਣਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਸੂਰਃ ਸੌਰਾਣਿ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਤਸ਼੍ਚਾਯਤਨਾਦਰਮ੍
ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੌਰ ਮੰਦਰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਾਸਥਾਨ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਗਤੇषੁ ਦੇਵਸਂਘੇषੁ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਚਲੀ ਗਈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ—
ਵਿਧਾਯ ਰਾਜਧਾਨੀਂ ਸ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਲਾਮ੍
—ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਈ।
ਸੂਰ੍ਯਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਤਪਿਤਾ ਦੁਰ੍ਹृਦਾਂ ਹृਦਿ ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ
ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਸੀ।
ਅਖਂਡਮਾਖਂਡਲਵਤ੍ਕੋਦਂਡਕਲਯਨ੍ਰਣੇ 4.1.43.
ਅਟੱਲ, ਅਖੰਡਲਾ ਵਾਂਗ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਕਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ।
ਸ ਧਰ੍ਮਰਾਜਵਜ੍ਜਾਤੋ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਵੇਚਕਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਧਨਂਜਯ ਇਵਾਧਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ਪਰਾਰਣ੍ਯਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਧਨੰਜਯ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਸੋਭੂਤ੍ਪੁਣ੍ਯਜਨਾਧੀਸ਼ੋ ਰਿਪੁਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਰ੍ਧਨਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ।
ਰਾਜਰਾਜਃ ਸ ਏਵਾਭੂਤ੍ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਧਨਦਃ ਸਤਾਮ੍
ਉਹੀ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਂ ਸ ਹਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤਪਸਾ ਰੂਪਧृਗ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਅਸਾਧ੍ਯਃ ਸ ਹਿ ਸਾਧ੍ਯਾਨਾਂ ਵਸੁਭ੍ਯੋ ਵਸੁਨਾਧਿਕਃ
ਉਹ ਸਾਧਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਤੇ ਵਸੂਆਂ ਤੋਂ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ।
ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਨਗਣਯਂਸ੍ਤੁषਿਤਾਂਸ੍ਤੋषਯਨ੍ਗੁਣੈਃ
ਉਹ ਮਰੁਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਤੁਸ਼ਿਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਅਗਰ੍ਵਾਨੇਵ ਗਂਧਰ੍ਵਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਨਿਜਗੀਤਿਭਿਃ
ਉਹ ਬਿਨਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈ ਗਿਆ।
ਨਾਗਾਨਾਗਾਂਸਿ ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਨਾਗਬਲੀਯਸਃ
ਨਾਗ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਲਵਾਨ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਜਾਤਾ ਗੁਹ੍ਯਚਰਾ ਯਸ੍ਯ ਗੁਹ੍ਯਕਾਃ ਪਰਿਤੋ ਨृषੁ 4.1.43.
ਗੁਹ੍ਯਕ, ਜੋ ਚੁਪਚਾਪ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਵਯਂ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿषਯੇ ਸੁਰਾਵਾਸੋऽਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਃ ਆਸ਼ੁਗਸ਼੍ਚਾਸ਼ੁਗਾਮਿਤ੍ਵਂ ਪਾਵਮਾਨੇ ਪਥਿਸ੍ਥਿਤਃ
ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਤੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਤੇ ਪਾਵਮਾਨਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜੋ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਹੈ।
ਅਗਜਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਗਜਾਨ੍ਨਗਵਰ੍ष੍ਮਸੁਵਰ੍ष੍ਮਣਃ
ਉਸ ਦੇ ਹਾਥੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਨ।
ਸਦੋਜਿਰੇ ਚ ਬੋਦ੍ਧਾਰੋ ਯੋਦ੍ਧਾਰਸ਼੍ਚਰਣਾਜਿਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਅਸਤਬਲਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਯੋਧੇ ਹਨ।
ਨ ਨੇਤ੍ਰਵਿषਯੇ ਜਾਤਾ ਵਿषਯੇ ਯਸ੍ਯਭੂਭृਤਃ
ਭੂਪਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਕਲਾਵਾਨੇਕ ਏਵਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਪਿ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਿਚ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਕਾਮੋਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸੋਪ੍ਯਂਗਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੋਪਵਰ੍ਤਨੇਪ੍ਯੇਕੋ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਗੋਤ੍ਰਭਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਾ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਯੀ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵਿषਯੇ ਕੋਪ੍ਯਾਕਰ੍ਣਿ ਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਘਟਾਅ ਹੋਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ।
ਨਾਕੇ ਨਵਗ੍ਰਹਾਃ ਸਂਤਿ ਦੇਸ਼ਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾऽਨਵਗ੍ਰਹਾਃ
ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਨੌ ਗ੍ਰਹ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕੇਪ੍ਯੇਕ ਏਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ 4.1.43.
ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵ ਏਕਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕੇ ਨਿਤਰਾਂ ਭਾਸਤੇਂऽਸ਼ੁਮਾਨ੍
ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।